Selago
 Selago albida | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Selago | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Selago L. Sp. Pl.: 629 (1753)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
S. corymbosa Linnaeus[4] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Selago – rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych. Obejmuje 191 gatunków[3]. Ogromna większość ma zasięg ograniczony do Południowej Afryki, nieliczne rosną dalej na północ sięgając do Afryki równikowej (Zair, Kenia). Jeden gatunek (S. muralis) rośnie na Madagaskarze[5].
W XIX wieku proponowano dla rodzaju polskie nazwy: dzierzęga, niestatek, niestatnik[6].
Morfologia
- Pokrój
- Silnie rozgałęziające się, wrzosopodobne krzewy, rzadko byliny i rośliny roczne. Pędy wzniesione lub podnoszące się, zaokrąglone na przekroju, nagie lub owłosione[5].
- Liście
- Łodygowe, skrętoległe, nierzadko wyrastające pęczkami, siedzące. Blaszki równowąskie, podługowate, eliptyczne do łopatkowatych, zaostrzone lub tępe, całobrzegie lub ząbkowane[5].
- Kwiaty
- Siedzące lub krótkoszypułkowe. Kielich ma 3 do 5 głęboko rozciętych działek osiągających zbliżoną długość. Płatki korony są białe i zrośnięte w rurkę zakończoną dwiema wargami. Rurka korony ma różną długość – bywa skrócona i bardzo długa. Pręciki są cztery i wystają z rurki korony. Zalążnia jest kulistawa, na szczycie szyjki znamię maczugowate lub trójdzielne[5].
- Owoce
- Torebki zawierające dwa wrzecionowate nasiona[5].
Systematyka
Jeden z rodzajów z rodziny trędownikowatych Scrophulariaceae w jej wąskim ujęciu[2].
- Wykaz gatunków[3]
- Selago abietina Burm.f.
- Selago acocksii Hilliard
- Selago acutibractea Hilliard
- Selago adenodes Hilliard
- Selago albida Choisy
- Selago albomarginata Hilliard
- Selago albomontana Hilliard
- Selago alopecuroides Rolfe
- Selago amboensis Rolfe
- Selago anatrichota Hilliard
- Selago angolensis Rolfe
- Selago angustibractea Hilliard
- Selago articulata Thunb.
- Selago aspera Choisy
- Selago atherstonei Rolfe
- Selago barabei (Mielcarek) Hilliard
- Selago barbula Harv. ex Rolfe
- Selago baurii (Hiern) Hilliard
- Selago beaniana Hilliard
- Selago bilacunosa Hilliard
- Selago blantyrensis Rolfe
- Selago bolusii Rolfe
- Selago brevifolia Rolfe
- Selago burchellii Rolfe
- Selago burkei Rolfe
- Selago canescens L.f.
- Selago capitellata Schltr.
- Selago capituliflora Rolfe
- Selago ceciliae (Rolfe) Eyles
- Selago cedrimontana Hilliard
- Selago centralis Hilliard
- Selago chalarantha Hilliard
- Selago ciliata L.f.
- Selago cinerea L.f.
- Selago coerulea Rolfe
- Selago compacta Rolfe
- Selago comptonii Hilliard
- Selago confusa Hilliard
- Selago congesta Rolfe
- Selago corymbosa L.
- Selago crassifolia (Rolfe) Hilliard
- Selago cryptadenia Hilliard
- Selago cucullata Hilliard
- Selago cupressoides Hilliard
- Selago curvifolia Rolfe
- Selago decipiens E.Mey.
- Selago densiflora Rolfe
- Selago diabolica Hilliard
- Selago diffusa Thunb.
- Selago dinteri Rolfe
- Selago distans E.Mey.
- Selago divaricata L.f.
- Selago dolichonema Hilliard
- Selago dolosa Hilliard
- Selago dregeana Hilliard
- Selago eckloniana Choisy
- Selago elongata Hilliard
- Selago elsiae Hilliard
- Selago esterhuyseniae Hilliard
- Selago exigua Hilliard
- Selago farrago Hilliard
- Selago ferruginea Rolfe
- Selago flanaganii Rolfe
- Selago florifera Hilliard
- Selago foliosa Rolfe
- Selago fourcadei Hilliard
- Selago fruticosa L.
- Selago galpinii Schltr.
- Selago geniculata L.f.
- Selago glabrata Choisy
- Selago glandulosa Choisy
- Selago gloiodes Hilliard
- Selago glomerata Thunb.
- Selago glutinosa E.Mey.
