Stanisław Pietraszko
| Data i miejsce urodzenia |
30 sierpnia 1928 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 czerwca 2010 |
| profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: kulturoznawstwo, teoria kultury | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Habilitacja | |
| Profesura | |
| Uczelnia | |
Stanisław Pietraszko (ur. 30 sierpnia 1928 w Milejowie[1], zm. 8 czerwca 2010 we Wrocławiu) – polski kulturoznawca, teoretyk kultury, profesor doktor habilitowany, założyciel pierwszego w Polsce akademickiego kierunku studiów kulturoznawczych na Uniwersytecie Wrocławskim w 1972 r., tłumacz.
Życiorys
Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego (1951). Pod kierunkiem prof. Tadeusza Mikulskiego przygotował rozprawę doktorską – krytyczne wydanie Sztuki poetyckiej Franciszka Ksawerego Dmochowskiego, którą obronił w 1956. Habilitacja obroniona w 1966 r. dotyczyła również problematyki oświeceniowej – praca Doktryna literacka polskiego klasycyzmu[2].
W latach 60. rozpoczął prace badawcze nad współczesną kulturą oraz tworzył koncepcję odrębnych studiów kulturoznawczych. Narodziła się ona w dyskusjach Konserwatorium Kultury Współczesnej w ówczesnej Katedrze Historii Literatury Polskiej, następnie w Międzywydziałowym Studium Kulturalno-Oświatowym (1966). 13 czerwca 1972 r. otrzymał zgodę na utworzenie we Wrocławiu pierwszych w Polsce studiów kulturoznawczych. Kierował wrocławskim kulturoznawstwem przed 26 lat, tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał 14 stycznia 1994 r.[3] będąc Dyrektorem Instytutu Kulturoznawstwa[2].
Redaktor serii „Prace kulturoznawcze”, ukazujące się w jej ramach tomy zawierały projekt i rozwinięcie kulturoznawczej teorii kultury. Podstawowe założenia swojej koncepcji przedstawił w „Studiach o kulturze”. Przyczynił się do oficjalnego uznania nowej dyscypliny i do powstania jej instytucjonalnego zaplecza. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego, które w 2000 r. ukonstytuowało się we Wrocławiu podczas pierwszego ogólnopolskiego zjazdu kulturoznawców[2], członek Komitetu Nauk o Kulturze pierwszej kadencji.
Autor wielu publikacji m.in. pracy Studia o kulturze (popularnie nazywanej "złotą książeczką"), stanowiącej efekt wieloletniej refleksji tego uczonego nad kulturą i jej przejawami.
Był mężem Elżbiety Pietraszko (1929–2008), polonistki.
Zmarł we Wrocławiu, pochowany 12 czerwca 2010 r.[4] na cmentarzu parafialnym Świętej Rodziny (sektor 2-12-1)[5].
Wybrana bibliografia
- Doktryna literacka polskiego klasycyzmu (ZN im. Ossolińskich, 1966 r.)
- Uniwersyteckie studia kulturoznawcze (Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury, Warszawa, 1973 r.)
- Studia o kulturze (AVA, Wrocław, 1992 r.)
Nagrody
- Nagroda indywidualna III stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za wyróżniającą się pracę habilitacyjną (1967)[6]
Przypisy
- ↑ Kto jest kim w Polsce, IV edycja (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 738.
- 1 2 3 Profesorowie po 1945 r.: Multimedialna Baza Danych Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego [online], mbd.muzeum.uni.wroc.pl [dostęp 2026-01-22].
- ↑ Nowa Nauka Polska [online], archiwum.nauka-polska.pl [dostęp 2026-01-22].
- ↑ Wrocław: Zmarł prof. Stanisław Pietraszko, założyciel wrocławskiego kulturoznawstwa [online], Gazeta Wrocławska, 8 czerwca 2010 [dostęp 2026-01-22].
- ↑ Cmentarz Parafialny św. Rodziny we Wrocławiu [online], mogily.pl [dostęp 2026-01-22].
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].