Stan psychiczny
Stan psychiczny – aktualny, dynamiczny obraz funkcjonowania psychiki jednostki w danym momencie, obejmujący emocje, nastrój, napęd psychomotoryczny, percepcję, uwagę, myślenie, pamięć, orientację, świadomość oraz zachowanie[1].
Ocena stanu psychicznego
Ocena stanu psychicznego (ang. mental status examination, MSE) jest podstawowym narzędziem diagnostycznym w psychiatrii i psychologii klinicznej. Obejmuje systematyczną obserwację i opis[1][2]:
- wyglądu i zachowania – postawa, mimika, kontakt wzrokowy, aktywność psychomotoryczna,
- mowy – tempo, głośność, spontaniczność, zaburzenia formalne,
- nastroju i afektu – nastrój subiektywny (deklarowany) i afekt obiektywny (obserwowany),
- myślenia – tok (przyspieszony, spowolniony, rozkojarzony) i treść (urojenia, myśli natrętne, myśli samobójcze),
- percepcji – halucynacje, iluzje, derealizacja, depersonalizacja,
- funkcji poznawczych – orientacja (auto-, allo-, w czasie), uwaga, pamięć,
- wglądu i oceny – stopień rozumienia własnego stanu przez pacjenta.
Prawidłowy stan psychiczny charakteryzuje się zachowaną przytomością i orientacją, dostosowanym nastrojem, zwartą osobowością oraz brakiem zaburzeń percepcji i myślenia[1].
Stan psychiczny a zdrowie fizyczne
Związek między stanem psychicznym a zdrowiem somatycznym jest przedmiotem badań psychosomatyki. Przewlekły stres i zaburzenia psychiczne mogą wpływać na przebieg chorób somatycznych poprzez mechanizmy neuroendokrynne i immunologiczne[3]. Zależność ta jest jednak złożona i dwukierunkowa – choroby somatyczne również wpływają na stan psychiczny[2].
Zobacz też
- badanie psychiatryczne
- zdrowie psychiczne
- psychopatologia
Przypisy
- 1 2 3 A. Bilikiewicz: Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. PZWL, 2006, s. 67–82. ISBN 978-83-200-3438-5.
- 1 2 D. Semple, R. Smyth: Oxford Handbook of Psychiatry. Wyd. 4. Oxford University Press, 2019, s. 52–69. ISBN 978-0-19-879560-9.
- ↑ J. Heitzman: Psychiatria. Podręcznik dla studiów medycznych. PZWL, 2007. ISBN 978-83-200-3490-3.