Stanisław Wyrobiec

Stanisław Wyrobiec
Konar
Ilustracja
kapitan administracji (piechoty) kapitan administracji (piechoty)
Data i miejsce urodzenia

7 sierpnia 1893
Dołobów

Data i miejsce śmierci

18 czerwca 1961
Kraków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

baon KOP „Troki”

Stanowiska

komendant powiatowy PW Nieśwież

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Faksymile
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Waleczności (Austro-Węgry)

Stanisław Wyrobiec, ps. Konar (ur. 7 sierpnia 1893 w Dołobowie, zm. 18 czerwca 1961 w Krakowie) – kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 7 sierpnia 1893 we wsi Dołobów, w ówczesnym powiecie rudeckim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie leśniczego Jana i Katarzyny z Marków[1][2]. Ukończył szkołę powszechną w Zbarażu, a w 1911 siedem klas w c. k. Wyższym Gimnazjum w Brzeżanach. W 1912 rozpoczął naukę na kursach handlowych w Krakowie, zakończoną w lipcu 1914 zdanym egzaminem państwowym z rachunkowości przed komisją c. k. Namiestnictwa we Lwowie. 10 maja 1913 w Krakowie wstąpił do Związku Strzeleckiego[1]. Przybrał pseudonim Wicher, potem Konar[2].

6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[1][3]. Został przydzielony do 3 kompanii III batalionu 1 pułku piechoty[1]. Pełnił służbę w patrolu sanitarnym sierżanta Stanisława Apfela, ps. Czaszka[4]. W 1914 w czasie odwrotu, po bitwie pod Laskami i Anielinem, został ranny w rękę[1]. W grudniu tego roku leczył się w szpitalu rezerwowym w Klatau[5]. Po wyleczeniu wrócił do pułku. Awansował na starszego żołnierza i kaprala sanitarnego. Wyróżnił się 21 i 22 maja 1915 w bitwie pod Konarami i 31 lipca tego roku w bitwie pod Jastkowem. 15 kwietnia 1922 pułkownik Tadeusz Piskor sporządził wniosek na odznaczenie orderem Virtuti Militari, w którym napisał:

St. szer. sanit. Stanisław Wyrobiec w bitwie pod Konarami w dniach 21. i 22. maja pełnił służbę w linii tyralierskiej ze świetną odwagą z nadludzkim wysiłkiem fizycznym i poświęceniem. W bitwie pod Jastkowem 31. lipca 1915 r. w nocy po odparciu szturmu baonu na umocnioną pozycję wroga, kpr. san. Wyrobiec na ochotnika poszedł na pobojowisko, zasłane rannymi, opatrując ich, przyczem podsuwał się pod same zasieki rosyjskie. Następnie wrócił i z plutonem pod komendą sierż. Apfla ponownie udał się na przedpole, przez co przyczynił się do ocalenia kilkudziesięciu towarzyszy broni[1][4].

W kwietniu 1917 był przedstawiony do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola[3]. W maju tego roku w Zambrowie i Pomiechówku ukończył kurs instruktorski i awansował na sierżanta[1]. 16 października 1917 w Przemyślu, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski[1].

