Skrytouszka

Skrytouszka
Cryptotis
A. Pomel, 1848[1]
Ilustracja
Akrytouszka północnoamerykańska (C. parva)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

owadożery

Rodzina

ryjówkowate

Podrodzina

ryjówki

Plemię

blariny

Rodzaj

skrytouszka

Typ nomenklatoryczny

Sorex cinereus Bachman, 1837 (= Sorex parvus Say, 1823)

Synonimy
Gatunki

58 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Skrytouszka[10] (Cryptotis) – rodzaj ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące głównie w Ameryce Centralnej, jednak ich zasięg obejmuje także Meksyk oraz Amerykę Południową (na południe po Peru i na wschód po Wenezuelę)[11][12][13].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 48–102 mm, długość ogona 13–53 mm, długość ucha 2–3 mm, długość tylnej stopy 10–18 mm; masa ciała 3–19 g[12][14]. Ssaki te charakteryzują się mało widocznymi uszami i krótkimi ogonami.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1848 roku francuski paleontolog, zoolog i botanik Auguste Nicolas Pomel w artykule zatytułowanym Badania nad owadożernymi mięsożercami (Wyciąg). Część druga. — Klasyfikacja owadożernych, opublikowanym w czasopiśmie „Archives des sciences physiques et naturelles”[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) skrytouszka północnoamerykańska (C. parvus).

