Stanisław Chwalczewski

Stanisław Chwalczewski (zm. 1567 w Raszkowie) – polityk polski, tłumacz i historyk.

Mural w Raszkowie ukazujący Władysława Jagiełło, Zygmunta Starego i braci Chwalczewskich (Stanisław jest najbardziej wysunięty na lewo)

Życiorys

Syn Andrzeja, ziemianina, herbu Trąby, z województwa kaliskiego. Pochodził z Raszkowa w obecnym powiecie ostrowskim. Brat Jerzego i Piotra Chwalczewskich.

Od 1529 służył w wojsku cesarza Karola V. Po powrocie do kraju dostał się na dwór królowej Bony. Od 1536 starosta krzemieniecki, od 1545 starosta kobryński, od 1552 starosta piński, klecki, horodecki. W latach 1553–1555 zreformował, z polecenia Bony, jej poleskie dobra, wprowadzając reformę rolna, tzw. pomiarę włóczną. Pod koniec życia osiadł w rodzinnym Raszkowie i tam przetłumaczył na język polski Kronikę Polski Macieja Miechowity.

Ok. 1542 ożenił się z Barbarą Falkówną, córką Andrzeja, starosty drohickiego.

Dokumenty

  • Regestr pomierzania ziem na włóki powiatów księstw pińskiego, kleckiego, powst. po 1553, wyd. Wilno 1884

Przekłady

  • Maciej z Miechowa (Miechowita) Kronika, (przekł. częściowy, do 1279 r.), powst. 1519-1549, wyd. Ł. Gołębiowski pt. "Kronika Stanisława Chwalczewskiego", t. 1-2, Warszawa 1829, Zbiór Pisarzów Polskich, cz. 3, t. 9-10, (do 1886 przekład uważany był za utwór oryginalny Chwalczewskiego)

Materiały

  • List biskupa wileńskiego Jana, Wilno, 13 lipca 1529, do Jana Dantyszka dot. pobytu Chwalczewskiego na dworze Karola V, wyd. Acta Tomiciana, t. 11 (1901), s. 216
  • Dokumenty urzędowe z 1552, 1559; wyd. Akta otnosiaszczijesia k istorii Jugo-Zapadnoj Rossii, t. 1 (1863), s. 134-135; t. 2 (1863), s. 84-85
  • Dokumenty urzędowe z 1554-1560; wyd. Akta otnosiaszczijesia k istorii Zapadnoj Rossii, t. 50

Bibliografia

Opracowania nt. Chwalczewskiego

źródło[1]:

  • T. Czacki: O prawach litewskich i polskich t. 2, Warszawa 1801, s. 272 i in.; przedr.: Dzieła t. 2, Poznań 1843; przedr.: K. J. Turowski. Kraków 1861, Bibl. Pol. z. 48-54
  • I. Chodynicki: Dykcjonarz uczonych Polaków t. 1, Lwów 1833
  • M. Wiszniewski: Historia literatury polskiej t. 7, Kraków 1845, s. 499-501
  • W. A. Maciejowski: Piśmiennictwo polskie t. 1, Warszawa 1851, s. 371-375
  • T. Święcki: Historyczne pamiątki znamienitych rodzin i osób dawnej Polski t. 1, Warszawa 1858

Przypisy

  1. ↑ Roman (1886-1972) Oprac Pollak i inni, Nowy Korbut, „IBL PAN, sygn. III-10.971, s. 88”, 1964 [dostęp 2026-03-18].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.