Stanisłówka
 Tablica Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie wymieniająca Stanisłówkę | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Populacja (1921) |
|
| • liczba ludności |
475 + 76 |
Położenie na mapie obwodu lwowskiego  | |
Położenie na mapie Ukrainy  | |
 50°12′00,7″N 24°05′37,2″E/50,200194 24,093667 | |
Stanisłówka – dawna wieś, obecnie na terenie Ukrainy, rejonu szeptyckiego obwodu lwowskiego. Leżała w lesie na południe od Dworców[1].
Do 2024 w rejonie czerwonogrodzkim.
Stanisłówka stanowiła od zaboru austriackiego gminę jednostkową. W II Rzeczypospolitej w powiecie żółkiewskim; liczba mieszkańców wynosiła 475 (wieś) i 76 (obszar dworski)[2] od 1934 roku należała do zbiorowej wiejskiej gminy Mosty Wielkie w powiecie żółkiewskim w woj. lwowskim[3]. W związku z poprowadzeniem nowej granicy państwowej na Bugu i Sołokii, wieś wraz z całym obszarem gminy Mosty Wielkie znalazła się w Związku Radzieckim, w rejonie wielkomostowskim.
Podczas II wojny światowej mieszkańcy Stanisłówki, najczęściej młodzież obu płci, działali w konspiracji AK. Wieś stała się bazą samoobrony, w której polska ludność chroniła się przed atakami UPA. 14 kwietnia 1944 sotnia UPA „Hromowego” i bojówka OUN „Dowbusza” podjęły próbę likwidacji bazy. Atak został odparty; zginęło dwóch żołnierzy AK i osiem osób cywilnych[4]. Na skutek spalenia wsi przez UPA mieszkańcy Stanisłówki zostali ewakuowani; po wojnie duża ich część została przesiedlona do Warszowic koło Pawłowic na Śląsku[5].
Od 2017 roku Stanisłówka jako miejsce walk w obronie polskiej ludności jest wymieniona na jednej z tablic Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie[6].
W 2004 roku pojawiła się książka urodzonego w Stanisłówce ks. Władysława Szeremeta pt. Stanisłówka. Wspomnienie o rodzinnej ziemi.
Ze Stanisłówką związany był Gwido Battaglia.
Przypisy
- ↑ Stanisłówka na mapie austriackiej z XIX wieku
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13, Województwo lwowskie
- ↑ Dz. U. z 1934 r. Nr 64, poz. 557 (ISAP)
- ↑ Damian Karol Markowski, W cieniu Wołynia. „Antypolska akcja” OUN i UPA w Galicji Wschodniej 1943-1945, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023, ISBN 978-83-08-08166-2, s. 200
- ↑ Stanisłówka, powiat Żółkiew, województwo lwowskie
- ↑ Polacy walczący z banderowcami upamiętnieni na Grobie Nieznanego Żołnierza. polska-zbrojna.pl, 2017-11-09. [dostęp 2026-08-02]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Strona poświęcona dawnym mieszkańcom Stanisłówki
- Stanisłówka (2), wś pow. żółkiewski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 208.