Sprzedaż ratalna

Sprzedaż ratalna – forma sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej za cenę płatną w określonych ratach dokonana w zakresie działalności przedsiębiorstwa, jeżeli według umowy rzecz ma zostać wydana kupującemu przed całkowitym zapłaceniem ceny.

W Polsce sprzedaż ratalna opisana została w Kodeksie cywilnym w art. 583–588. Zgodnie z tymi zapisami między innymi:

• odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej na raty może być przez umowę wyłączona lub ograniczona tylko w wypadkach przewidzianych przez przepisy szczególne (art. 584 § 1),
• sprzedawca może odstąpić od umowy z powodu niezapłacenia ceny tylko wtedy, gdy kupujący jest w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat, a łączna suma zaległych rat przewyższa jedną piątą część umówionej ceny (art. 586 § 2),
• możliwe jest dokonanie przedterminowej spłaty kredytu; w takim przypadku kupujący może odliczyć kwotę, która odpowiada wysokości stopy procentowej obowiązującej dla danego rodzaju kredytów Narodowego Banku Polskiego (art. 585).

Powyższych zasad nie stosuje się w sytuacji prawnego stosunku obustronnie profesjonalnego, to znaczy, kiedy kupujący nabywa rzecz w sprzedaży ratalnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Sprzedaż ratalna odbywa się w oparciu o umowy jednocześnie zawarte pomiędzy bankiem i nabywcą oraz bankiem i sprzedawcą. Sprzedawca otrzymuje należność za sprzedane dobro częściowo od samego nabywcy oraz w części od banku. Bank tym samym udziela nabywcy kredytu, następnie spłacanego przez niego w określonej liczbie rat.

Z pojęciem sprzedaży ratalnej związane jest pojęcie systemu argentyńskiego. Idea systemu jest taka, że konsumenci podpisują umowę np. na ratalny zakup samochodu i zaczynają wpłacać raty (niższe niż przy normalnym kredycie), ale samochód otrzymują dopiero, jak dopisze im szczęście w organizowanym co jakiś czas losowaniu (zazwyczaj co miesiąc). Jeśli nie dopisze, otrzymają samochód po wpłaceniu całej kwoty wraz z odsetkami. Odsetki wpłacane w postaci dodatkowej opłaty na koszty administracyjne otrzymuje organizator całego procederu. Organizowanie systemów sprzedaży argentyńskiej jest w Polsce ustawowo zakazane od 2004 r.

Zakupy na raty (ang. hire purchase)^[1] to porozumienie na mocy którego klient zgadza się na umowę nabycia dobra wpłacając wkład własny i spłacając pozostałą część jego ceny wraz z odsetkami przez określony czas^[2].

„Kup teraz, zapłać później” (BNPL) — to rodzaj krótkoterminowego kredytu^[3][4][5] który pozwala konsumentom dokonywać zakupów, początkowo opłacając tylko część ich wartości, odraczając spłatę pozostałej części zadłużenia na późniejszy termin lub dzieląc ją na serię rat. BNPL jest zazwyczaj strukturyzowany jako sprzedaż ratalna lub kredyt ratalny^[6], w którym uczestniczą konsumenci, podmioty finansujące i sprzedawcy. Podmioty finansujące płacą sprzedawcom w imieniu konsumentów, gdy ci nabywają towary lub usługi.^[7][8] Te płatności następnie są spłacane przez konsumentów w równych ratach. Liczba rat i okres spłaty zależą od podmiotu finansującego BNPL^[9][10][11].

• umowa sprzedaży

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 (ISAP), z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawy o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1693 (ISAP))