Splügenpass

Splügenpass,
Passo dello Spluga
Ilustracja
Droga na przełęcz od strony szwajcarskiej
Państwo

 Szwajcaria
 Włochy

Wysokość

2113 m n.p.m.

Pasmo

Alpy Lepontyńskie / Alpy Retyckie

Położenie na mapie Gryzonii
Mapa konturowa Gryzonii, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Splügenpass,Passo dello Spluga”
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Splügenpass,Passo dello Spluga”
Ziemia46°30′20″N 9°19′49″E/46,505556 9,330278

Splügenpass[1] lub [2][3][4] (retorom. Pass dal Spleia[5], łac. Cunus Aureus) – przełęcz położona na wysokości 2113[6], 2114 m[7] lub 2117[8] n.p.m., na granicy Szwajcarii (kanton Gryzonia) i Włoch (region Lombardia). Oddziela ona Alpy Lepontyńskie od Alp Retyckich. Splügenpass łączy szwajcarską miejscowość Splügen na północy (dawny okręg Hinterrhein) z włoską miejscowością Chiavenna (prowincja Sondrio) na południu.

Przez tę przełęcz przebiega dział wodny oddzielający dorzecze Renu na północy od dorzecza Padu na południu.

Polskie źródła encyklopedyczne podają nazwę[a] Splügen[9][10][11][12]. Nazwa ta pojawia się w literaturze pięknej (Adam Mickiewicz Do ***. Na Alpach w Splügen 1829, Giosuè Carducci Elegia Splügenu)[b][c].

Galeria

Uwagi

  1. ↑ Nazwę niezgodną z zaleceniami Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
  2. ↑ W przypisach opracowanych przez Czesława Zgorzelskiego podano, że Splügen to przełęcz alpejska na pograniczu Szwajcarii i Włoch (Adam Mickiewicz, Wybór poezji, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Kraków 1986, t. 2, s. 199).
  3. ↑ W objaśnieniach tłumaczki: „Splügen – włoskie Spluga, wysoka przełęcz, stanowiąca jeden z traktów alpejskich ze Szwajcarii do Włoch. W poezji polskiej upamiętniona wierszem Mickiewicza”, Giosuè Carducci, Ody barbarzyńskie, przekład Julii Dicksteinówny, Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska”, Warszawa 1923, s. 121.

Przypisy

  1. ↑ Endonim niemiecki: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 202, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-08-01].
  2. ↑ Endonim włoski: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 253, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-08-01].
  3. ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 290 i 372; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
  4. ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, Przedmowa, s. XVIII; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
    Niewymienienie danego obiektu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że Komisja nie zaleca dla niego polskiej nazwy, nawet jeżeli taka spotykana jest w niektórych publikacjach.
  5. ↑ Nazwa retoromańska: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 202, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2017-04-12].
  6. ↑ Splügenpass [online], hls-dhs-dss.ch [dostęp 2025-10-10] (niem.).
  7. ↑ Maps of Switzerland - Swiss Confederation - map.geo.admin.ch [online], map.geo.admin.ch [dostęp 2025-10-10].
  8. ↑ Dr H. Dübi, Die Römerstraßen in den Alpen [online], Schweizer Alpen-Club SAC, 9 września 2019 [dostęp 2025-10-10] (niem.).
  9. ↑ Podręczna Encyklopedya Powszechna, Wydawnictwo Przeglądu Tygodniowego, Warszawa 1901, t. 6, s. 210.
  10. ↑ Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego, Księgarnia Trzaski, Everta i Michalskiego, Kraków 1927, t. 5, s. 139.
  11. ↑ Popularna Encyklopedia Powszechna, Oficyna Wydawnicza Fogra, Kraków 1997, t. 17, s. 27.
  12. ↑ Wielka Encyklopedia PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, t. 25, s. 434.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.