Sewelowate

Sewelowate
Aplodontiidae
J.F. von Brandt, 1855[1]
Ilustracja
Sewel górski (Aplodontia rufa)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Nadgromada

żuchwowce

Gromada

ssaki

Infragromada

łożyskowce

Rząd

gryzonie

Podrząd

wiewiórkokształtne

Rodzina

sewelowate

Typ nomenklatoryczny

Aplodontia J. Richardson, 1829

Synonimy
  • Haploodontini[a] J.F. von Brandt, 1855[1]
  • Prosciurinae[b] R.W. Wilson, 1949[2]
Podrodziny

4 podrodziny (w tym 3 wymarłe + 15 bazalnych rodzajów wymarłych) – zobacz opis w tekście

Sewelowate[3][4] (Aplodontiidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu wiewiórkokształtnych (Sciuromorpha) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia); jedyny żyjący współcześnie przedstawiciel jest uważany za najprymitywniejszego przedstawiciela gryzoni wraz z wieloma taksonami wymarłymi.

Zasięg występowania

Jedyny żyjący współcześnie przedstawiciel sewelowatych występuje w zachodniej Ameryce Północnej[5].

Podział systematyczny

Rodzina obejmuje obecnie jedną występującą współcześnie podrodzinę[6][5]:

Opisano również podrodziny wymarłe[7]:

  • Allomyinae O.C. Marsh, 1877
  • Ansomyinae Qiu Zhuding, 1987
  • Meniscomyinae Rensberger, 1981

Wymarłe rodzaje bazalne[7]:

  • Altasciurus Korth & Tabrum, 2017[8]
  • Campestrallomys Korth, 1989[9]
  • Costepeiromys Korth, Boyd, Person & D. Anderson, 2022[10] – jedynym przedstawicielem był Costepeiromys attasorus Korth, Boyd, Person & D. Anderson, 2022
  • Downsimus Macdonald, 1970[11]
  • Epeiromys Korth, 1989[12]
  • Ephemeromys Wang Banyue & Heißig, 1984[13]
  • Leptoromys Tedrow & Korth, 1997[14]
  • Lophallomys Vianey-Liaud & Schmid, 2009[15]
  • Ninamys Vianey-Liaud, Gomes Rodrigues & Marivaux, 2012[16]
  • Oropyctis Korth, 1989[17] – jedynym przedstawicielem był Oropyctis pediasia Korth, 1989
  • Parameniscomys Qiu Zhuding & Li Qiang, 2016[18] – jedynym przedstawicielem był Parameniscomys mengensis Qiu Zhuding & Li Qiang, 2016
  • Pelycomys Galbreath, 1953[19]
  • Plesispermophilus Filhol, 1883[20] – jedynym przedstawicielem był Plesispermophilus angustidens (Filhol, 1883)
  • Prosciurus Matthew, 1903[21]
  • Sciurodon Schlosser, 1884[22] – jedynym przedstawicielem był Sciurodon cadurcensis Schlosser, 1884

Uwagi

  1. ↑ Pisownia oryginalna.
  2. ↑ Typ nomenklatoryczny: †Prosciurus Matthew, 1903.

Przypisy

  1. 1 2 J.F. von Brandt. Beiträge zur nähern Kenntniss der Säugethiere Russland’s. 5. Abhandlung: Unlersuchungen uber die craniologischen Entwickelungsstufen und die davon herzuleiteten Yerwandtschaften und Classificationen der Nager der Jetztzeit, mit besonderer Beziehung auf die Gattung Castor. 2. Theil: Craniologische Charakteristik der einzeluen Nagergruppen. „Mémoires de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg”. 6e série. Seconde partie. Sciences naturelles. 7 (2), s. 145, 151, 1855. (niem.).
  2. ↑ R.E. Wilson. Early Tertiary rodents of North America. „Carnegie Institution of Washington publication”. 584 (1), s. 92, 1949. (ang.).
  3. ↑ Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 192. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  4. ↑ Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  5. 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 582. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  6. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-21]. (ang.).
  7. 1 2 J.S. Zijlstra, Aplodontiidae Brandt, 1855, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-10-21] (ang.).
  8. ↑ W.W. Korth & A.R. Tabrum. A unique rodent fauna from the Whitneyan (Middle Oligocene) of southwestern Montana. „Annals of Carnegie Museum”. 84 (4), s. 319, 2017. DOI: 10.2992/007.084.0401. (ang.).
  9. ↑ Korth 1989 ↓, s. 407.
  10. ↑ Korth i in. 2022 ↓, s. 234.
  11. ↑ J.R. Macdonald. Review of the Miocene Wounded Knee faunas of southwestern South Dakota. „Bulletin of the Los Angeles County Museum of Natural History”. Science. 8, s. 27, 1970. (ang.).
  12. ↑ Korth 1989 ↓, s. 406.
  13. ↑ B.-y. Wang & K. Heißig. Ephemeromys nov. gen., a primitive prosciurine rodent from the Oligocene of Southern Germany. „Mitteilungen der Bayerischen Staatssammlung für Paläontologie und historische Geologie”. 24, s. 105, 106, 1984. (ang.).
  14. ↑ A.R. Tedrow & W.W. Korth. New aplodontid rodents (Mammalia) from the Oligocene (Orellan and Whitneyan) of Slim Buttes, South Dakota. „Paludicola”. 1 (2), s. 87, 1997. (ang.).
  15. ↑ M. Vianey-Liaud & B. Schmid. Diversité, datation et paléoenvironnement de la faune de mammifères oligocène de Cavalé (Quercy, SO France): contribution de l'analyse morphométrique des Theridomyinae (Mammalia, Rodentia). „Geodiversitas”. 31 (4), s. 930, 2009. DOI: 10.5252/g2009n4a909. (fr.).
  16. ↑ M. Vianey-Liaud, H. Gomes Rodrigues & L. Marivaux. Early adaptive radiations of Aplodontoidea (Rodentia, Mammalia) on the Holarctic region: systematics, and phylogenetic and paleobiogeographic implications. „Paläontologische Zeitschrift”. 87, s. 92, 2013. DOI: 10.1007/s12542-012-0143-3. (ang.).
  17. ↑ Korth 1989 ↓, s. 405.
  18. ↑ 邱铸鼎 & 李强 / Z.-d. Qiu & Q. Li. 内蒙古中部新近纪啮齿类动物 / Neogene rodents from central Nei Mongol, China. „中国古生物志 总号 / Palaeontologia Sinica”. New series C. 30 (198), s. 61, 2016. (chiń. • ang.).
  19. ↑ E.C. Galbreath. A contribution to the Tertiary geology and paleontology of northeastern Colorado. „University of Kansas Paleontological Contributions (Vertebrata)”. 4, s. 54, 1953. (ang.).
  20. ↑ H. Filhol. Description d’un genre nouveau de Rongeurs provenant des Phosphorites du Quercy. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Septième série. 7, s. 100, 1883. (fr.).
  21. ↑ W.D. Matthew. The fauna of the Titanotherium beds at Pipestone Springs, Montana. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 19 (6), s. 213, 1903. (ang.).
  22. ↑ M. Schlosser. Die Nager des europäischen Tertiärs nebst Betrachtungen über die Organisation und die geschichtliche Entwicklung der Nager überhaupt. „Palaeontographica”. 11 (3), s. 73, 1884. (niem.).

Bibliografia

  • W.W. Korth. Aplodontid rodents (Mammalia) from the Oligocene (Orellan and Whitneyan) Brule Formation, Nebraska. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 9 (4), s. 400–414, 1989. DOI: 10.2307/4523281. (ang.). 
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.