Siodełkowce

Siodełkowce
	Clitellata
	Michaelsen, 1919
	; Dżdżownica ziemna
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	pierścienice
Gromada	siodełkowce

Siodełkowce (Clitellata) – klasyfikowany w randze gromady klad wysoce wyspecjalizowanych pierścienic charakteryzujących się obecnością siodełka (clitellum) u osobników dojrzałych płciowo. Parapodia u nich nie występują, a szczeciny są uwstecznione lub ich brak. Zalicza się do nich ponad jedną trzecią wszystkich pierścienic. W większości są hermafrodytami, ale są też wśród nich gatunki rozmnażające się poprzez podział (architomia lub paratomia) lub partenogenetycznie. Rozwój przebiega w kokonie. Siodełkowce nie przechodzą przeobrażenia^[1].

Klasyfikacja

Filogeneza tej grupy pierścienic pozostaje słabo poznana^[2] pomimo dobrze potwierdzonego monofiletyzmu^[3]. Szacunkowy okres powstania tej gromady na podstawie zegara molekularnego w drugiej dekadzie wyznaczono na 444–359 mln lat wstecz. Odkrycie Macromyzon siluricus, przesuwa ten czas w dalszą przeszłość, gdyż żył on około 437 mln lat temu, a wykazywał cechy pijawek^[4]. Tradycyjnie siodełkowce dzielone są na pijawki i skąposzczety^[5]^[1]. Pozycja taksonomiczna wyróżnianych czasem w odrębną podgromadę pijawczaków jest dyskutowana.

Przypisy

1 2 Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
↑ Christer Erséus. Phylogeny of oligochaetous Clitellata. „Hydrobiologia”. 535/536, s. 357–372, 2005. (ang.).
↑ Zrzavý et al. Phylogeny of Annelida (Lophotrochozoa): total-evidence analysis of morphology and six genes. „BMC Evolutionary Biology”. 9, s. 189, 2009. DOI: 10.1186/1471-2148-9-189. (ang.).
↑ Danielle deD. Carle Danielle deD., Rafael EijiR.E. Iwama Rafael EijiR.E., Andrew J.A.J. Wendruff Andrew J.A.J., Loren E.L.E. Babcock Loren E.L.E., KarmaK. Nanglu KarmaK., The first leech body fossil predates estimated hirudinidan origins by 200 million years, „PeerJ”, 13, 2025, e19962, DOI: 10.7717/peerj.19962, ISSN 2167-8359 [dostęp 2025-11-01] (ang.).
↑ Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.

[Blaszak-1] 1 2 Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.

[Erseus-2] Christer Erséus. Phylogeny of oligochaetous Clitellata. „Hydrobiologia”. 535/536, s. 357–372, 2005. (ang.).

[Zrzavy-3] Zrzavý et al. Phylogeny of Annelida (Lophotrochozoa): total-evidence analysis of morphology and six genes. „BMC Evolutionary Biology”. 9, s. 189, 2009. DOI: 10.1186/1471-2148-9-189. (ang.).

[4] Danielle deD. Carle Danielle deD., Rafael EijiR.E. Iwama Rafael EijiR.E., Andrew J.A.J. Wendruff Andrew J.A.J., Loren E.L.E. Babcock Loren E.L.E., KarmaK. Nanglu KarmaK., The first leech body fossil predates estimated hirudinidan origins by 200 million years, „PeerJ”, 13, 2025, e19962, DOI: 10.7717/peerj.19962, ISSN 2167-8359 [dostęp 2025-11-01] (ang.).

[mszB-5] Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]