Skorbuciany

Skorbuciany
Skurbutėnai
Ilustracja
Państwo

 Litwa

Okręg

 wileński

Rejon

wileński

Gmina

Pogiry

Populacja
• liczba ludności


102
(2001)

Położenie na mapie rejonu wileńskiego
Mapa konturowa rejonu wileńskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Skorbuciany”
Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Skorbuciany”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Skorbuciany”
Ziemia54°33′07″N 25°07′19″E/54,552000 25,122000

Skorbuciany[1] (lit. Skurbutėnai) – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Pogiry.

Historia

W Rzeczypospolitej Obojga Narodów leżały w województwie trockim, w powiecie trockim. Odpadły od Polski w wyniku III rozbioru.

W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie trockim, w gminie Międzyrzecz. Były wówczas siedzibą okręgu wiejskiego. Znajdowały się tu wówczas młyn wodny i browar[2]. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.

Od 11 kwietnia 1922[3] leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], do 1 kwietnia 1927 w gminie Landwarowo, następnie w gminie Rudomino[4][5]. W 1931 miejscowość[b] liczyła 385 mieszkańców, zamieszkałych w 72 budynkach[4].

Podczas II wojny światowej stacjonowała tu 7 Wileńska Brygada Armii Krajowej oraz Wileńska Brygada Armii Krajowej „Gozdawa”. 12 kwietnia[c] 1944 7 Brygada została zaatakowana przez Niemców, a podczas walk dodatkowo przez oddział partyzantki sowieckiej, który również miał za zadanie zlikwidować 7 Brygadę. Trzy walczące strony walczyły każda z każdą. 7 Brygada wycofowała się z pola walki i odskoczyła od Skorbucian[6].

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 na niepodległej Litwie.

Zabytki

kaplica

Znajduje się tu kaplica rzymskokatolicka z 1746, będąca filią parafii w Starych Trokach, faktycznie obsługiwaną przez parafię w Wojdatach. Kaplica była zamknięta w czasach zaborów i w okresie komunizmu. Podczas II wojny światowej była miejscem modlitw polskich partyzantów. Odnowiona w latach 90. XX w. przez weteranów wileńskiej Armii Krajowej i okolicznych mieszkańców[2][7].

cmentarz

Obok kaplicy położony jest cmentarz 7 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, odrestaurowany w 1991. Spoczywa na nim 16 żołnierzy[8].

Ludzie związani z miejscowością

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922-1926), następnie w województwie wileńskim (1926-1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu trockiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.
  2. ↑ wieś i zaścianek łącznie
  3. ↑ Według innych źródeł 8 kwietnia

Przypisy

  1. ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
  2. 1 2 Skorbuciany, pow. trocki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 696.
  3. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
  4. 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
  5. ↑ Dz. U. z 1927 r. Nr 24, poz. 189 (ISAP)
  6. ↑ Wołkonowski i Łukomski 1996 ↓, s. 243.
  7. ↑ Kaplica w Skorbucianach. Parafia Nawrócenia św. Apostoła Pawła w Wojdatach. [dostęp 2025-05-01]. (pol.).
  8. ↑ Skorbuciany. Stowarzyszenie Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej. [dostęp 2025-05-01]. (pol.).

Bibliografia