Etymologia

  • Cryptotis (Cryptotus, Cryptotys, Crypotitis, Criptotis): gr. κρυπτος kruptos ‘ukryty’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’[15].
  • Soriciscus (Sorieiscus): rodzaj Sorex Linnaeus, 1758 (ryjówka); łac. przyrostek zdrabniający -iscus[16]. Gatunek typowy (oznaczenie oryginalne): Sorex parvus Say, 1823.
  • Xenosorex: gr. ξενος xenos ‘obcy, dziwny’[17]; rodzaj Sorex Linnaeus, 1758 (ryjówka)[6]. Gatunek typowy (oznaczenie oryginalne): Notiosorex (Xenosorex) phillipsii Schaldach, 1966.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[18][14][11][10]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[10] Podgatunki[12][11][14][19][20][21] Rozmieszczenie geograficzne[12][11][14]>[19][20][21] Podstawowe wymiary[12][14]>[19][20][21][c] Status
IUCN[22]
Cryptotis nelsoni (C.H. Merriam, 1895) skrytouszka wulkaniczna gatunek monotypowy endemit Meksyku: wulkan San Martin Tuxtla (Veracruz); zakres wysokości: 1460–1525 m n.p.m. DC: 7,2–7,9 cm
DO: 2,2–3,3 cm
MC: 3–8 g		  CR 
Cryptotis magnus (C.H. Merriam, 1895) skrytouszka wielka gatunek monotypowy endemit Meksyku: północno-środkowa Oaxaca; zakres wysokości: 1300–3000 m n.p.m. DC: 8,6–8,8 cm
DO: 3,7–5,3 cm
MC: około 7 g		  VU 
 Cryptotis mexicanus (Coues, 1877) skrytouszka meksykańska gatunek monotypowy endemit Meksyku: południowo-zachodnie Tamaulipas, południowo-wschodni San Luis Potosí, północno-wschodnie Querétaro, Hidalgo, zachodnio-środkowe Veracruz i zachodnio-środkowy Meksyk; zakres wysokości: 1040–2500 m n.p.m. DC: 5,6–7,5 cm
DO: 2–3,2 cm
MC: 3–10 g		  LC 
Cryptotis phillipsii (Schaldach, 1966) skrytouszka aztecka gatunek monotypowy endemit Meksyku: Sierra de Miahuatlán (południowo-środkowa Oaxaca); zakres wysokości: 1060–2600 m n.p.m. DC: 5,8–7,8 cm
DO: 2,3–3,6 cm
MC: 6,5–10 g		  VU 
Cryptotis brachyonyx Woodman, 2003 skrytouszka drobnostopa gatunek monotypowy endemit Kolumbii: zachodnie zbocza środkowej części wschodnich Andów; zakres wysokości: 1300–2715 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
MC: brak danych		  DD 
Cryptotis colombianus Woodman & Timm, 1993 skrytouszka kolumbijska gatunek monotypowy endemit Kolumbii: środkowe Andy w Antioquia i Caldas; zakres wysokości: 1750–2800 m n.p.m. DC: 6–7,6 cm
DO: 2,7–3,4 cm
MC: brak danych		  LC 
Cryptotis hondurensis Woodman & Timm, 1992 skrytouszka honduraska gatunek monotypowy endemit Hondurasu: znany tylko z 3 miejsc w Francisco Morazán; zakres wysokości: około 1700 m n.p.m. DC: 5,5–6,4 cm
DO: 2,7–2,9 cm
MC: brak danych		  DD 
Cryptotis merus E.A. Goldman, 1912 skrytouszka panamska gatunek monotypowy granica między wschodnią Panamą i północno-zachodnią Kolumbią; zakres wysokości: 1400–1500 m n.p.m. DC: 6,6–7,3 cm
DO: 2,4–3,1 cm
MC: brak danych		  EN 
Cryptotis nigrescens (J.A. Allen, 1895) skrytouszka czarnawa gatunek monotypowy wzgórza Kostaryki i zachodniej Panamy; zakres wysokości: 800–2900 m n.p.m. DC: 5,5–8,3 cm
DO: 1,9–3,7 cm
MC: 5–8 g		  LC 
Cryptotis lacandonensis L. Guevara, Sánchez-Cordero, León-Paniagua & Woodman, 2014 gatunek monotypowy endemit Meksyku: Puszcza Lakandońska (Chiapas); być może przylegająca Gwatemala; zakres wysokości: około 90 m n.p.m. DC: 7,8–8,1 cm
DO: 3,3–3,5 cm
MC: około 6 g		  NE 
 Cryptotis mayensis (C.H. Merriam, 1901) skrytouszka jukatańska gatunek monotypowy półwysep Jukatan (południowo-wschodni Meksyk, północno-wschodnia Gwatemala i północne Belize); zebrany w wypluwkach sów w Guerrero (południowo-środkowy Meksyk); zakres wysokości: 0–650 m n.p.m. DC: 6,1–9 cm
DO: 2,4–3,3 cm
MC: 4–6 g		  LC 
