Stanisław Batowski Kaczor

Stanisław Batowski Kaczor
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

29 stycznia 1866
Lwów

Data i miejsce śmierci

5 lub 12 maja 1946
Lwów

Dziedzina sztuki

malarstwo

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Komandor Orderu Korony Jugosłowiańskiej
Somosierra z 1911 roku
Atak husarii. Chocim z 1917 roku
Spłoszony koń z 1924 roku
Oleńka i Kmicic – ilustracja do Potopu, 1899

Stanisław Batowski Kaczor (ur. 29 stycznia 1866 we Lwowie[1], zm. 5 lub 12 maja 1946 tamże) – polski malarz-batalista.

Życiorys

Urodził się we Lwowie w polskiej rodzinie ziemiańskiej. Był synem Wojciecha i Antoniny[1]. Przydomek Kaczor zawdzięczał historii swego dziadka Aleksandra Batowskiego herbu Trzy Zęby, ukrywającego w domu powstańca styczniowego Wojciecha Kaczora, który zakochał się w jego córce Antoninie – w finale sporu o używanie nazwiska sąd zezwolił na używanie dwóch nazwisk potomkom, z czego skorzystał Stanisław[2].

W latach 1883–1885 studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u Władysława Łuszczkiewicza i Floriana Cynka, a od 18 października 1887 do 1889 w monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Alexandra Liezen-Mayera. Później mieszkał w Paryżu i w Rzymie. Podróżował do Hiszpanii, Maroka i na Krym. Następnie wrócił do rodzinnego Lwowa, w którym pozostał do końca życia.

Służąc w armii austriackiej doznał ran prawej dłoni wskutek pojedynku o względy panny Boreckiej (skuteczną operację przeprowadził lwowski chirurg Leńko)[3].

We Lwowie był współzałożycielem tamtejszego Stowarzyszenie Artystów Młoda Polska. W latach 1903–1914 prowadził tam własną szkołę malarstwa[4] – Wolną Akademię Sztuki. Malował obrazy historyczne, batalistyczne, a także religijne, był również autorem portretów i pejzaży. Wykonał ilustracje do utworów Juliusza Słowackiego oraz powieści Henryka Sienkiewicza. Zajmował się także malarstwem ściennym. W 1905 r. wymalował kurtynę sceny w sali widowiskowej Domu Polskiego w Czerniowcach, przedstawiającą Sabałę na tle krajobrazu tatrzańskiego[5].

Po wybuchu I wojny światowej w 1914 został członkiem Miejskiej Straży Obywatelskiej we Lwowie (sekcja V w dzielnicy I)[6]. W 1902 ożenił się z Ireną Bieńkowską[1]. Miał synów Stanisława (legionista, poległ pod Lwowem 22 września 1939) i Henryka (1907-1999, profesor historii)[3][4].

W 1944 stracił władzę w nogach, a 1946 nie zgodził się na wyjazd ze Lwowa do Polski mimo zgody uzyskanej przez jego syna Henryka w MSZ[7]. Zmarł 5 lub 12 maja we Lwowie[8]. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie[7].

W willi malarza we Lwowie przy ulicy Iwana Franki (dawniej róg św. Zofii i Poniatowskiego[3]) mieści się aktualnie polski konsulat.

Wybrana twórczość

  • „Widok Lwowa” z 1898 r.
  • „Atak husarii pod Wiedniem” z 1912 r.
  • „Atak husarii polskiej pod Chocimiem” z 1929 r. o powierzchni 24 m kw. – największy spośród wszystkich
  • „Polskie Termopile” (przedstawiający walkę polskich żołnierzy przeciw bolszewikom w Zadwórzu pod Lwowem)
  • "Matka Boża Królowa Korony Polskiej" dla kościoła w Kałuszu[9]
  • „Obrona Lwowa za wstawiennictwem świętego Jana z Dukli”
  • „Śmierć Pułaskiego pod Savannah”, 1940

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 30.
  2. ↑ Janicki 1993 ↓, s. 28.
  3. 1 2 3 Janicki 1993 ↓, s. 26.
  4. 1 2 Batowski Henryk Adam, [w:] Władysław Tyrański, Kto jest kim w Krakowie : lokalne władze, urzędy, instytucje, środowiska : edukacja, zatrudnienie, pozycja zawodowa, działalność polityczna i społeczna, sympatie polityczne, rodzina, rozrywki i upodobania (dane z 1999 roku), Kraków: Krakowska Agencja Informacyjna, 2000, s. 19, ISBN 83-909309-2-7, OCLC 47866363 [dostęp 2023-01-24].
  5. ↑ Jan Bujak: Górale polscy, góralszczyzna i styl zakopiański na Bukowinie [w:] "Wierchy" R. 83 (2017), Kraków 2020, ISSN 0137-6829, s. 219-223
  6. ↑ Miejska Straż Obywatelska. „Słowo Polskie”. Nr 420, s. 3, 20 września 1914.
  7. 1 2 Janicki 1993 ↓, s. 29.
  8. ↑ Zgon batalisty ś. p. Stanisława Batowskiego. „Dziennik Polski”. 147, s. 5, 29 maja 1946.
  9. ↑ Kościół [online], www.parafia.nar.gryfino.ehost.pl [dostęp 2023-04-10].
  10. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 260, poz. 346 (ISAP) „za zasługi na polu kultury artystycznej polskiej w kraju i zagranicą”
  11. ↑ Dekoracja zasłużonych obywateli Krzyżami Zasługi. „Gazeta Lwowska”, s. 6, Nr z 5 maja 1932.
  12. ↑ "Gazeta Lwowska" nr 78 z 20 marca 1933, s. 5: Odznaczenie Lwowianina.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.