Spectravideo SVI-738
Komputer Spectravideo SVI–738 | |||
| Typ | |||
|---|---|---|---|
| Premiera | |||
| Procesor |
Zilog Z80 @ 3,58 MHz | ||
| Pamięć operacyjna |
64 KiB +16 KiB VRAM | ||
| Nośnik danych | |||
| System operacyjny |
MSX BASIC | ||
| Ekran |
tryb graficzny: 256×192 pixeli, 16 kolorów[2] | ||
| |||
Spectravideo SVI–738 X’press – komputer ośmiobitowy zgodny ze standardem MSX[2][3]. Cechował się rozszerzonymi możliwościami w stosunku do tego standardu. Jeden z niewielu komputerów osobistych dostępnych w komunistycznej Polsce za złotówki w państwowej sieci sprzedaży[1][2][3].
Sprzedawany przez przedsiębiorstwo Spectravideo International Ltd z Hongkongu w latach 80. XX wieku.[2]
W 1986 roku 2000 sztuk komputerów było dostępnych w sklepach Centralnej Składnicy Harcerskiej w cenie 440 000 PLZ (560 000 ze stacją dysków 5.25")[1][3].
Dostępny był również osprzęt do komputera, w tym firm trzecich[1]:
| Opis | Cena PLZ | Ilość |
|---|---|---|
| Stacja dysków BW 112 5¼″ | 220 000 | 400 |
| Monitor monochromatyczny TTL 12″ | 94 000 | 1700 |
| Monitor kolorowy DCM–414 13″ | 262 000 | 300 |
| Drukarka GLP | 300 000 | 1000 |
| Magnetofon kasetowy SVI–767 | 33 000 | 200 |
| Ploter Sony | 415 000 | 300 |
| Rozszerzenie pamięci 64 KiB | 57 000 | 100 |
| Paczka 10 szt. dyskietek 3½″ | 36 000 | 4000 |
Średnia płaca w tym roku wynosiła 24 095 PLZ[4]. Dla porównania ceny wolnorynkowe na giełdzie komputerowej z października 1986 roku[5].
- ZX Spectrum: 70 000–80 000 PLZ
- Commodore 64: 140 000–150 000 PLZ
- Atari 800XL: 65 000–80 000 PLZ
- Amstrad CPC6128 z monitorem mono: 350 000–390 000 PLZ
Komputer był droższy od innych popularnych komputerów domowych. Amstrad 6128 o porównywalnych parametrach: wbudowana stacja dysków, tryb 80 znakowy i obsługującym system CP/M był tańszy w zestawie z monitorem.
W Polsce komputery MSX były nieznane. Brak było dostępu do literatury i oprogramowania. Te braki można było częściowo zrekompensować, używając systemu CP/M[1].

Egzemplarze rozprowadzane przez Centralną Składnicę Harcerską (oprócz pierwszych 200) miały polską klawiaturę[1]. Było to dość nietypowe rozwiązanie, oznaczenia z polskimi znakami Ą, Ć, Ę, Ł, Ń, Ś, Ż (ale nie Ó i Ź) naklejono na odpowiadające im klawisze z litarami łacińskimi. W efekcie na klawiaturze nie było widocznych znaków A, C, E, L, N, S, Z[6]. Oprócz tego zmodyfikowano generator znaków w ROM tak by poprawnie wyświetlać polskie litery na ekrane[6]. Uzyskiwano je równocześnie naciskając klawisz GRAPH lub CODE i odpowiedną literę łacińską (oprócz ź dla której należało nacisnąć klawisz X).
Modyfikacje zostały wykonane przez przedsiębiorstwo Prosystem Vienna[7]. Zamieniło on również tekst na ekranie startowym i Basic z Copyright 1983 by Microsoft na (C) 86 by Prosystem Vienna. Ponaddto na ekranie startowym napis MSX na MSXp.
Specyfikacja techniczna
Komputer posiadał klawiaturę z wyodrębnionym blokiem klawiszy funkcyjnych oraz klawiszami kursora[2][3]. Z tyłu obudowy znajdował się uchwyt do przenoszenia lub służący jako podstawka[8].
Jego parametry były wyższe niż wymagał tego standard MSX. Osiągnięto to dzięki użyciu komponentów, które znalazły się w specyfikacji MSX2, aczkolwiek komputer nie był z nim kompatybilny.