Cryptotis merriami Choate, 1970 skrytouszka środkowoamerykańska gatunek monotypowy wyżyny południowo-wschodniego Meksyku (Chiapas), Gwatemali, Hondurasu, Salwadoru, północno-zachodniej Nikaragui i północno-zachodniej Kostaryki; zakres wysokości: 600–1720 m n.p.m. DC: 6,5–7,6 cm
DO: 2,4–3,3 cm
MC: brak danych		  LC 
Cryptotis berlanderi (S.F. Baird, 1858) gatunek monotypowy środkowe Stany Zjednoczone (południowy Teksas) i Meksyk (na południe do Nayarit, Jalisco i Michoacán); zakres wysokości: 0–2750 m n.p.m. DC: 5,3–7 cm
DO: około 1,7 cm
MC: brak danych		  NE 
 Cryptotis orophilus (J.A. Allen, 1895) skrytouszka stokowa gatunek monotypowy zachodni Honduras, skrajnie północno-wschodni Salwador, Nikaragua na południe do środkowej Kostaryki; zakres wysokości: 1150–1985 m n.p.m. DC: 4,8–7,7 cm
DO: 1,7–2,4 cm
MC: 3–10 g		  DD 
 Cryptotis tropicalis (C.H. Merriam, 1895) skrytouszka tropikalna gatunek monotypowy wyżyny południowo-wschodniego Meksyku (wschodni Chiapas), Gwatemala, Belize, zachodni Honduras i północno-zachodni Salwador; zakres wysokości: 1110–1400 m n.p.m. DC: 7–7,1 cm
DO: 2,6–2,9 cm
MC: 6–7 g		  DD 
 Cryptotis parvus (Say, 1823) skrytouszka północnoamerykańska 2 podgatunki południowo-wschodnia Kanada (południowo-wschodnie Ontario) i wschodnie Stany Zjednoczone (na wschód od południowo-zachodniego Wyoming i środkowego Kolorado, na południe do Nowego Meksyku i Teksasu); granice zasięgu niepewne; zakres wysokości: 0–905 m n.p.m. DC: 5,2–6,8 cm
DO: 1,3–2,3 cm
MC: brak danych		  LC 
Cryptotis floridanus (C.H. Merriam, 1895) gatunek monotypowy endemit Stanów Zjednoczonych: północna i środkowa Floryda; być może południowa Georgia DC: brak danych
brak danych
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis pueblensis H.H.T. Jackson, 1933 gatunek monotypowy endemit Meksyku: San Luis Potosí, Veracruz, Hidalgo, Puebla, Oaxaca, Tabasco i Chapias; zakres wysokości: 30–2300 m n.p.m. DC: 5,1–7,7 cm
DO: około 2,2 cm
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis soricinus (C.H. Merriam, 1895) gatunek monotypowy endemit Meksyku: dystrykt federalny i Meksyk; zakres wysokości: 1250–2350 m n.p.m. DC: 6,5–6,9 cm
DO: około 2,3 cm
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis alticola (C.H. Merriam, 1895) skrytouszka górska gatunek monotypowy endemit Meksyku: środkowa Kordyliera Wulkaniczna od Jalisco i Colima na wschód do Puebla; zakres wysokości: 2460–4400 m n.p.m. DC: 6,9–8,7 cm
DO: 2,4–3,6 cm
MC: 8–16 g		  DD 
Cryptotis goldmani (C.H. Merriam, 1895) skrytouszka norowa 2 podgatunki endemit Meksyku: obszar Omiltemi w Guerrero i Oaxaca; być może Chiapas; zakres wysokości: 1550–3200 m n.p.m. DC: 6,3–8,4 cm
DO: 2,6–3,6 cm
MC: 5–14 g		  LC 
Cryptotis peregrinus (C.H. Merriam, 1895) skrytouszka wędrowna gatunek monotypowy endemit Meksyku: Sierra de Cuatro Venados i Sierra Yucuyagua (zachodnia i środkowa Oaxaca); zakres wysokości: około 2860 m n.p.m. DC: 6,6–7,8 cm
DO: 2,4–3,3 cm
MC: 3–5 g		  DD 
Cryptotis gracilis G.S. Miller, 1911 skrytouszka delikatna gatunek monotypowy wyżyny od północno-środkowej Kostaryki do zachodniej Panamy; zakres wysokości: 1800–3400 m n.p.m. DC: 6–7,9 cm
DO: 3–4,1 cm
MC: 5–10 g		  LC 
Cryptotis cavatorculus Woodman, 2015 gatunek monotypowy endemit Hondurasu: Montaña de Santa Bárbara (Santa Bárbara); zakres wysokości: około 1900 m n.p.m. DC: brak danych
DO: około 3,2 cm
MC: brak danych		  DD 
Cryptotis celaque Woodman, 2015 gatunek monotypowy endemit Hondurasu: Park Narodowy Celaque (Lempira); zakres wysokości: 1430–2560 m n.p.m. DC: 6,7–8 cm
