Sexploitation

Sexploitation – historyczny podgatunek kina eksploatacji i klasy B, którego cechą charakterystyczną było eksponowanie nagości, seksualności i erotyki. Nurt ten rozwijał się intensywnie od końca lat 50. do połowy lat 70. XX wieku, głównie w Stanach Zjednoczonych oraz Europie Zachodniej [1].

Filmy z podgatunku sexploitation charakteryzowały się niskim budżetem, sensacyjną i powierzchowna fabułą oraz głośną kampanią reklamową. Odegrały one kluczową rolę w przesuwaniu granic obyczajowych w kinie przed legalizacją pornografii w latach 60./70. w krajach zachodnich[2].

Historia

Początki i omijanie cenzury (lata 50. XX wieku)

Wczesne formy sexploitation powstawały w warunkach surowej cenzury (Kodeks Haysa w USA). Twórcy znajdowali luki prawne, tworząc “filmy higieniczne” (ang. hygiene films), które pod pretekstem edukacji medycznej lub ostrzegania przed chorobami wenerycznymi i rozwiązłością, pokazywały sceny rozbierane. Innym wczesnym nurtem były filmy o naturystach (ang. nudist camp films), prezentujące „zdrowy, wolny od krepujących ubrań styl życia”[3].

Złota era (lata 60. i 70. XX wieku)

Reklamy filmów sexploitation w Bostonie w 1965 roku

W latach 60. złagodzenie przepisów dotyczących cenzury obyczajowej doprowadziło do eksplozji popularności nurtu. Filmy te zaczęły regularnie trafiać do kin samochodowych (ang. drive-in) oraz kin niezależnych (ang. grindhouses). W tym okresie wykształcił się specyficzny, eksploatacyjny styl, łączący motywy erotyczne z humorem, akcją czy dreszczykiem emocji[4].

Schyłek nurtu

Zmierzch kina sexploitation nastąpił w połowie lat 70. Kluczowym czynnikiem była tzw. “porno moda” (ang. porno chic) oraz sukcesy filmów takich jak Głębokie gardło (1972), które znormalizowały obecność twardej pornografii w kinach publicznych. Część twórców sexploitation zajęła się zatem produkcją filmów pornograficznych[5], podczas gdy inni przenieśli wątki erotyczne do głównego nurtu kina, tworząc podwaliny pod współczesne kino erotyczne.

Główne podgatunki i nurty pokrewne

Kino sexploitation często mieszało się z innymi odmianami kina klasy B, tworząc popularne podgatunki:

  • kobiety w więzieniu (ang. Women in Prison – WIP) – filmy skupiające się na brutalności, upokorzeniu i erotyce wewnątrz fikcyjnych zakładów karnych dla kobiet
  • nazisploitation – nurt wykorzystujący scenerię II wojny światowej i motywy nazistowskie do tworzenia szokujących, brutalnych treści, które nierzadko miały charakter sadomasochistyczny
  • rape and revenge – filmy oparte na motywie drastycznej napaści seksualnej na główną bohaterkę oraz jej późniejszej, krwawej zemsty na oprawcach

Kluczowi twórcy

Do najważniejszych reżyserów i producentów, którzy ukształtowali estetykę nurtu, należą:

  • Russ Meyer – uznawany za „króla sexploitation”, twórca kultowych filmów takich jak Faster, Pussycat! Kill! Kill! (1965) czy Vixen! (1968), charakteryzujących się przerysowanym stylem i obsadzaniem aktorek o obfitych piersiach
  • Jesús Franco – niezwykle płodny hiszpański reżyser, łączący erotykę z horrorem gotyckim (np. Vampyros Lesbos)
  • Tinto Brass – włoski reżyser, który nadał nurtowi artystyczny, wysokobudżetowy sznyt (m.in. Salon Kitty z 1976 r. oraz głośny Kaligula z 1979 r.)
  • Radley Metzger – amerykański filmowiec, która wprowadził do gatunku europejską estetykę i wysoką jakość techniczną

Przypisy

  1. ↑ Ephraim Katz, The Film Encyclopedia, Fourth Edition, New York: HarpersCollins Publishers, 2001, s. 1242-1243 (ang.).
  2. ↑ Konrad Szlendak, Schwytani w ekstazie, czyli na tropie pionierów europejskiego kina erotycznego, [w:] Piotr Kletowski (red.), Europejskie Kino Gatunków 2, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 281-282, ISBN 978-83-233-4803-0 (pol.).
  3. ↑ Eric Schaefer, Bold! Daring! Shocking! True!: A History of Exploitation Films, 1919-1959, London & Durham: Duke University Press, 1999, s. 17-41 (ang.).
  4. ↑ Etic Schaefer, Pandering To The ”Goon Trade”: Framing The Sexploitation Audience Through Advertising, [w:] Jeffrey Sconce (red.), Sleaze Artists: Cinema At The Margins Of Taste, Style, and Politics, Durham and London: Duke University Press, 2007, s. 19-35 (ang.).
  5. ↑ Eric Schaefer, Gauging a Revolution: 16 mm Film And The Rise Of The Pornographic Feature, [w:] Linda Williams (red.), Porn Studies, Durham and London: Duke University Press, 2004, s. 393 (ang.).

Zobacz też

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.