Shmuel Krakowski

Shmuel Krakowski, także Stefan Krakowski (hebr. ‏שמואל קרקובסקי‎, ur. 23 marca 1926 w Warszawie, zm. we wrześniu 2018) – polski i izraelski historyk.

Syn Barucha i Miriam^[1]. Od 3 roku życia mieszkał w Łodzi, gdzie angażował się w działalność organizacji Ha-Szomer Ha-Cair^[2][3].

Podczas II wojny światowej przebywał w getcie łódzkim, był członkiem działających w nim podziemnych organizacji młodzieżowych. Z getta trafił do obozu Auschwitz-Birkenau, następnie przeybwał w Buchenwaldzie i Theresienstadt. Przeżył marsze śmierci^[2][3]. Po wyzwoleniu wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie w stopniu majora służył w pionie politycznym^[2]. W 1945 roku odbył kurs w Szkole Wojewódzkiej Polskiej Partii Robotniczej. Był pracownikiem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Od 1946 roku miał być oddelegowany przez władze do Ichudu z zadaniem walki z „rewizjonistami”. W latach 1949–1951 przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie został wysłany przez Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, oficjalnie pracował wówczas w polskiej delegacji do Organizacji Narodów Zjednoczonych^[1]. Pracował także w Oddziale II i III Zarządu II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Był słuchaczem Akademii Sztabu Generalnego, następnie pełnił służbę w Inspektoracie Lotnictwa^[1].

10 lipca 1966 roku został na własną prośbę przeniesiony do rezerwy^[1], następnie pracował w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego oraz jako kierownik archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego^[2][3]. Ukończył studia magisterskie na Uniwersytecie Warszawskim^[3].

W następstwie wydarzeń marcowych został zwolniony z pracy i wyjechał do Izraela, gdzie podjął pracę w archiwum Jad Waszem. Uzyskał doktorat na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie^[2][3]. Był wykładowcą na Uniwersytecie Telawiwskim^[2]. W latach 1978–1993 był kierownikiem archiwum Jad Waszem, po zakończeniu pełnienia funkcji pracował w Jad Waszem jako konsultant archiwum i historyk. Był także członkiem Komisji ds. Sprawiedliwych wśród Narodów Świata^[3].

Był laureatem Yitzhak Sadeh Prize^[3].

• Emanuel Ringelblum, Polish-Jewish relations during the Second World War, ed. and with footnotes by Joseph Kermish, Shmuel Krakowski, Jerusalem: Yad Vashem 1974.
• The war of the Doomed: Jewish armed resistance in Poland, 1942-1944, forew. by Yehuda Bauer, transl. from the Hebr. by Orah Blaustein, New York – London: Holmes & Meier Publishers 1984.
• (współautor: Yisrael Gutman), Unequal victims: Poles and Jews during World War Two, transl. by Ted Gorelick and Witold Jedlicki, New York: Holocaust Library 1986.
• Mówią świadkowie Chełmna, wyboru dokonał Shmuel (Stefan) Krakowski, red. Shmuel (Stefan) Krakowski, Łucja Pawlicka Nowak, tł. z hebr. karteczki odezwy Łucja Pawlicka Nowak, Konin: Muzeum Okręgowe w Koninie – Łódź: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1996.
• Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata: ratujący Żydów podczas Holocaustu: Polska, t. 1-2, red. nacz. Israel Gutman, red. współprowadzący Sara Bender, Shmuel Krakowski, wyd. pol. – red. nauk. Dariusz Lebionka, Robert Kuwałek, Adam Kopciowski, Kraków: Fundacja Instytut Studiów Strategicznych 2009.