Stanisław Lejkowski

Stanisław Lejkowski
Data i miejsce urodzenia

7 maja 1929
Chełmno

Data i miejsce śmierci

19 grudnia 2025
Bydgoszcz

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dziedzina sztuki

artysta plastyk, architekt wnętrz, projektant mebli

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Stanisław Lejkowski (ur. 7 maja 1929 w Chełmnie nad Wisłą, zm. 19 grudnia 2025 w Bydgoszczy)[1][2][3] – polski artysta plastyk, architekt wnętrz, projektant mebli.

Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego w Bydgoszczy

Życiorys

Młodość

Lejkowski nie pochodzi z artystycznej rodziny jednak jego matka oraz jej brat wykazywali zdolności plastyczne[4]. Jego ojciec służył w 66. Kaszubskim Pułku Piechoty, który w latach 1923–1939 stacjonował w Chełmnie[5].

Stanisław Lejkowski w Chełmnie ukończył Szkołę Podstawową Nr 1. W latach 1945–1947 uczęszczał do chełmińskiego Gimnazjum Ogólnokształcącego[6]. W kwietniu 1945 roku wraz z grupą rówieśników stworzył 2. Drużynę Harcerzy im. Zawiszy Czarnego oraz organizował miejscowy klub sportowy[7]. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął naukę w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Bydgoszczy pod okiem m.in. grafika Stanisława Brzęczkowskiego[8]. Szkołę ukończył z tytułem technika poligrafii.

Po zdaniu matury w 1950 roku podjął studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Uczył się grafiki u prof. Jerzego Hoppena i prof. Edwarda Kuczyńskiego, zabytkoznawstwa i konserwacji architektury i rzeźby u prof. Jerzego Remera, architektury wnętrz u prof. Stefana Narębskiego, kompozycji brył i płaszczyzn u prof. Józefa Kozłowskiego, witrażownictwa u Edwarda Kwiatkowskiego oraz rysunku i anatomii u prof. Dargiewicza[6].

Życie w Bydgoszczy

Po zakończeniu studiów w roku 1955 związał się z Bydgoszczą. Wtedy także rozpoczęła się jego dziesięcioletnia współpraca z Wacławem Leśniewskim w zakresie projektowania mebli oraz praca dla Bydgoskich Fabryk Mebli[6][4]. Dwa lata później został członkiem zwyczajnym Związku Polskich Artystów Plastyków (później został przewodniczącym Sekcji Architektury Wnętrz oraz członkiem Zarządu Głównego ZPAP). W roku 1964 został zatrudniony na stanowisku kierownika Branżowego Ośrodka Wzornictwa Przemysłowego Zjednoczenia Przemysłu Ceramiki Budowlanej w Warszawie z siedzibą w Zakładach Ceramiki Budowlanej w Fordonie (obecnie dzielnica Bydgoszczy). Ośrodek ten swoim zasięgiem obejmował wszystkie zakłady Ceramiki Budowlanej w Polsce[9].

W 1974 roku został wybrany na prezesa bydgoskiego okręgu ZPAP[10]. W latach 1982–1990 pełnił funkcję plastyka miejskiego w Urzędzie Miasta Bydgoszczy. Co najmniej od 1995 roku należał do bydgoskiego okręgu ZPAP Polska Sztuka Użytkowa, a w roku 2007 pojawiła się wzmianka o pełnieniu przez Lejkowskiego funkcji jego wiceprezesa[9][6].

Nagrody

W swojej długoletniej pracy artystycznej Stanisław Lejkowski otrzymał szereg nagród i wyróżnień[9][11]. Spośród nich wymienić można m.in.:

  • Złoty Krzyż Zasługi
  • złotą odznakę I stopnia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy,
  • odznakę honorową PMRN za całokształt działalności dla miasta Bydgoszczy,
  • odznakę Ministra Kultury i Sztuki „Zasłużony Działacz Kultury”,
  • tytuł „Zasłużony dla Miasta Chełmna”.

W 2024 został kolejną osoba uhonorowaną podpisem w Bydgoskiej Alei Autografów[12].

Twórczość

Twórczość Stanisława Lejkowskiego jest bardzo różnorodna. Znajdziemy w niej zarówno rysunek i grafikę, projekty z zakresu wzornictwa przemysłowego, rzeźby, medale, instalacje artystyczne oraz przede wszystkim realizacje z dziedziny wystawiennictwa i architektury wnętrz. Jego prace były prezentowane na wielu wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Lipsku, Schwerinie, Magdeburgu, Pradze czy Sofii[6].

Pomnik w hołdzie pomordowanym Polakom w Rudzkim Moście

Projektant lub współprojektant pomników: Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego w Bydgoszczy oraz w Rudzkim Moście pod Tucholą.

