Skupi

Skupi (maced. Скупи, łac. Colonia Flavia Scupinorum) – stanowisko archeologiczne z pozostałościami rzymskiego miasta, położone w północno-zachodniej części Skopje w Macedonii Północnej.

Stanowisko archeologiczne położone jest w północno-zachodniej części Skopje (Macedonia Północna) w pobliżu wzgórza Zajczew Rid, miejscowości Złokućani i rzeki Lepenac^[1].

Powstanie miasta Skupi związane jest z zajęciem terenów zamieszkanych przez Dardanów przez wojska rzymskie w II wieku p.n.e^[2.1]. Najprawdopodobniej, Skupi zostało założone jako obóz wojenny, który wraz z upływem czasu przekształcił się w miasto zamieszkane przez weteranów stacjonujących tam legionów rzymskich^[3.1][4]. Miasto – Colonia Flavia Scupinorum – miało status kolonii rzymskiej^[2.1]. Po reformach Dioklecjana (297) Skupi było wymieniane jako miasto w Dardanii w Dioecesis Daciae^[2.1]. W III wieku zostało zaznaczone na mapie regionu. Od IV wieku siedziba biskupstwa^[2.1]. Opuszczone po zniszczeniach spowodowanych trzęsieniem ziemi w roku 518^[3.2], a jego mieszkańcy mieli osiedlić się w miejscu obecnego Skopje^[2.2]. Przenosiny te wiązane były często z założeniem legendarnego miasta cesarza bizantyjskiego Justyniana (527–565) – Justiniana Prima^[2.2]. Jednak obecnie uważa się, że Justiniana Prima leżała w Serbii koło Leskovaca^[2.2].

Badania archeologiczne tego obszaru rozpoczęto przed II wojną światową a zintensyfikowano w latach 60. XX wieku^[1]. Odkryto pozostałości z okresu rzymskiego m.in. teatru (jedyny teatr na terenie Mezji Górnej^[5]), bazyliki i dwóch nekropolii^[1].

• Harald Heppner: Hauptstädte in Südosteuropa: Geschichte, Funktion, nationale Symbolkraft. Böhlau Verlag Wien, 1994, s. 194–195. ISBN 3-205-98255-X. [dostęp 2011-09-04]. (niem.).
• Frank Sear: Roman theatres: an architectural study. Oxford University Press, 2006. ISBN 0-19-814469-5. [dostęp 2011-09-04]. (ang.).
• John Wilkes: The Illyrians. Wiley-Blackwell, 1995. ISBN 0-631-19807-5. [dostęp 2011-09-04]. (ang.).