Komputer zbudowany był w oparciu o procesor Zilog Z80 taktowany zegarem 3,58 MHz, co było typowe dla standardu MSX. Pamięć stanowiło 80 KiB RAM w tym 16 KiB osobnej pamięci video. W 56 KiB pamięci ROM mieścił się MSX BASIC (32 KiB) i procedury do obsługi stacji dysków (16 KiB) i RS232 (8 KiB).[2][3][9]
Za generowanie obrazu odpowiadał układ Yamaha V9938 który był używany później w komputerach MSX2. Był on kompatybilny wstecz z układem Texas Instruments TMS9918 będącym standardem dla MSX1. Istniały wersje PAL i NTSC[9]. Oprócz typowych trybów MSX1 (256×192 pikseli w 16 kolorach, 40×24 znaków; znaki definiowane w matrycy 6×8 pikseli, 32×24 znaków; znaki definiowane w matrycy 8×8 pikseli) dostępny był dodatkowy tryb znakowy (inne dodatkowe tryby nie były dostępne ze względu na użycie tylko 16 KiB video RAM) – 80×24 znaków; znaki definiowane w matrycy 6×8 pikseli.[2]
Możliwości dźwiękowe były jak dla standardu MSX1 i MSX2: 3 niezależne kanały obsługiwane przez układ General Instrument AY-3-8910[9].
Posiadał wbudowaną jednostronną stację dysków 3½″ o pojemności 360 KiB[2][3]. Oprócz tego można było bezpośrednio podłączyć zewnętrzną stację dysków do wbudowanego kontrolera[3][9].
MSX2
Istniała możliwość przerobienia komputera tak, by był zgodny ze standardem MSX2[10]. Zmiany obejmowały:
- rozszerzenie video RAM z 16 do 64 KiB
- wymiana zawartości ROM na wersję ROM MSX2
Złącza[8]
- gniazdo do podłączenia TV przez przewód antenowy
- gniazdo audio i video do podłączenia monitora
- gniazdo zewnętrznej stacji dysków
- port Centronics do podłączenia drukarki
- port szeregowy RS232
- gniazda do podłączenia magnetofonu
- gniazdo kartridża MSX lub innych rozszerzeń
- 2 gniazda dżojstików
- gniazdo do podłączenia zewnętrznego zasilacza
Urządzenia peryferyjne[11]
Urządzenia oferowane przez producenta:
- SVI–747 rozszerzenie pamięci 64 KiB; umieszczane w slocie kartridża
- SVI–777 pamięć taśmowa o pojemności 80 KiB
- SVI–808 modem
- SVI–105M tablet
- SVI–105M zewnętrzna stacja dysków 3½″
- SVI–767 magnetofon
- SVI–709 karta sieciowa; umieszczana w slocie kartridża
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Sławomir Polak, Roman Wojciechowski. Kompromis - rozmowa z Wojciechem Szanterem, dyrektorem Zarządu CSH. „Bajtek”. 11, s. 3–4, listopad 1986. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674. [dostęp 2026-01-14]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Józef Rajzer. Standard MSX, a mikrokomputer SVI-738 X'PRESS. „IKS – Informatyka, Komputery, Systemy”. 3/1988, s. 19. Wydawnictwo "Czasopisma Wojskowe". ISSN 0860-2794. [dostęp 2026-03-08].
- 1 2 3 4 5 6 7 Test komputera Spectravideo SVI-738. „Bajtek”. 3-4, s. 14, marzec-kwiecień 1990. Oficyna Wydawnicza „Sztandar Młodych”. ISSN 0860-1674.
- ↑ Przeciętne wynagrodzenie od 1950 r. [online], ZUS (pol.).
- ↑ Giełda. „Bajtek”. 11, s. 20, listopad 1986. RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0860-1674. (pol.).
- 1 2 Spectravideo X'press (SVI-738). [dostęp 2022-01-05]. (ang.).
- ↑ Edward Krawczyński, Roman Kula, Zasady edycji i organizacji ekranów, „Młody Technik InforMiK : magazyn komputerowy Młodego Technika”, I, Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1989, s. 2, ISSN 0860-5696.
- 1 2 SVI 738 Home Computer User's Manual ↓.
- 1 2 3 4 SVI 738 Technical Reference Guide ↓.
- ↑ PROJEKT OMBOUW X'press SV.738 MSX-1 tot "MSX-2"-machine. [dostęp 2022-01-05]. (ang.).
- ↑ SVI-738 Flyer. [dostęp 2022-01-05].
Bibliografia
- SVI 738 Home Computer User's Manual. Hong Kong: Spectravideo International Ltd. (ang.).
- SVI 738 Technical Reference Guide. Spectravideo International Ltd. (ang.).