Był autorem licznych realizacji z zakresu architektury wnętrz obiektów użyteczności publicznej[12]:

  • teatry (np. wnętrza Teatru Kameralnego zaprojektowane wraz w Wacławem Leśniewskim[12], wnętrza Teatru Miejskiego w Inowrocławiu[9])
  • restauracje (Zawisza i Słowianka w Bydgoszczy),
  • kina (Orzeł w Bydgoszczy, Kinoteatr „Rondo” w Chełmnie)[9]
  • kawiarnie (Cristal), kluby (Savoy, Zodiak), Hotel Ratuszowy w Bydgoszczy[9]
  • domy kultury,
  • wnętrza biurowe (Urzędu Wojewódzkiego, wtedy biurowca Wojewódzkiej Rady Narodowej oraz Urzędu Stanu Cywilnego) oraz stoiska wystawiennicze (dla przedsiębiorstw uczestniczących na targach w Poznaniu, Warszawie, Łodzi, Katowicach i Bydgoszczy)[6][9][13].
  • salony firmowe np. „Moda Polska”, „Foton” czy „Autocentrum”.
  • Projektował też meble dla Bydgoskich Fabryk Mebli (m.in. zaprojektował 15 kompletów mebli oraz 30 wzorów mebli indywidualnych)
  • Stworzył oprawę plastyczną na potrzeby udziału Tucholi w programie telewizyjnym „Bank Miast” czy dla targów „Kontaktronika” w latach 1970–1979.

Dwukrotnie brał udział w międzynarodowym konkursie projektowania mebli w Cantu we Włoszech[9].

W 2007 roku zaproponował zmiany w formie grobu przy Pomniku Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego[14]. Jego koncepcja została później zrealizowana.

Twórca realizacji przestrzennych z nagrodą publiczności w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy: Klonowanie I i II (1998), Piramida. Korzenie narodowej tożsamości (2000), Apokalipsa inaczej (2002)[13].

W marcu 2007 r. w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy miała miejsce wystawa retrospektywna poświęcona jego twórczości pod tytułem „Wszystko ma swój czas”, a w 2015 roku odbyła się wystawa „Stanisław Lejkowski. Znak czasu. 60 lat optymizmu” z okazji 60 lat twórczości artystycznej. W 2019 r. można było jego prace oglądać podczas wystawy indywidualnej „Powrót do źródeł” w holu Biblioteki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz podczas wystawy „Punkt podparcia. Rzecz o meblach bydgoskich” w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy[4][11][15].

28 grudnia 2015 r. miasto Chełmno przyznało mu tytuł Zasłużonego Obywatela Chełmna

Przypisy

  1. ↑ Odszedł Stanisław Lejkowski – wybitny projektant, laureat Bydgoskiego Autografu [online], 19 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-19].
  2. ↑ NIE ŻYJE STANISŁAW LEJKOWSKI [online], Sportowe Chełmno, 19 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-20].
  3. ↑ Jakub Stykowski, Nie żyje Stanisław Lejkowski. To jego autograf widzimy na ulicy Długiej w Bydgoszczy [online], Express Bydgoski, 19 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-20].
  4. 1 2 3 Jolanta Zielazna, Stanisław Lejkowski, czyli Alejka „Lejka”: grafik, projektant mebli i wnętrz, rysownik, „Gazeta Pomorska”, LXXI (266), 2019, s. 16.
  5. ↑ Żaneta Szlachcikowska, Hiperbola i litota i ich funkcje w nagłówkach dziennika regionalnego „Gazeta Pomorska”, „Słowo. Studia językoznawcze”, 11, 2020, s. 184–202, DOI: 10.15584/slowo.2020.11.11, ISSN 2082-6931 [dostęp 2025-12-19].
  6. 1 2 3 4 5 6 Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy, Wszystko ma swój czas. Wystawa retrospektywna Stanisława Lejkowskiego [katalog], Bydgoszcz 2007, s. 37.
  7. ↑ Stanisław Lejkowski. Jakub Wróbel 2018-05-30. [dostęp 2025-04-04].
  8. ↑ Redakcja, Stanisław Brzęczkowski, artysta i nauczyciel z Liceum Plastycznego [online], Gazeta Pomorska, 22 grudnia 2005 [dostęp 2025-04-04].
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 Biuro Wystaw Artystycznych w Bydgoszczy, Stanisław Lejkowski. Grafika, architektura wnętrz, medalierstwo [broszura], Bydgoszcz 1995.
  10. ↑ Stanisław Lejkowski, Zofia Nowicka, Stanisław Lejkowski [wywiad], „Bydgoski Informator Kulturalny” (3/4), 1974, s. 41-42.
  11. 1 2 Hanna Strychalska, Stanisław Lejkowski – wieczna młodość w sztuce, „Bydgoski Informator Kulturalny” (6), 2019, s. 26.
  12. 1 2 3 Błażej Bembnista, Znamy laureatów Bydgoskich Autografów. Doceniono wybitnego artystę oraz lotnika [online], metropoliabydgoska.pl, 3 września 2024 [dostęp 2024-09-04] (pol.).
  13. 1 2 Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy [online], galeriabwa.bydgoszcz.pl [dostęp 2024-09-04] (pol.).
  14. ↑ Redakcja, Grób Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego [online], Gazeta Pomorska, 25 października 2007 [dostęp 2025-04-04].
  15. ↑ Bydgoskie meble z lat 60-tych w bwa [online], bydgoszcz.pl [dostęp 2025-04-06].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.