Stanisław Dębowicz

Stanisław Ryszard Dębowicz[1] lub też według niektórych źródeł Dembowicz[2], pseud. „Radom”[1] – polski kolaborant i agent Gestapo, ulokowany w strukturach polskiego podziemia[2].

Życiorys

Prokurator Juliusz Niekrasz, który badał zbrodnie hitlerowskie na Śląsku, wskazywał, że Dębowicz był członkiem ZWZ i nie wiadomo kiedy i w jakich okolicznościach doszło do jego zdrady i nawiązania współpracy z gestapo[3].

Działał na terenie Bielska, Białej, Oświęcimia oraz Żywca[1]. Wiosną (marzec) 1942 przeniknął do kierownictwa Obwodu Żywiec AK („Żegota”) oraz Inspektoratu Bielsko AK („Tkalnia”)[4].

Współpracował z innym agentem gestapo Mieczysławem Mutką vel Mieczysław Mólka-Chojnowski, który miał zbiec z KL Auschwitz. Działalność Stanisława Dębowicza i Mieczysława Mutki, przyczyniła się między innymi do rozbicia Inspektoratu Bielskiego AK, gdzie w wyniku ich działalności aresztowano ponad siedemdziesiąt osób oraz szeregu aresztowań w Obwodzie Oświęcimskim AK[2].

Wojskowy Sąd Specjalny AK skazał Dębowicza i Mutkę na karę śmierci. Dębowicz został zastrzelony przez egzekutorów na ulicy w Sosnowcu[2], w 1943. Wykonawcą wyroku na Dębowiczu był rtm. Wacław Zdyba pseud. „Zawieja”[5].

Przypisy

  1. 1 2 3 Gestapo w Bielsku i konfidenci. projektbb.pl, 2025-08-04. [dostęp 2026-01-25].
  2. 1 2 3 4 Adam Cyra – Konfident z Auschwitz w Miesięczniku Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej „Biuletyn Informacyjny” (styczeń 2023) s. 44–45
  3. ↑ Jerzy Klistała – Koszmary z hitlerowskich polenlagrów, więzień i konzentrationslagrów w latach 1939-1945 (Stowarzyszenie „Wszechnica”, Bielsko-Biała, 2012; ISBN 978-83-924495-3-9) s. 54-55
  4. ↑ Anna Szemik-Hojniak – Antoni Szemik, pseud. Zając, Toni. Wspomnienie w Kwartalniku Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło w Opolu „Biuletynu informacyjnego Akowiec” (NR 3 (90) ROK XX, ISSN 1506–9141; lipiec-wrzesień 2020) s. 39
  5. ↑ Jerzy Klistała – Koszmary z hitlerowskich polenlagrów, więzień i konzentrationslagrów w latach 1939-1945 (Stowarzyszenie „Wszechnica”, Bielsko-Biała, 2012; ISBN 978-83-924495-3-9) s. 84
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.