4 listopada 1918, po powrocie z frontu, wstąpił do oddziału Odsieczy Lwowa, późniejszego 5 pułku piechoty Legionów. Do marca 1919 walczył w bitwie o Lwów, a później został przeniesiony do 32 pułku piechoty[1]. 7 maja 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich pełniący służbę w 32 pp został mianowany z dniem 1 maja 1919 podporucznikiem piechoty[6]. 21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[7].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 32 pp w Modlinie[8][9][10]. W 1921 w Rembertowie ukończył trzymiesięczny kurs dowódców kompanii[1]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1035. lokatą w korpusie oficerów piechoty[11][12][13]. W 1924 w Chełmnie ukończył pięciomiesięczny kurs młodszych oficerów piechoty[1]. W lutym 1925 został przeniesiony do Korpusu Kadetów Nr 2 w Chełmnie[1][14]. Pełnił tam służbę jako wychowawca, a następnie dowódca plutonu[2]. 3 maja 1926 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1925 i 95. lokatą w korpusie oficerów piechoty[15][16][17]. 23 grudnia 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku w KK 2[18]. W roku szkolnym 1929/1930 był dowódcą 3 kompanii baonu szkolnego[19]. W czerwcu 1930 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[20][21]. Dowodził kompanią graniczną „Prozoroki”[22]. W 1933 został wyznaczony na stanowisko komendanta powiatowego Przysposobienia Wojskowego Nieśwież[1]. Służbę na tym stanowisku pełnił do 1939 podlegajac służbowo komendantowi 301 Rejonu PW „Nowogródek” w Baranowiczach przy pułku KOP „Wołożyn”, a ewidencyjnie dowódcy baonu KOP „Troki”[23]. Równocześnia był oficerem Związku Strzeleckiego (numer ewidencyjny 4449)[24]. 24 grudnia 1938 został mianowany na stopień podokręgowego ZS[24]. W ramach osadnictwa wojskowego przyznano mu działkę, której do 18 marca 1934 nie otrzymał[1].

W 1945 został zarejestrowany w Punkcie E nr 4 Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w Krakowie[25]. Zmarł 18 czerwca 1961 w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera XIA, rząd 13, miejsce 11)[26].

Był żonaty z Bronisławą z Khunów (1899–1984), z którą miał dwie córki: Jadwigę Dominikę (1922–2010) i Lidię Marię (ur. 1926)[1][26][27].

Na podstawie ustaleń Jana Kińskiego, Adama Moszyńskiego i Jędrzeja Tucholskiego do połowy lat 90. XX w. był uznawany za ofiarę zbrodni w Katyniu[28][29][30].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Wyrobiec Stanisław. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.72-6691 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-05].
  2. 1 2 3 Kiński 1993 ↓, s. 383.
  3. 1 2 Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Wyrobiec Stanisław. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-01-06].
  4. 1 2 3 Legiony na polu bitwy. Z czynów naszych żołnierzy. „Wiadomości Polskie”. 70, s. 5, 1916-04-02. Piotrków.
  5. ↑ I Lista strat 1915 ↓, s. 68, jako chory, a nie ranny.
  6. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 56 z 22 maja 1919, poz. 1759.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 49 z 22 grudnia 1920, s. 1374.
  8. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 114.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 218.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 203.
  11. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 89.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 430.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 374.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 138.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 3 maja 1926, s. 128.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 216.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 58.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927. Dodatek Nr 1, s. 9.
  19. ↑ Jura 1930 ↓, s. 140.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930, s. 223.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 907.
  22. 1 2 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-06].
  23. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 943.
  24. 1 2 Mianowania. „Dziennik Zarządzeń i Rozkazów Zarządu i Komendy Podokręgu „Nowogródek” Związku Strzeleckiego”. 1, s. 1, 1939-01-20. Nowogródek.
  25. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2026-01-06].
  26. 1 2 Stanisław Wyrobiec. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. [dostęp 2026-01-06].
  27. ↑ Kiński 1993 ↓, s. 384.
  28. ↑ Kiński 1993 ↓, s. 383–384.
  29. ↑ Moszyński 1989 ↓, s. 211.
  30. ↑ Tucholski 1991 ↓, s. 252.
  31. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 8.
  32. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-06].
  33. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-06].
  34. ↑ Pomarański 1931 ↓, s. 106.
  35. ↑ Lista odznaczonych ofic. i żołnierzy b. 1. p. p. Leg. Pol., „Żołnierz Polski” (25 (304)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 22 czerwca 1922, s. 14 [dostęp 2026-06-22], Cytat: por. Wyrobiec Stani­sław.
  36. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 251, poz. 335 (ISAP)
  37. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 19 marca 1932, s. 198.
  38. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-06].
  39. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 298.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.