Sierpodudek fioletowy

Sierpodudek fioletowy
Phoeniculus damarensis[1]
(Ogilvie-Grant, 1901)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

dzioborożcowe

Rodzina

sierpodudki

Rodzaj

Phoeniculus

Gatunek

sierpodudek fioletowy

Synonimy
  • Irrisor damarensis Ogilvie-Grant, 1901[2]
  • Irrisor damarensis granti Neumann, 1903[2]
  • Phoeniculus granti (Neumann, 1903)[3]
Podgatunki
  • P. d. damarensis (Ogilvie-Grant, 1901)
  • P. d. granti (Neumann, 1903)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Sierpodudek fioletowy[5] (Phoeniculus damarensis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny sierpodudków (Phoeniculidae). Występuje w dwóch osobnych populacjach we wschodniej i południowo-zachodniej Afryce – w Angoli, Etiopii, Kenii, Namibii i Tanzanii[4]. Nie jest zagrożony.

Sierpodudek fioletowy (u góry) i sierpodudek czarnodzioby (u dołu)
Morfologia
Długość ciała 34,5–38 cm; masa ciała 72–96 g[6]. Samice są podobne do samców, ale nieco mniejsze[6].
Systematyka
Wyróżnia się dwa podgatunki Phoeniculus damarensis[5][6][7]:
  • P. d. damarensis (Ogilvie-Grant, 1901) – sierpodudek fioletowy – południowo-zachodnia Angola oraz północno-zachodnia i środkowa Namibia
  • P. d. granti (Neumann, 1903) – sierpodudek kenijski – południowa Etiopia oraz środkowa i południowo-wschodnia Kenia; prawdopodobnie także północno-wschodnia Tanzania[4].
Takson granti bywał niekiedy uznawany za odrębny gatunek[3][6][7].
Środowisko
Sierpodudek fioletowy zamieszkuje suche zarośla akacji i zarośla z ciernistymi krzewami, często te rosnące wokół cieków wodnych i palm[6]. Występuje od poziomu morza do 1500 m n.p.m.[4][6]
Pożywienie
Żywi się głównie owadami, ich larwami i poczwarkami; zjada również jaja małych ptaków, takich jak wikłaczowate (Ploceidae)[6].
Rozród
Gniazduje w dziuplach żywych lub martwych drzew. W zniesieniu 3–5 jasnoniebieskich jaj. Ich wysiadywaniem zajmuje się samica przez około 21 dni[6].
Status zagrożenia
IUCN uznaje sierpodudka fioletowego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako występujący lokalnie i dość rzadki. Trend liczebności populacji oceniany jest jako prawdopodobnie spadkowy ze względu na niszczenie dużych drzew stanowiących miejsce gniazdowania tego gatunku[4].

Przypisy

  1. ↑ Phoeniculus damarensis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 D. Lepage: Violet Woodhoopoe Phoeniculus damarensis. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2022-12-25]. (ang.).
  3. 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 BirdLife International, Phoeniculus damarensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
  5. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phoeniculidae Bonaparte, 1831 - sierpodudki - Wood-hoopoes (Wersja: 2024-06-16). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-13].
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 Ligon, J.D. & G.M. Kirwan: Violet Woodhoopoe (Phoeniculus damarensis), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2026-08-13]. (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  7. 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.