DO: 2,4–3 cm
MC: 7–11 g		  DD 
Cryptotis griseoventris H.H.T. Jackson, 1933 skrytouszka szarobrzucha gatunek monotypowy endemit Meksyku: wyżyny Los Altos de Chiapas (środkowe Chiapas); być może Las Margaritas (wschodnie Chapias); zakres wysokości: powyżej 2600 m n.p.m. DC: 7,3–8,5 cm
DO: 2,7–3,2 cm
MC: brak danych		  EN 
Cryptotis mccarthyi Woodman, 2015 gatunek monotypowy endemit Hondurasu: Sierra de Omoa (Cortés); być może na zachód do Santa Bárbara; zakres wysokości: 1500–1620 m n.p.m. DC: 7,2–8,4 cm
DO: 2,1–2,7 cm
MC: 7–13 g		  DD 
Cryptotis lacertosus Woodman, 2010 skrytouszka krzepkoręka gatunek monotypowy endemit Gwatemali: wyżyny Sierra de los Cuchumatanes wokół San Mateo Ixtatán (Huehuetenango); zakres wysokości: 2680–3110 m n.p.m. DC: 7,5–8,7 cm
DO: 2,4–3 cm
MC: 10–17 g		  LC 
Cryptotis magnimanus Woodman & Timm, 1999 gatunek monotypowy endemit Gwatemali: Cordillera de Montecilios (Comayagua); zakres wysokości: około 1730 m n.p.m. DC: około 8 cm
DO: około 2,5 cm
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis mam Woodman, 2010 skrytouszka majska gatunek monotypowy endemit Gwatemali: Sierra de los Cuchumatanes (Huehuetenango); być może przyległy Honduras (Quiché); zakres wysokości: 2740–3350 m n.p.m. DC: 6,4–8,1 cm
DO: 2,2–3,2 cm
MC: 7–11 g		  DD 
Cryptotis goodwini H.H.T. Jackson, 1933 skrytouszka wyżynna gatunek monotypowy endemit Gwatemali: zachodnie Sierra Madre de Chiapas; zakres wysokości: 1200–3350 m n.p.m. DC: 7,5–9,4 cm
DO: 2,5–3,4 cm
MC: 16–19 g		  LC 
Cryptotis woodmani L. Guevara, 2023 gatunek monotypowy endemit Meksyku: rezerwat biosfery El Triunfo (Chiapas) DC: 7,8–9,4 cm
DO: 2,9–3,3 cm
MC: 15 g		  NE 
Cryptotis matsoni Woodman, 2019 gatunek monotypowy endemit Gwatemali: wschodnie Sierra Madre de Chiapas DC: około 8,6 cm
DO: około 2,7 cm
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis montecristo Woodman, 2019 gatunek monotypowy Cerro Montecristo (południowo-wschodnia Gwatemala, północno-zachodni Salwador i zachodni Honduras) DC: 8,8–9,6 cm
DO: 3–3,1 cm
MC: 15–17 g		  NE 
Cryptotis eckerlini Woodman, 2019 gatunek monotypowy endemit Gwatemali: Cerro Cucurucho (wschodnie Sierra Madre de Chiapas) DC: 7,1–7,7 cm
DO: 2,6–3 cm
MC: 8–10 g		  NE 
Cryptotis oreoryctes Woodman, 2011 skrytouszka gwatemalska gatunek monotypowy endemit Gwatemali: rezerwat lasu deszczowego Chelemhá; zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m. DC: 7,7–8,6 cm
DO: 2,2–3,4 cm
MC: 10–15 g		  EN 
Cryptotis monteverdensis Woodman & Timm, 2017 gatunek monotypowy endemit Kostaryki: w pobliżu Monteverde na wzgórzach Tilarán; zakres wysokości: około 1550 m n.p.m. DC: około 8 cm
DO: około 4,6 cm
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis endersi Setzer, 1950 skrytouszka reliktowa gatunek monotypowy endemit Panamy: zachodnie wyżyny; zakres wysokości: 1200–1850 m n.p.m. DC: około 8,1 cm
DO: około 4,9 cm
MC: brak danych		  EN 
Cryptotis aroensis Quiroga-Carmona & Molinari, 2012 skrytouszka endemiczna gatunek monotypowy endemit Wenezuli: wzgórza Sierra de Aroa; zakres wysokości: około 1730 m n.p.m. DC: 7,7–8,1 cm
DO: 3,4–4 cm
MC: 10–12 g		  EN 
Cryptotis thomasi (C.H. Merriam, 1897) skrytouszka kordylierska gatunek monotypowy endemit Kolumbii: środkowe część wschodnich Andów; zakres wysokości: 2700–3500 m n.p.m. DC: 7,4–9,6 cm
DO: 2–2,7 cm
MC: około 10 g		  LC 
Cryptotis dinirensis Quiroga-Carmona & DoNascimiento, 2016 gatunek monotypowy endemit Wenezueli: północna część wschodnich Andów; zakres wysokości: 2430–3100 m n.p.m. DC: 7,1–8,3 cm
