Stanisław Rarogiewicz
| Pełne imię i nazwisko |
Stanisław Filip Rarogiewicz |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
27 kwietnia 1885 |
| Data i miejsce śmierci |
27 listopada 1965 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca pułku |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Stanisław Filip Rarogiewicz (ur. 27 kwietnia 1885 w Przeworsku, zm. 27 listopada 1965 w Sosnowcu) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego.
Życiorys
Syn Antoniego (1858–1925), urodzony się 27 kwietnia 1885 w Przeworsku, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2]. W rodzinnej miejscowości ukończył pięć klas szkoły powszechnej[2]. 29 czerwca 1906 zakończył naukę w klasie ósmej c. k. Gimnazjum w Jarosławiu ze zdanym egzaminem dojrzałości[3]. W tym samym roku wstąpił do cesarskiej i królewskiej Armii w charakterze jednorocznego ochotnika[2]. Po odbyciu służby wojskowej i zdanym egzaminie został mianowany kadetem rezerwy ze starszeństwem z 1 stycznia 1908 i przydzielony w rezerwie do 2 dywizjonu ciężkich haubic w Krakowie[4]. W latach 1908–1913 pracował w cukrowni w Przeworsku i równocześnie studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. Działał aktywnie w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w Przeworsku[2]. W 1910 zorganizował obchód grunwaldzki, dowodząc oddziałem konnym liczącym 150 „Sokołów”[2].
Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1910[5]. W 1912 został przydzielony w rezerwie do dywizjonu ciężkich haubic nr 11 we Lwowie[6]. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych monarchii austro-węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach[7]. W czasie I wojny światowej walczył na froncie wschodnim[2]. W walkach nad Dniestrem został ranny[2]. Po powrocie na front wziął udział w walkach na Podolu i Polesiu[2]. Dowodził baterią w pułku ciężkiej artylerii polowej nr 30, a następnie nr 45[2][8][9][10]. Awansował na porucznika rezerwy ze starszeństwem z 1 maja 1915[11][12][13].
19 lutego 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem od dnia 1 maja 1915, zaliczony do 1 Rezerwy armii z powołaniem do służby czynnej na czas wojny i przydzielony z dniem 1 listopada 1918 na stanowisko komendanta dworca kolejowego Przeworsk[14]. W 1920 był dowódcą II lwowskiego batalionu etapowego[15]. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej[16]. W tym czasie pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Etapowego Małopolska[16]. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w 5 dywizjonie artylerii ciężkiej[17]. W październiku 1921 został przeniesiony do nowo sformowanego 24 pułku artylerii polowej na stanowisko dowódcy I dywizjonu w Radymmnie (od kwietnia 1922 w garnizonie Jarosław)[18][19]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 20. lokatą w korpusie oficerów artylerii[20][21]. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 15. lokatą w korpusie oficerów artylerii[22][23][24]. We wrześniu 1924 został przeniesiony z 10 pułku artylerii polowej w Łodzi do 23 pułku artylerii polowej w Będzinie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[25][26]. W maju 1927 został wyznaczony na stanowisko dowódcy tego pułku[27][28][29]. 24 grudnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1930 stopień pułkownika w korpusie oficerów artylerii i 4. lokatą[30][31]. Z dniem 31 sierpnia 1935 został przeniesiony w stan spoczynku[32]. Mieszkał w Sosnowcu przy ul. Żytnej 21[33]. Został zatrudniony w Polskiej Konwencji Węglowej w Katowicach[2]. W 1938 działał w Polskim Związku Łowieckim jako członek Kieleckiej Wojewódzkiej Rady Łowieckiej[34].
We wrześniu 1939 został zmobilizowany[2]. Ewakuował się ze sztabem Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V z Krakowa do Tarnopola, gdzie objął dowództwo artylerii[2]. 19 września 1939 przekroczył granicę polsko-węgierską i został internowany na terytorium Królestwa Węgier[2]. 31 grudnia 1944, po zajęciu Węgier przez Niemców, został wysłany do Stalagu XVII A Kaisersteinbruch, następnie do obozu jeńców w Luckenwalde, a później został przeniesiony do filii tego obozu w Genshagen[2]. 23 kwietnia 1945 został uwolniony przez Armię Czerwoną[2].
