Stanisław Berent
Stanisław Berent (ur. 1888, zm. 25 lipca 1933 w Pruszkowie) – polski działacz robotniczy, wiceburmistrz Pruszkowa (1927–1933).
Życiorys
Będąc młodym człowiekiem, zaangażował się w działalność SDKPiL, pracował w pruszkowskiej Fabryce Ołówków „Majewski St.i S-ka”. W latach 1905–1906 należał do bojówki rewolucyjnej, która m.in. dokonała napadu ekspropriacyjnego na pociąg w Gołąbkach[1]. W 1906 Zaangażował się w działalność Towarzystwa Kooperatystów, w tym samym roku był współorganizatorem strajku robotniczego, za co został w 1908 zesłany na Syberię. Karę czterech lat zsyłki odbywał w Tomsku. Do Pruszkowa powrócił w 1911. Nie istnieją dane dokumentujące losy Stanisława Berenta pomiędzy 1911 a 1918 (podawane jest, że był felczerem)[2]. Po wyzwoleniu Polski pracował na stanowisku pomocnika zawiadowcy stacji w Pruszkowie. W 1926 zorganizował w Pruszkowie komórkę PPS-Lewicy, pełnił w niej funkcję sekretarza komitetu miejskiego. Rok później podczas wyborów samorządowych został wybrany do Rady Miasta Pruszkowa i otrzymał stanowisko wiceburmistrza[3]. W swoim programie wyborczym obiecywał umorzenie zadłużenia robotnikom, postulat ten nie został przez radnych przegłosowany i centrala PPS-Lewicy nakazała Berentowi zrezygnować z zajmowanego stanowiska. Stanisław Berent nie podał się do dymisji, co spowodowało konflikt z władzami centralnymi partii. W 1928 zainicjował powstanie grupy, która wypowiedziała posłuszeństwo władzom centralnym PPS-Lewicy. Początkowo zawieszono go w członkostwie, a następnie wykluczono z partii. Równolegle zmienił wykonywany zawód na technika dentystycznego. Po wykluczeniu z PPS-Lewicy zaangażował się w działalność Niezależnej Socjalistycznej Partii Pracy. 25 lipca 1933 został zamordowany w pobliżu swojego domu. Nieznani sprawcy pobili go drewnianymi pałkami, powodując śmierć. Następnie do zwłok oddano strzał z bliska. Sprawców nigdy nie wykryto, ale śmierć tę wiązano z porachunkami wewnątrzpartyjnymi. Ówczesna prasa domniemywała, że Stanisław Berent zdradzał tajemnice dotyczące funkcjonowania PPS-Lewicy[4].
Upamiętnienie
Jest patronem ulicy w Pruszkowie[5].
Przypisy
- ↑ Władysława Głodowska-Sampolska: „Czerwone zorze. Wspomnienia”. Książka i Wiedza 1965, s. 33.
- ↑ Ludwik Hass: Robotniczy Pruszków w latach 1918–1920 (cz. II).
- ↑ Miron Cichecki: Burmistrz Pruszkowa i Wołomina. [dostęp 2011-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-05)].
- ↑ „Nowiny Codzienne” Nr 221, 27 lipca 1933.
- ↑ Wykaz ulic w Pruszkowie [online], KPP w Pruszkowie [dostęp 2025-11-09].
Bibliografia
- Irena Szymańska-Horban, Patroni ulic Pruszkowa, „Przegląd Pruszkowski”, nr 2(78), 2008, s. 116. ISSN 0867-423X.