Seweryn Bialer
| Data i miejsce urodzenia |
3 listopada 1924 lub 1926 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1945–1951 |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
Zastępcą naczelnika wydziału szkolenia zawodowego |
| Późniejsza praca |
sowietolog, profesor nauk politycznych na Uniwersytecie Columbia |
Seweryn Bialer (ur. 3 listopada 1924 w Łodzi[1] lub 3 listopada 1926 w Berlinie[2][3], zm. 8 lutego 2019 w Nowym Jorku) – polski sowietolog, profesor (profesor imienny) nauk politycznych na Columbia University. Był dyrektorem stworzonego przez Zbigniewa Brzezińskiego Instytutu Badań nad Przemianami Międzynarodowymi.
Życiorys
Syn Wiktora i Marii. W 1942 r. dołączył do podziemnego ruchu antyfaszystowskiego w Łodzi. Od lutego 1944 do maja 1945 więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz i Friedland/Niederschlesien (Dolny Śląsk)[4].
W 1945 r. wstąpił do Milicji Obywatelskiej. Był m.in. słuchaczem Centrum Wyszkolenia MO w Słupsku (1945) oraz Centrum Szkolenia Oficerów Polityczno-Wychowawczych MO w Łodzi (1945–1946), szefem wydziału politycznego CW MO w Słupsku (1946–1947), p.o. szefa sekcji wyszkolenia w Zarządzie Polityczno-Wychowawczym Komendy Głównej MO (1947–1949), zastępcą naczelnika wydziału szkolenia zawodowego w Oddziale Szkoleniowo-Politycznym KG MO (1949–1951) w stopniu kapitana[5].
Od czerwca 1951 do 31 stycznia 1956 funkcjonariusz w Wydziale Propagandy Komitetu Centralnego PZPR, lektor KC PZPR, wykładowca Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR, Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, pracownik naukowy Zakładu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk i publicysta Trybuny Ludu.
W 1956 r. uciekł do Berlina Zachodniego i udzielił wywiadu Radiu Wolna Europa, ujawniając kulisy władzy w PRL. Wywiad ten został spisany i wydany przez wydawnictwo RWE pod tytułem „Wybrałem prawdę”. W 1957 r. był świadkiem komisji Kongresu USA, która badała infiltrację USA przez agentów i informatorów radzieckich. Jego relacje przed komisją tłumaczył Jan Karski[6].
W 1983 r. otrzymał MacArthur Fellowship (nagroda jest potocznie nazywana „grantem dla geniuszy”).
Dwukrotnie obronił pracę doktorską – w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR (1955) oraz na Columbia University (1966).
Zmarł 8 lutego 2019 w swoim domu na Manhattanie[7][8].
Publikacje
- Radicalism in the contemporary age, Vol. 1: Sources of contemporary radicalism, pref. by Zbigniew Brzezinski, Boulder, Col.: Westview Press 1977
- Radicalism in the contemporary age, Vol. 2: Radical visions of the future, pref. by Zbigniew Brzezinski, Boulder, Col.: Westview Press 1977
- Radicalism in the contemporary age, Vol. 3: Strategies and impact of contemporary radicalism, pref. by Zbigniew Brzezinski, Boulder, Col.: Westview Press 1977
- Stalin’s successors: leadership, stability, and change in the Soviet Union, Cambridge: Cambridge Univ. Press 1980
- The domestic context of Soviet foreign policy, ed. by Seweryn Bialer, Boulder: Westview Press – London: Croom Helm 1981 (wyd. 2 – 1982)
- Stalin and his generals: Soviet military memoirs of World War II, ed. by Seweryn Bialer, Boulder, Col. – London: Westview Press 1984
- The Soviet paradox: external expansion, internal decline, New York: A.A. Knopf, 1987
- (współautor: Michael Mandelbaum), The global rivals, New York: A.A. Knopf 1988
- Gorbachev’s Russia and American foreign policy, ed. by Seweryn Bialer and Michael Mandelbaum, Baulder – London: Westview Press 1988
- Soviet-American relations after the cold war, ed. by Robert Jervis and Seweryn Bialer, Durham – London: Duke University Press 1991
Przypisy
- ↑ Dane Seweryna Bielena z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2025-01-15]. (pol.).
- ↑ In Memoriam: Seweryn Bialer (1926-2019).
- ↑ Glenn H. Utter, Charles Lockhart: American Political Scientists. A Dictionary, wyd. 2002, s. 37.
- ↑ Seweryn Bialer, Wybrałem prawdę, wydawnictwo Radia Wolna Europa.
- ↑ Dane Seweryna Bielena z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2025-01-15]. (pol.).
- ↑ Hearing before the Subcomittee to Investigate the Administration of the Internal Security Act and Other Security Laws. Government Printing Office. Washington 1957, part 29, s. 1589.
- ↑ Neil Genzlinger: Seweryn Bialer, 92, Defector and Soviet Union Scholar, Dies. nytimes.com, 21 lutego 2019. [dostęp 2019-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-22)]. (ang.).
- ↑ In Memoriam: Seweryn Bialer (1926-2019). harriman.columbia.edu, 14 lutego 2019. [dostęp 2019-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-22)]. (ang.).
Bibliografia
- S. Bialer: Wybrałem prawdę, Wydawnictwo „Wolna Europa” Monachium 1956
- J. Kossecki: Wpływ totalnej wojny informacyjnej na dzieje PRL, Kielce 1999
- Bogusław Czarny, Wpływ aspirantów Katedry Ekonomii Politycznej w Instytucie Kształcenia Kadr Naukowych w Warszawie na polską ekonomię po II wojnie światowej, „Ekonomia” (41/2015), 2015, s. 25–57, DOI: 10.17451/eko/41/2015/103 [dostęp 2025-12-03].<
- Biogram IPN
- ISNI: 0000000116780812
- VIAF: 79093048
- LCCN: n80020413
- GND: 170401901
- BnF: 123327945
- SUDOC: 032265069
- SBN: CFIV058926
- NLA: 35018393
- NKC: uk2011662414
- BNE: XX1724053
- NTA: 074529900
- BIBSYS: 90051063
- CiNii: DA00694114
- PLWABN: 9810660084505606
- NUKAT: n95020796
- J9U: 987007279847105171
- LNB: 000032954
- LIH: LNB:V*106383;=BH
- WorldCat: E39PBJptYmYWHM3H96xtpdJqwC