DO: 3,2–4 cm
MC: 10–12 g		  DD 
Cryptotis venezuelensis Quiroga-Carmona, 2013 skrytouszka wenezuelska gatunek monotypowy endemit Wenezueli: Serranía del Litoral w Kordylierze Nadbrzeżnej DC: 7,2–8,4 cm
DO: 3,3–3,4 cm
MC: 9–11 g		  DD 
Cryptotis meridensis (O. Thomas, 1898) skrytouszka meridańska gatunek monotypowy endemit Wenezueli: środkowa i południowa Cordillera de Mérida; prawdopodobnie północna część Kordyliery; zakres wysokości: 1640–3950 m n.p.m. DC: 6,7–10,2 cm
DO: 2,5–4,1 cm
MC: 10–15 g		  VU 
Cryptotis tamensis Woodman, 2002 skrytouszka tamańska gatunek monotypowy północno-wschodnia Kolumbia (wzgórza Tamá) i północno-zachodnia Wenezuela (zachodnia Táchira); być może bardziej rozległy zasięg; zakres wysokości: 2385–3330 m n.p.m. DC: 7,9–8,7 cm
DO: 3,4–3,8 cm
MC: 10–15 g		  LC 
Cryptotis perijensis Quiroga-Carmona & Woodman, 2015 gatunek monotypowy północna połowa Serranía de Perijá (północna Kolumbia i północno-zachodnia Wenezuela); zakres wysokości: 2000–3200 m n.p.m. DC: około 6,8 cm
DO: około 3,6 cm
MC: brak danych		  DD 
 Cryptotis medellinius O. Thomas, 1921 skrytouszka medelińska gatunek monotypowy endemit Kolumbii: północna końcówka zachodni Andów oraz północna połowa środkowych Andów; zakres wysokości: 2000–3800 m n.p.m. DC: 7,7–9,8 cm
DO: 2,9–4,6 cm
MC: 15,5–17 g		  LC 
Cryptotis squamipes (J.A. Allen, 1912) skrytouszka łuskostopa gatunek monotypowy zachodnie i środkowe Andy w południowo-zachodniej Kolumbii i północno-środkowym Ekwadorze; zakres wysokości: 1500–3375 m n.p.m. DC: około 8,6 cm
DO: około 4,2 cm
MC: brak danych		  LC 
Cryptotis equatoris (O. Thomas, 1912) skrytouszka równikowa gatunek monotypowy endemit Ekwadoru: zachodnie pogórza północnych i środkowych Andów; zakres wysokości: 1675–4055 m n.p.m. DC: 5,6–8,1 cm
DO: 2,9–3,4 cm
MC: 6–10 g		  LC 
Cryptotis osgoodi Stone, 1914 gatunek monotypowy endemit Ekwadoru: północno-środkowe Andy; zakres wysokości: 1700–3700 m n.p.m. DC: 5,4–8,3 cm
DO: 2,4–3,5 cm
MC: 6–13 g		  NE 
Cryptotis montivagus (H.E. Anthony, 1921) skrytouszka ekwadorska gatunek monotypowy Andy w środkowym i południowym Ekwadorze (Chimborazo, Azuay i Loja) i północno-zachodnim Peru (Piura); zakres wysokości: 2500–3800 m n.p.m. DC: 6,5–9,9 cm
DO: 2,2–3,8 cm
MC: 9–16,5 g		  LC 
Cryptotis niausa Moreno & Albuja, 2014 gatunek monotypowy endemit Ekwadoru: północno-środkowe Andy; zakres wysokości: 2800–3900 m n.p.m. DC: 5,4–9,3 cm
DO: 3–4,1 cm
MC: 12–17 g		  DD 
Cryptotis peruviensis E. Vivar, Pacheco, & Valqui, 1997 skrytouszka peruwiańska gatunek monotypowy endemit Peru: zachodnie i wschodnie zbocza Andów w północnej części; zakres wysokości: 2050–3280 m n.p.m. DC: 6,3–9,6 cm
DO: 2,9–3,7 cm
MC: 11–16 g		  DD 
Cryptotis albujai Moreno Cárdenas, Pacheco, Ruelas & Ron, 2025 gatunek monotypowy endemit Ekwadoru: znany z dwóch stanowisk w Zamora-Chinchipe; zakres wysokości: 2541–3140 m n.p.m. DC: 6,9–8,6 cm
DO: 2,5–3 cm
MC: brak danych		  NE 
Cryptotis andinus Woodman, 2023 gatunek monotypowy endemit Kolumbii: Andy w Cauca, Huila i Nariño; zakres wysokości: 2300–3375 m n.p.m. DC: 6,2–8,3 cm
DO: 3–4,3 cm
MC: 8–10 g		  NE 
Cryptotis huttereri Woodman, 2023 gatunek monotypowy endemit Kolumbii: Kordyliera Środkowa w Valle del Cauca i prawdopodobnie w Tolima; zakres wysokości: 2400–3180 m n.p.m. DC: 7,2–7,4 cm
DO: około 3,6 cm
MC: około 8 g		  NE 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony,  CR  – gatunek krytycznie zagrożony,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe na obszarze dzisiejszych Stanów Zjednoczonych[23]:

