Skowronek (ogier)

Lady Wentworth ze swym czempionem arabów Skowronkiem

Skowronek (ur. 1908 lub 1909[1], zm. luty 1930) – polski ogier czystej krwi arabskiej. Wyhodowany w stadninie w Antoninach przez hrabiego Józefa Potockiego. Syn klaczy Jaskółka i ogiera Ibrahim or.ar.[a] Sprzedany do angielskiej stadniny w Crabbet Park. Zwycięzca wielu brytyjskich czempionatów. Jeden z najbardziej wpływowych reproduktorów arabskich na świecie. Jego potomstwo stanowiło filar hodowli koni arabskich na Węgrzech, w Hiszpanii, ZSRR, Brazylii, Syrii, Australii oraz Stanach Zjednoczonych[2].

Życiorys

Antoniny

Ojciec Skowronka, Ibrahim or.ar.[a] został zakupiony przez hrabiego Potockiego w roku 1907 od arabskiego handlarza Hadżi Alego w Odessie, tam natomiast trafił on z hodowli szejka Beduinów Obdurahma Abdullaha w Hedjar (okolice Damaszku)[2]. Matka, Jaskółka, wyhodowana została w stadninie w Satanowie w roku 1891[3]. Stanowił on więc skrzyżowanie krwi pustynnej ze starą polską linią żeńską[3].

Posiadał dwóch braci Jarząbka i Gołąbka, początkowo miał zostać razem z nimi sprzedany oddziałowi kozaków na Kaukazie. Przypadek spowodował jednak, że tak się nie stało[4]. W roku 1913 hrabia zorganizował polowanie na żubra w swoim zwierzyńcu w Pilawinie. Przyjechał na nie amerykański milioner z Anglii, Walter Winans (zapłacił za to 1500 funtów). Po polowaniu zwiedzając antonińską stadninę oraz kupując zaprzęg koni, zobaczył Skowronka z braćmi. Od razu zdecydował się na jego kupno, po cenie 1500 rubli[2].

Wielka Brytania

Po sprowadzeniu Skowronka do Wielkiej Brytanii przez Waltera Winansa w roku 1913 został on rok później sprzedany panu Webb-Ware'owi, który używał go jako konia użytkowego. W roku 1919 został ponownie sprzedany, tym razem panu Musgrave Clarkowi. Prezentował on go na kilku pokazach koni, dzięki czemu Skowronek przykuł uwagę właścicielki stadniny Crabbet, Judith, damy Wentworth. W 1920 roku zakupiła go (pierwotnie miał zostać sprzedany do Stanów Zjednoczonych) i został ogierem czołowym w jej stadninie[3].

W tym momencie kariera Skowronka nabrała rozpędu. Wygrywał on wiele czempionatów i pokazów (Islington 1921, Londyn 1922, Royal Show Londyn 1922, Richmond Royal Show 1924)[4]. Opisywany był jako „najczystsza, starodawna i najautentyczniejsza krew Arabii”, a Wentworth pisała o nim jako najwspanialszym koniu w historii Anglii[2]. Cena jego stanówki[b] osiągała cenę 500 funtów[4], a potomstwo eksportowano do Stanów Zjednoczonych po cenie co najmniej 5000 dolarów[2].

Skowronek padł w lutym 1930 roku w wieku 22 lat. Jego szkielet został przekazany do British Museum[3].

Budowa i wygląd

Z racji pochodzenia był przedstawicielem rodu Ibrahim, w typie Saklavi. Był siwy, a z racji homozygoty całe jego potomstwo również[3]. Wybitny polski hipolog, Witold Pruski, pisał o jego wyjątkowym „arabskim bukiecie”[c][4]. Silnie przekazywał swojemu potomstwu urodę, szlachetność, arabską głowę, „bukiet” oraz łabędzią szyję[2]. Mierzył 14,2 dłoni[3] (147,32 cm[5]).

Pochodzenia

Drzewo genealogiczne[6]
Skowronek Ibrahim Heijer - -
-
- -
-
Lafitte - -
-
Makbula Wazir
Makbula-El-Kebira
Jaskółka Rymnik Kortez Cercle
Gonta
Hama Kohejlan Abu-Argub or.ar.
Caramba or.ar.
Epopeja Derwisz or.ar. -
-
Lira Obejan-Maciuk
Kreolka

Potomstwo

Jego potomstwo było ważnymi reproduktorami i filarami hodowli wielu krajów[2]:

Do roku 1948 w amerykańskich księgach stadnych zarejestrowano 251 wnuków Skowronka[2].

Ze względu na brak potomstwa w Polsce, nie wywarł on wielkiego wpływu na krajową hodowlę przedwojenną. Zmieniło to się w czasach powojennych za sprawą potomstwa wnuka Skowronka, Naseema, zakupionego przez stadninę w Tiersku (Kazachstan). Krew Skowronka przetrwała w Polsce dzięki jego wnukowi Negatwiwowi oraz prawnukom: Naborowi oraz Bandosowi (pradziadek Pianissimy)[2].

Uwagi

  1. 1 2 or.ar. - oryginalny arab; skrót występujący w rodowodach, przy imionach koni, które zostały sprowadzone bezpośrednio z pustyń
  2. ↑ Stanówka - nasienie używane do rozpłodu koni.
  3. ↑ Bukiet arabski - ogół cech charakterystycznych dla koni czystej krwi arabskiej

Przypisy

  1. ↑ W literaturze polskiej oraz polskich i angielskich księgach stadnych zamieszczany jest rok 1909. Natomiast w oryginalnych księgach hrabiego J. Potockiego wpisany jest rok 1908.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Witold Pruski, Dwa wieki polskiej hodowli koni arabskich (1778-1978) i jej sukcesy na świecie, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983, s. 121-129, ISBN 83-09-00388-9.
  3. 1 2 3 4 5 6 Angela, Skowronek by Carol W. Mulder [online], Crabbet.com, 25 stycznia 2019 [dostęp 2025-05-28] (ang.).
  4. 1 2 3 4 Redakcja PCBJ, "Skowronek" (2004) - Aldona Cholewianka-Kruszyńska - PCBJ [online], Polska Cyfrowa Biblioteka Jeździecka, 8 maja 2021 [dostęp 2025-05-28].
  5. ↑ Horse height hh (hands) and cm (centimetres) conversion [online], Equine World UK [dostęp 2025-05-28] (ang.).
  6. ↑ bazakoni.pl - Drzewo genealogiczne "Skowronek / Skylark" [online], www.bazakoni.pl [dostęp 2025-05-28].