Sen Konstantyna
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
1466 |
| Medium | |
| Wymiary |
329 × 190 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja |
Basilica di San Francesco |
Sen Konstantyna (wł. Sogno di Costantino) – fresk włoskiego renesansowego mistrza Piera della Francesci; jeden z najwcześniejszych fresków przedstawiających scenę nocą. Należy do cyklu tak zwanej Legendy Krzyża Świętego z bazyliki San Francesco w Arezzo.
Tematem fresku są legendarne wydarzenia poprzedzające wielka bitwę stoczoną w 312 roku naszej ery pomiędzy siłami cesarzy rzymskich Konstantyna i Maksencjusza. Konstantyn poprowadził swoje wojska do zwycięstwa przy moście Mulwijskim pod sztandarem krzyża, dzięki czemu stał się władcą Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Według legendy przed bitwą otrzymał znak od Boga:
Gdy zaś zmorzył go sen, Konstantyn otrzymał znak, iż winien umieścić na tarczach żołnierzy święty symbol Boga, nim pośle ich do boju. To uczynił: obrócił literę X o ćwierć, odwrócił górną jej połowę i taki oto znak Chrystusa nakazał swym wojskom ukształtować na swych tarczach. (Laktancjusz, O śmierci prześladowców, 44)
Piero della Francesca wzorował się prawdopodobnie na treści zawartej w średniowiecznej Złotej legendzie Jakuba de Voragine.
Opis
Francesca przedstawił wielki otwarty namiot ukazujący śpiącego Konstantyna i czuwającego u jego łoża służącego oraz strażników. Służący i jeden z żołnierzy maja wzrok skierowany w stronę widza. Spokojny sen nie wzbudza podejrzeń u czuwających. Jest ciemna noc o czym świadczą skąpane w mroku inne namioty. Jedyne światło pada z lewej strony, gdzie ukazuje się anioł. Jego sylwetka została przedstawiona w skrócie perspektywicznym. W dłoni trzyma złoty krucyfiks od którego pada jeszcze większy blask. Dłoń i krucyfiks tworzą linię prostą zwróconą w stronę twarzy cesarza wskazując odbiorcę przesłania.
Bibliografia
- Patrick de Rynck, Jak czytać opowieści biblijne i mitologiczne w sztuce. Wydawnictwo Universitas, Kraków 2008, ISBN 97883-242-0903-3.