  • Cryptotis adamsi (Hibbard, 1953)[24] (pliocen)
  • Cryptotis kansasensis Hibbard, 1958[25] (plejstocen)
  • Cryptotis meadensis Hibbard, 1953[26] (pliocen)

Uwagi

  1. 1 2 3 4 5 Niepoprawna późniejsza pisownia Cryptotis A. Pomel, 1848.
  2. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Soriciscus Coues, 1877.
  3. ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 A.N. Pomel. Etudes sur les carnassiers insectivores (Extrait). Seconde partie.—Classification des insectivores. „Archives des sciences physiques et naturelles”. 9, s. 249, 1848. (fr.).
  2. ↑ A. Milne-Edwards: Mémoire sur la faune mammalogique du Tibet oriental et principalemente de la principanté de Moupin. W: H. Milne-Edwards & A. Milne-Edwards (redaktorzy): Recherches pour servir à l’histoire naturelle des mammifères: comprenant des considérations sur la classification de ces animaux. T. 1: Texte. Paris: G. Masson, 1868–1874, s. 256. (fr.).
  3. ↑ E. Coues. Precursory Notes on American Insectivorous Mammals, with Descriptions of New Species. „Bulletin of the United States Geological and Geographical Survey of the Territories”. 3 (3), s. 649, 1877. (ang.).
  4. ↑ D.G. Elliot. Synopsis of the mammals of North America and the adjacent seas. „Publication (Field Columbian Museum)”. Zoological Series. 2 (1), s. 382, 1901. (ang.).
  5. ↑ R. Saban: Insectivora. W: J. Piveteau (red.): Traité de Paléontologie. T. 6. Cz. 2. Paris: Masson et Cie, Éditeurs, 1958, s. 846. (fr.).
  6. 1 2 W.J. Schaldach. New forms of mammals from southern Oaxaca, Mexico, with notes on some mammals of the coastal range. „Säugethierkundliche Mitteilungen”. 14, s. 289, 1966. (ang.).
  7. ↑ E.M.J. Aagaard, Ecological distribution op mammals in the cloud forests and paramos op the Andes, Merida, Venezuela, [w:] Praca doktorska, Colorado State University 1982, s. 276 (ang.).
  8. ↑ P. Durant & J.E. Péfaur. Sistemática y ecologı́a de la musaraña de Mérida. Soricidae: Insectívora. Cryptotis thomasi. „Revista de Ecología, Conservación y Ornitología Latinoamericana”. 1, s. 6, 1984. (hiszp.).
  9. ↑ N. Woodman & J.E. Péfaur: Order Soricomorpha. W: A.L. Gardner (red.): Mammals of South America. Cz. 1: Marsupials, Xenarthrans, Shrews, and Bats. Chicago: University of Chicago Press, 2008, s. 178. ISBN 978-0-226-28240-4. (ang.).
  10. 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 70-71. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  11. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 34–40. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  12. 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 427–441. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
  13. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Cryptotis. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-31].
  14. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 413–416. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  15. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 205.
  16. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 636.
  17. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 284, OCLC 11069271 (ang.).
  18. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-03]. (ang.).
  19. 1 2 3 P.M. Cárdenas, V. Pacheco, D. Ruelas & S. Ron. A new species of Cryptotis (Eulipotyphla: Soricidae) and introduction to the systematics of the Ecuadorian and Peruvian Cryptotis species. „Mammalia”. 89 (4), s. 400–417, 2025. DOI: 10.1515/mammalia-2024-0154. (ang.).
  20. 1 2 3 L. Guevara. A new species of small-eared shrew (Soricidae, Cryptotis) from El Triunfo Biosphere Reserve, Chiapas, Mexico. „Journal of Mammalogy”. 104 (3), s. 546–561, 2023. DOI: 10.1093/jmammal/gyac125. (ang.).
  21. 1 2 3 N. Woodman. Two new species of small-eared shrews of the genus Cryptotis Pomel, 1848, from the Colombian Andes (Mammalia: Eulipotyphla: Soricidae). „Annals of Carnegie Museum”. 88 (3), s. 203–234, 2023. DOI: 10.2992/007.088.0303. (ang.).
  22. ↑ Taxonomy: Cryptotis – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-31]. (ang.).
  23. ↑ J.S. Zijlstra, Cryptotis Pomel, 1848, Hesperomys project (Version 23.8.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-10-23] (ang.).
  24. ↑ Hibbard 1953 ↓, s. 29.
  25. ↑ C.W. Hibbard. Notes on Late Cenozoic shrews. „Transactions of the Kansas Academy of Science”. 60 (4), s. 333, 1958. DOI: 10.2307/3626384. (ang.).
  26. ↑ Hibbard 1953 ↓, s. 27.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.