Semir Zeki

Semir Zeki

Semir Zeki (2016)
Państwo działania	Wielka Brytania
Data urodzenia	8 listopada 1940
profesor
Specjalność: neuroestetyka, neurobiologia, neurofizjologia
Alma Mater	University College London
Uczelnia	University College London

Semir Zeki (ur. 8 listopada 1940^[1][2]) – brytyjski neurobiolog i neurofizjolog, dotychczas zajmował się badaniem mózgu małp naczelnych, w szczególności kory wzrokowej. Jest uważany za jednego z głównych twórców neuroestetyki. Studiował w University College London (UCL), gdzie był główny pracownikiem naukowy Towarzystwa Królewskiego w Londynie, a następnie mianowanym profesorem neurobiologii. Od 2008 roku jest profesorem neuroestetyki w University College London (UCL).

Prowadzi badania dotyczące neuronalnych korelatów stanów afektywnych takich jak miłość, pragnienie czy piękno. Początkowo zajmował się badaniem i zdefiniowaniem funkcji kory wzrokowej makaków^[3][4]. Wyniki tych doświadczeń pozwoliły mu na sformułowanie istotnych hipotez dotyczących funkcjonowania ludzkiego mózgu, a zwłaszcza przetwarzania obrazów.

Według jego badań z wykorzystaniem metod elektrofizjologicznych i technik neuroobrazowania, mózg przetwarza różne rodzaje informacji wizualnych odrębnie, w różnych lokalizacjach i czasie^[5]. Różne obszary mózgu są wyspecjalizowane do przetwarzania różnych atrybutów wizualnych, takich jak kolor, ruch i forma^[6][7]. Czas potrzebny na przetwarzanie różnych atrybutów jest różny, dlatego człowiek widzi niektóre atrybuty przed innymi^[6]. Zeki twierdzi, że pozwala to na uznanie, że w percepcji istnieje asynchronia i hierarchia^[6]. Według niego, świadomość koloru następuje przed postrzeganiem formy, a formy wcześniej niż kierunku ruchu (różnica ok. 80 milisekund)^[8]. Naukowiec twierdzi, że w wizualnym mózgu nie ma centralnego mechanizmu, który synchronizuje aktywność różnych systemów przetwarzania, za bardziej prawdopodobne uznaje istnienie równoległych systemów przetwarzania percepcyjnego^[8].

Zeki wraz z naukowcem Tomohiro Ishizu odkryli, że przyśrodkowa kora oczodołowo-czołowa, wykazała silniejszą aktywność w mózgu badanych słuchających muzyki lub patrzących na obrazy, które uznawali za piękne. Jednocześnie badacze nie odnaleźli konkretnego obszaru w mózgu skorelowanego z dziełem sztuki uznanym za brzydkie^[9].

Zeki wykładał w wielu krajach świata, przedstawiając rezultaty swych badań i popularyzując neurobiologię. Opublikował trzy książki: A Vision of the Brain (Blackwell, Oxford 1993), Inner Vision: an exploration of art and the brain (OUP, 1999); Splendors and Miseries of the Brain (Wiley-Blackwell, Oxford 2009) – przełożona na język polski jako "Blaski i cienie pracy mózgu" (WUW, 2012), jest też współautorem La Quête de l'essentiel, Les Belles Lettres, Archimbaud, Paris, 1995 oraz La bella e la bestia, 2011, Laterza, Włochy (z L. Lumer).

Był redaktorem czasopisma naukowego Philosophical Transactions of the Royal Society (B) w latach 1997–2004. Członek wielu międzynarodoweych organizacji naukowych. Doktor honoris causa następujących uczelni: Uniwersytet Aston, Uniwersytet w Aberdeen, Uniwersytet Narodowy im. Kapodistriasa w Atenach oraz Uniwersytet Arystotelesa w Tessalonikach^[10].