Seria eunomiczna

Dwa osobniki nabrzeżka Saldula pallipes. Widoczne różnice w ubarwieniu.

Seria eunomiczna, szereg eunomiczny[1][2] (ang. eunomic series, eunomic sequence[3][4]) – uporządkowane zestawienie wariantów, najczęściej w odniesieniu do zmienności wewnątrzgatunkowej.

Pierwotny zakres terminu

Termin „eunomia” jako określenie uporządkowanego zestawienia zmienności wprowadził w roku 1926 niemiecki neuroanatom i entomolog Oskar Vogt. W swoich publikacjach używał go zarówno w odniesieniu do zmienności wewnątrzgatunkowej trzmieli (seria eunomiczna ubarwienia gatunku) jak i do zmienności chorób mózgu. Vogt był zdania, że choroby psychiczne stanowią specyficzny rodzaj naturalnej zmienności[5][6].

Użycie dzisiejsze

Obecnie terminu „seria eunomiczna” używa się przede wszystkim w odniesieniu do pluskwiaków różnoskrzydłych z rodziny nabrzeżkowatych. Gatunki z tej rodziny odznaczają się szczególnie silną zmiennością wewnątrzgatunkową, w związku z czym w kluczach do oznaczania co do zasady ilustruje się większą liczbę wariantów deseni, uporządkowanych od najjaśniejszego do najciemniejszego[1][7].

Przypisy

  1. 1 2 Aleksander Wróblewski, Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe – Heteroptera. Zeszyt 2: Leptopodidae, Nabrzeżkowate – Saldidae., Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 34.
  2. ↑ Heteroptera [online], www.heteroptera.us.edu.pl [dostęp 2026-08-24].
  3. ↑ R.H. Cobben, The Heteroptera of the Netherlands Antilles - III: Saldidae (Shore Bugs) [online], Studies on the Fauna of Curaçao and Other Caribbean Islands (52).
  4. ↑ R.H. Cobben, The Saldidae of the Hawaiian Archipelago (Hemiptera: Heteroptera), „Pacific Insects”, 22 (1–2), 29 sierpnia 1980, s. 1–34.
  5. ↑ Manfred D. Laubichler, Sahotra Sarkar, Flies, Genes, and Brains: Oskar Vogt, Nikolai Timoféeff-Ressovsky, and the Origin of the Concepts of Penetrance and Expressivity, Lisa S. Parker, Rachel A. Ankeny (red.), Dordrecht: Springer Netherlands, 2002, s. 63–85, DOI: 10.1007/978-94-010-0269-1_4, ISBN 978-94-010-0269-1.
  6. ↑ Arnold de Boer, Oskar Vogt en zijn entomologische collecties, of: het verband tussen hommels en hersenonderzoek, „Entomologische Berichten”, 64 (2), [Oskar Vogt and his entomological collections, or: the relation between bumblebees and brain research], 2004, s. 62–68.
  7. ↑ Marie-Claude Larivière, André Larochelle, Kiwisaldula waiho and K. hurunui, two new species of Saldidae (Hemiptera: Heteroptera) from the South Island of New Zealand, with redescriptions of K. butleri (White) and K. laelaps (White), „Zootaxa”, 4341 (1), 2017, s. 41–55, DOI: 10.11646/zootaxa.4341.1.3, ISSN 1175-5334 [dostęp 2026-08-24] (ang.).