Site of Special Scientific Interest

Merrivale SSSI w obrębie Parku Narodowego Dartmoor w Anglii
Trotternish SSSI na wyspie Skye w Szkocji
Gronant Dunes and Talacre Warren SSSI w Walii (widoczna latarnia morska Point of Ayr)

Site of Special Scientific Interest[a] (SSSI) – forma ochrony przyrody w Wielkiej Brytanii, funkcjonująca na terenie Anglii, Walii i Szkocji. W Irlandii Północnej analogiczną funkcję spełnia Area of Special Scientific Interest (ASSI)[1][2].

Obszary SSSI powoływane są w celu ochrony szczególnie istotnych siedlisk zwierząt i roślin, form geologicznych bądź elementów rzeźby terenu[1]. Najczęściej głównym zamierzeniem objęcia danego obszaru ochroną jest utrzymanie na nim różnorodności biologicznej[3]. Cechy stanowiące podstawę do wprowadzenia ochrony na danym obszarze są indywidualnie zdefiniowane dla każdego z nich i zawarte w dokumencie zwanym Citation[b][1].

Jest to podstawowa forma ochrony środowiska naturalnego w Wielkiej Brytanii. Nierzadko stanowi punkt wyjścia dla wprowadzenia ściślejszych form ochrony[1], np. rezerwatu przyrody (National Nature Reserve), specjalnego obszaru ochrony siedlisk (Special Area of Conservation) czy obszaru specjalnej ochrony ptaków (Special Protection Area). Owe dodatkowe formy ochrony mogą współistnieć z SSSI na tym samym obszarze[2]. SSSI zapewnia bardziej rygorystyczną ochronę niż Area of Outstanding Natural Beauty (AONB)[c][4].

Obszary SSSI najczęściej stanowią własność prywatną, choć nierzadko właścicielami są organizacje pozarządowe, których celem statutowym jest ochrona przyrody (np. Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, RSPB)[3]. Ze statusem SSSI wiąże się przede wszystkim wymóg zgłaszania przez właściciela danego obszaru wszelkich działań mogących negatywnie wpłynąć na cechy przyrodnicze podlegające ochronie i uzyskanie zezwolenia na nie od odpowiedniego organu rządowego. Na terenie Anglii jest nim Natural England, w Szkocji – NatureScot, w Walii – Natural Resources Wales, a w Irlandii Północnej (dla obszarów ASSI) – Northern Ireland Environment Agency[1]. Status SSSI nie wyklucza bynajmniej działalności ludzkiej; często objęte są nim tereny wykorzystywane rolniczo czy lasy użytkowe[3].

Status SSSI został wprowadzony do prawodawstwa ustawą National Parks and Access to the Countryside Act 1949. Obecnie podstawę prawną dla niego w Anglii i Walii stanowi Wildlife and Countryside Act 1981 z późniejszymi zmianami (odrębne ustawodawstwo funkcjonuje w Szkocji i Irlandii Północnej[3])[5].

Na terenie Anglii, Szkocji i Walii łącznie wyznaczonych jest ponad 6500 obszarów SSSI, a w Irlandii Północnej około 400 obszarów ASSI. Zajmują one ponad 8% całkowitej powierzchni Anglii, ponad 12% powierzchni Szkocji, 12% Walii oraz 8% terytorium Irlandii Północnej[4].

Uwagi

  1. ↑ Z ang. „miejsce/obszar o szczególnym znaczeniu naukowym”.
  2. ↑ Przykład: Citation dla estuarium rzeki Exe (Exe Estuary SSSI)
  3. ↑ Celem obszarów AONB jest przede wszystkim ochrona walorów krajobrazowych, zarówno o charakterze przyrodniczym jak i kulturowym.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Site of Special Scientific Interest. naturenet. [dostęp 2025-08-18]. (ang.).
  2. 1 2 Sites of Special Scientific Interest (SSSIs). GOV.UK. [dostęp 2025-08-18]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 Sites of Special Scientific Interest (SSSI). W: Will Manley, Katharine Foot, Andrew Davis: A Dictionary of Agriculture and Land Management. Oxford University Press, 2019. ISBN 978-0-19-174432-7. [dostęp 2025-08-18].
  4. 1 2 Laura Cottam: SSSI definition: what is it and what does it mean for conservation and development?. Woodland Trust. [dostęp 2025-08-18]. (ang.).
  5. ↑ The History of Conservation Legislation in the UK. naturenet. [dostęp 2025-08-18]. (ang.).

Linki zewnętrzne