W maju 1945 wracił do Sosnowca, gdzie podjął pracę w Zjednoczeniu Fabryk Cementu, a następnie w Centralnym Zarządzie Przemysłu Węglowego w Katowicach i Dąbrowskim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego w Sosnowcu[2]. Zmarł 27 listopada 1965 w Sosnowcu i został pochowany na cmentarzu parafialnym przy ul. Smutnej[35]. Był żonaty z Konstancją z Raykowskich (zm. 1983), córką rejenta i wdową po Julianie Sokołowskim (zm. 1928), doktorze praw, podprokuratorze Sądu Okręgowego w Sosnowcu[35][36][37].
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928[38][39]
6 listopada 1933 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[1].
- pruski Krzyż Żelazny[2]
- austro-węgierskie
- Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami[10]
- Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej[10]
- Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913[7]
Przypisy
- 1 2 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-13].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Małgorzata Wołoszyn: Stanisław Rarogiewicz z Przeworska. [w:] Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo – Parkowy [on-line]. MKS Orzeł Przeworsk – serwis kibiców, 2018-10-31. [dostęp 2025-11-13].
- ↑ Sprawozdanie 1906 ↓, s. 46, 47.
- ↑ Schematismus 1909 ↓, s. 867, 959.
- ↑ Schematismus 1911 ↓, s. 873, 981.
- ↑ Schematismus 1913 ↓, s. 918, 1045.
- 1 2 Schematismus 1914 ↓, s. 867.
- ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 768.
- ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 1032.
- 1 2 3 Ranglisten 1918 ↓, s. 1275.
- ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 659.
- ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 847.
- ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 1060.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 26 z 8 marca 1919, poz. 838, 841.
- ↑ Tuliński 2020 ↓, s. 802.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 4 sierpnia 1920, s. 676.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 312.
- ↑ Sadliński 1930 ↓, s. 30.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 761.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 189.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 815.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 167.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 738.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 449.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 89 z 31 sierpnia 1924, s. 501.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 680.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927, s. 145.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 397.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 691.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 24 grudnia 1929, s. 438.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 176.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935, s. 87.
- ↑ Spis abonentów 1939 ↓, s. 183.
- ↑ Kalendarz Myśliwski 1938 ↓, s. 388.
- 1 2 Stanisław Rarogiewicz. Parafia katedralna pw. Wniebowzięcia NMP. [dostęp 2025-11-13]., na tablicy nagrobnej Juliusz Sokołowski.
- ↑ Samobójstwo podprokuratora sądu okręgowego w Sosnowcu. „Expres Zagłębia”. 104, s. 4, 1928-05-02. Sosnowiec..
- ↑ Nekrologi Juliana Sokołowskiego. „Expres Zagłębia”. 105, s. 1, 1928-05-03. Sosnowiec..
- ↑ Monitor Polski nr 260, poz. 634. 1928-11-10. [dostęp 2025-11-13].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 405.
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Jarosławiu za rok szkolny 1906. Jarosław: Nakładem Funduszu Naukowego, 1906.
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1909. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, Janner 1909. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1911. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, Dezember 1910. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1913. Wiedeń: K. K. Hof und Staatsdruckerei, Dezember 1912. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, Februar 1914. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1916. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, 1916. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1917. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, 1917. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, 1918. (niem.).
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Spis abonentów sieci telefonicznych Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów w Katowicach na 1939 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1939.
- Kalendarz Myśliwski na rok 1938. Warszawa: Polski Związek Łowiecki, 1938.
- Antoni Sadliński: Zarys historji wojennej 24-go Pułku Artylerii Polowej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1930, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Arkadiusz Tuliński: 6 Armia Wojska Polskiego w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r.. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2020. ISBN 978-83-8229-062-2.