Stanisław Zbrowski
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Odznaczenia | |
 | |
Stanisław Zbrowski (ur. 1887, zm. 7 października 1905) – polski działacz socjalistyczny.
Życiorys
Urodził się w 1887[1][2][3]. Był uczniem Szkoły Handlowej[2][4.1]. Wstąpił do Organizacji Bojowej PPS[1]. Został wybrany do wykonania zamachu na rosyjskiego oficera, kapitana Michała Zabiełłę, który wydał rozkaz strzelania do manifestujących pokojowo robotników w Skarżysku[4.1][1]. Planowany zamach miał się wydarzyć na ulicy Lubelskiej w Radomiu. Zbrowski zdecydował się wykonać go samodzielnie, bez obstawy[4.1]. 7 października 1905 rzucona pod nogi kapitanowi bomba nie wybuchła[1][2]. Podczas odwrotu po dokonaniu zamachu zastrzelił ścigającego go policjanta Kandaurowa[4.1]. Następnie wobec beznadziejnego położenia, otoczony przez żandarmerię popełnił samobójstwo strzałem z broni w ostatnich chwilach wołając Niech żyje Polska[1][4.1][2]. Jego pogrzeb odbył się z licznym udziałem żałobników[4.1]. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Limanowskiego[2][3]. W atmosferze wzburzenia po zdarzeniu mieszkańcy Radomia manifestacyjnie wznosili w mieście barykady[1]
Jego brat Wacław (1889-1956[5.1]) ps. „Braciszek” został członkiem i szefem „uczniowskiej piątki bojowej” (wraz z nim Jan Gruszczyński, Jerzy Pieczynis, Roman Machnicki, Stefan Rodkiewicz, Stanisław Werner (wszyscy z „handlówki”) i Teodor Latomski[4.2].
Upamiętnienie
Decyzją Rady Miejskiej w Radomiu z 23 września 1936 w uznaniu wielkich zasług, położonych rewolucyjnej walce z caratem uchwaliła nazwać imieniem Stanisława Zbrowskiego ulicę Gołębiowską w Radomiu na odcinku od ul. Stefana Żeromskiego do ul. Kozienickiej[5.2][2][3][6].
Odznaczenia
- Krzyż Niepodległości z Mieczami – pośmiertnie (1930, za pracę w dziele odzyskania niepodległości)[4.1][2][3].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Danuta Tomczyk: Zasłużeni ludzie Radomia. Radom: 1967, s. 24.
- 1 2 3 4 5 6 7 Zamach na kapitana Zabiełłę w Radomiu. Rewolucja 1905. [dostęp 2017-03-06].
- 1 2 3 4 Historyczny Atlas Radomia. Żeby tylko ten Zabiełło się pojawił.... wyborcza.pl. [dostęp 2017-03-06].
- Stefan Res-Rodkiewicz: Uczniowskie piątki bojowe w Radomiu 1905-1907. 1936.
- Jan Boniecki: Wacław Zbrowski – ps. „Braciszek” (1889-1956). W: Znani i nieznani Ziemi Radomskiej. T. II. Radom: 1988.
- ↑ Ulica Stanisława Zbrowskiego w Radomiu w Targeo