Starzec leśny
![]() | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
starzec leśny |
| Nazwa systematyczna | |
| Senecio sylvaticus L. Sp. Pl. 2: 868. 1753 May 1753[3] | |
Starzec leśny (Senecio sylvaticus L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Występuje niemal w całej Europie od Portugalii po Ural z wyłączeniem krańców północnych (brak go na Islandii) i południowych (brak go na wyspach Morza Śródziemnego, na Krymie i w południowej Rosji). Rośnie na izolowanym obszarze na Kaukazie, a jako gatunek introdukowany w Ameryce Północnej[4]. W Polsce jest rozpowszechniony w całym kraju, ale nie jest równomiernie rozprzestrzeniony i w niektórych obszarach, np. w Karpatach, ma dość rozproszone stanowiska[5].
Morfologia


- Łodyga
- Prosto wzniesiona, o wysokości od 15 do 80 cm, pajęczynowato owłosiona, ale bez gruczołków[6][7]. Rozgałęzia się w górnej części, w dole zwykle czerwonobrunatna[7].
- Liście
- Wszystkie przerywano pierzaste, o długości do 12 cm, o nierównych odcinkach i nierówno ząbkowane[7][6]. Rozmieszczone w dość równych odstępach wzdłuż łodygi[6]. Dolne liście w czasie kwitnienia już odpadłe, są wąsko odwrotnie jajowate[7] i mają oskrzydlone ogonki[6]. Górne liście są wąsko podługowate[7], z nasadą siedzącą[6].
- Kwiaty
- Zebrane w koszyczki tworzące luźną, baldachokształtną wiechę[6]. Okrywa koszyczka wąskodzwonkowata[6] do walcowatej[7]. Listki okrywy najczęściej w liczbie 13, długości do 7 mm, o kształcie równowąsko lancetowatym – zewnętrzne małe, przylegające, nagie, krótko owłosione[7][6], zwykle zielone, czasem wąsko obrzeżone błoniastym rąbkiem[7]. W koszyczku najczęściej osiem kwiatów języczkowatych, podwiniętych, jasnożółtych[6][7].
- Owoce
- Wrzecionowate niełupki o długości 2,5 mm, delikatnie żeberkowane, przylegająco, biało owłosione i zwieńczone jedwabistym puchem kielichowym o długości ok. 7 mm[7].
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna. Kwitnie od czerwca do sierpnia[7].
Rośnie na glebach piaszczystych, w kompleksach leśnych w miejscach prześwietlonych, na zrębach i wiatrołomach[7]. Gatunek o szerokiej amplitudzie siedliskowej, występuje zarówno na glebach suchych jak i świeżych, średnio żyznych, o odczynie lekko kwaśnym[6].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-09-18] (ang.).
- ↑ The International Plant Names Index. [dostęp 2014-08-26].
- ↑ Senecio sylvaticus L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-11-23].
- ↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 517. ISBN 978-83-61191-72-8.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Irena Kucowa, Senecio L., Starzec, [w:] Bogumił Pawłowski, Adam Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 348-349.
- African Plant Database ID: 139283
- BioLib: 41419
- EoL: 484899
- EUNIS: 159889
- Flora of North America: 250005111
- FloraWeb: 5512
- GBIF: 3107987
- iNaturalist: 53210
- IPNI: 247845-1
- ITIS: 505138
- NCBI: 121557
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): gcc-139882
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:247845-1
- identyfikator Tropicos: 2703222
- USDA PLANTS: SESY
- IRMNG: 10762420
- CoL: 4WNDG