- Selago goetzei Rolfe
- Selago gossweileri Hilliard
- Selago gracilis (Rolfe) Hilliard
- Selago grandiceps Hilliard
- Selago griquana Hilliard
- Selago hermannioides E.Mey.
- Selago heterotricha Hilliard
- Selago hispida L.f.
- Selago huilana Hilliard
- Selago hyssopifolia E.Mey.
- Selago immersa Rolfe
- Selago impedita Hilliard
- Selago inaequifolia Hilliard
- Selago inconstans Hilliard
- Selago innata Markötter
- Selago intermedia Hilliard
- Selago karooica Hilliard
- Selago kurtdinteri Hilliard
- Selago lacunosa Klotzsch
- Selago lamprocarpa Schltr. ex Rolfe
- Selago lepida Hilliard
- Selago leptothrix Hilliard
- Selago levynsiae Hilliard
- Selago lilacina Hilliard
- Selago linearifolia Rolfe
- Selago linearis Rolfe
- Selago longicalyx Hilliard
- Selago longiflora Rolfe
- Selago longipedicellata Rolfe
- Selago luxurians Choisy
- Selago lydenbergensis Rolfe
- Selago magnakarooica Hilliard
- Selago marlothii Hilliard
- Selago mediocris Hilliard
- Selago melliodora Hilliard
- Selago michelliae Hilliard
- Selago micradenia Hilliard
- Selago mixta Hilliard
- Selago monticola J.M.Wood & M.S.Evans
- Selago morrisii Rolfe
- Selago mucronata Hilliard
- Selago multiflora Hilliard
- Selago multispicata Hilliard
- Selago mundii Rolfe
- Selago muralis Benth. & Hook.f.
- Selago myriophylla Hilliard
- Selago myrtifolia Rchb.
- Selago nachtigalii Rolfe
- Selago namaquensis Schltr.
- Selago neglecta Hilliard
- Selago nigrescens Rolfe
- Selago nigromontana Hilliard
- Selago nyasae Rolfe
- Selago oppositifolia Hilliard
- Selago oresigena Compton
- Selago pachypoda Rolfe
- Selago paniculata Thunb.
- Selago parvibractea Hilliard
- Selago peduncularis E.Mey.
- Selago perplexa Hilliard
- Selago persimilis Hilliard
- Selago pinguicula E.Mey.
- Selago polycephala Otto ex Walp.
- Selago polygala S.Moore
- Selago polystachia L.
- Selago praetermissa Hilliard
- Selago procera Hilliard
- Selago prostrata Hilliard
- Selago psammophila Hilliard
- Selago pulchra Hilliard
- Selago punctata Rolfe
- Selago pustulosa Hilliard
- Selago ramosissima Rolfe
- Selago recurva E.Mey.
- Selago rehmannii Rolfe
- Selago retropilosa Hilliard
- Selago rigida Rolfe
- Selago rotundifolia L.f.
- Selago rubromontana Hilliard
- Selago saxatilis E.Mey.
- Selago scabribractea Hilliard
- Selago scabrida Thunb.
- Selago serpentina Hilliard
- Selago seticaulis Hilliard
- Selago setulosa Rolfe
- Selago singularis Hilliard
- Selago speciosa Rolfe
- Selago spectabilis Hilliard
- Selago spinea Link
- Selago stenostachya Hilliard
- Selago stewartii S.Moore
- Selago subspinosa Hilliard
- Selago swaziensis Rolfe ex Bolus
- Selago swynnertonii (S.Moore) Eyles
- Selago tarachodes Hilliard
- Selago tenuifolia (Rolfe) Hilliard
- Selago tenuis E.Mey.
- Selago thermalis Hilliard
- Selago thomii Rolfe
- Selago thomsonii Rolfe
- Selago thyrsoidea Baker
- Selago trauseldii Killick
- Selago trichophylla Hilliard
- Selago trinervia E.Mey.
- Selago triquetra L.f.
- Selago valliscitri Hilliard
- Selago variicalyx Hilliard
- Selago venosa Hilliard
- Selago verna Hilliard
- Selago villicaulis Rolfe
- Selago villosa Rolfe
- Selago viscosa Rolfe
- Selago welwitschii Rolfe
- Selago whyteana Rolfe
- Selago witbergensis E.Mey.
- Selago zeyheri Choisy
- Selago zuluensis Hilliard
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-07-07] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-07-07] (ang.).
- 1 2 3 4 Selago L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-07-02].
- ↑ Selago. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-07-07].
- 1 2 3 4 5 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 371. ISBN 978-3-642-62200-7.
- ↑ Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich. Warszawa: 1894, s. 707.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):