Skowronek (ogier)

Skowronek (ur. 1908 lub 1909[1], zm. luty 1930) – polski ogier czystej krwi arabskiej. Wyhodowany w stadninie w Antoninach przez hrabiego Józefa Potockiego. Syn klaczy Jaskółka i ogiera Ibrahim or.ar.[a] Sprzedany do angielskiej stadniny w Crabbet Park. Zwycięzca wielu brytyjskich czempionatów. Jeden z najbardziej wpływowych reproduktorów arabskich na świecie. Jego potomstwo stanowiło filar hodowli koni arabskich na Węgrzech, w Hiszpanii, ZSRR, Brazylii, Syrii, Australii oraz Stanach Zjednoczonych[2].
Życiorys
Antoniny
Ojciec Skowronka, Ibrahim or.ar.[a] został zakupiony przez hrabiego Potockiego w roku 1907 od arabskiego handlarza Hadżi Alego w Odessie, tam natomiast trafił on z hodowli szejka Beduinów Obdurahma Abdullaha w Hedjar (okolice Damaszku)[2]. Matka, Jaskółka, wyhodowana została w stadninie w Satanowie w roku 1891[3]. Stanowił on więc skrzyżowanie krwi pustynnej ze starą polską linią żeńską[3].
Posiadał dwóch braci Jarząbka i Gołąbka, początkowo miał zostać razem z nimi sprzedany oddziałowi kozaków na Kaukazie. Przypadek spowodował jednak, że tak się nie stało[4]. W roku 1913 hrabia zorganizował polowanie na żubra w swoim zwierzyńcu w Pilawinie. Przyjechał na nie amerykański milioner z Anglii, Walter Winans (zapłacił za to 1500 funtów). Po polowaniu zwiedzając antonińską stadninę oraz kupując zaprzęg koni, zobaczył Skowronka z braćmi. Od razu zdecydował się na jego kupno, po cenie 1500 rubli[2].
Wielka Brytania
Po sprowadzeniu Skowronka do Wielkiej Brytanii przez Waltera Winansa w roku 1913 został on rok później sprzedany panu Webb-Ware'owi, który używał go jako konia użytkowego. W roku 1919 został ponownie sprzedany, tym razem panu Musgrave Clarkowi. Prezentował on go na kilku pokazach koni, dzięki czemu Skowronek przykuł uwagę właścicielki stadniny Crabbet, Judith, damy Wentworth. W 1920 roku zakupiła go (pierwotnie miał zostać sprzedany do Stanów Zjednoczonych) i został ogierem czołowym w jej stadninie[3].
W tym momencie kariera Skowronka nabrała rozpędu. Wygrywał on wiele czempionatów i pokazów (Islington 1921, Londyn 1922, Royal Show Londyn 1922, Richmond Royal Show 1924)[4]. Opisywany był jako „najczystsza, starodawna i najautentyczniejsza krew Arabii”, a Wentworth pisała o nim jako najwspanialszym koniu w historii Anglii[2]. Cena jego stanówki[b] osiągała cenę 500 funtów[4], a potomstwo eksportowano do Stanów Zjednoczonych po cenie co najmniej 5000 dolarów[2].
Skowronek padł w lutym 1930 roku w wieku 22 lat. Jego szkielet został przekazany do British Museum[3].
Budowa i wygląd
Z racji pochodzenia był przedstawicielem rodu Ibrahim, w typie Saklavi. Był siwy, a z racji homozygoty całe jego potomstwo również[3]. Wybitny polski hipolog, Witold Pruski, pisał o jego wyjątkowym „arabskim bukiecie”[c][4]. Silnie przekazywał swojemu potomstwu urodę, szlachetność, arabską głowę, „bukiet” oraz łabędzią szyję[2]. Mierzył 14,2 dłoni[3] (147,32 cm[5]).
Pochodzenia
| Skowronek | Ibrahim | Heijer | - | - |
| - | ||||
| - | - | |||
| - | ||||
| Lafitte | - | - | ||
| - | ||||
| Makbula | Wazir | |||
| Makbula-El-Kebira | ||||
| Jaskółka | Rymnik | Kortez | Cercle | |
| Gonta | ||||
| Hama | Kohejlan Abu-Argub or.ar. | |||
| Caramba or.ar. | ||||
| Epopeja | Derwisz or.ar. | - | ||
| - | ||||
| Lira | Obejan-Maciuk | |||
| Kreolka |
Potomstwo
Jego potomstwo było ważnymi reproduktorami i filarami hodowli wielu krajów[2]:
- Ajeeb (Węgry),
- Jalila, Namira, Nasieda, Reyna i Shelifa, (Hiszpania),
- Nahrawan i Rishwa (Brazylia),
- Naseem (ZSRR),
- Registan (Syria),
- Raktha (RPA),
- Nasirieh (Australia),
- Raffles, Raseyn, Rashwan, Crabbet Sura, Incoronata, Raida, Rifala, Rimini i Rossana (Stany Zjednoczone).
Do roku 1948 w amerykańskich księgach stadnych zarejestrowano 251 wnuków Skowronka[2].
Ze względu na brak potomstwa w Polsce, nie wywarł on wielkiego wpływu na krajową hodowlę przedwojenną. Zmieniło to się w czasach powojennych za sprawą potomstwa wnuka Skowronka, Naseema, zakupionego przez stadninę w Tiersku (Kazachstan). Krew Skowronka przetrwała w Polsce dzięki jego wnukowi Negatwiwowi oraz prawnukom: Naborowi oraz Bandosowi (pradziadek Pianissimy)[2].
Uwagi
Przypisy
- ↑ W literaturze polskiej oraz polskich i angielskich księgach stadnych zamieszczany jest rok 1909. Natomiast w oryginalnych księgach hrabiego J. Potockiego wpisany jest rok 1908.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Witold Pruski, Dwa wieki polskiej hodowli koni arabskich (1778-1978) i jej sukcesy na świecie, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983, s. 121-129, ISBN 83-09-00388-9.
- 1 2 3 4 5 6 Angela, Skowronek by Carol W. Mulder [online], Crabbet.com, 25 stycznia 2019 [dostęp 2025-05-28] (ang.).
- 1 2 3 4 Redakcja PCBJ, "Skowronek" (2004) - Aldona Cholewianka-Kruszyńska - PCBJ [online], Polska Cyfrowa Biblioteka Jeździecka, 8 maja 2021 [dostęp 2025-05-28].
- ↑ Horse height hh (hands) and cm (centimetres) conversion [online], Equine World UK [dostęp 2025-05-28] (ang.).
- ↑ bazakoni.pl - Drzewo genealogiczne "Skowronek / Skylark" [online], www.bazakoni.pl [dostęp 2025-05-28].