Starzec leśny

Starzec leśny
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

astrowce

Rodzina

astrowate

Podrodzina

Asteroideae

Rodzaj

starzec

Gatunek

starzec leśny

Nazwa systematyczna
Senecio sylvaticus L.
Sp. Pl. 2: 868. 1753 May 1753[3]

Starzec leśny (Senecio sylvaticus L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Występuje niemal w całej Europie od Portugalii po Ural z wyłączeniem krańców północnych (brak go na Islandii) i południowych (brak go na wyspach Morza Śródziemnego, na Krymie i w południowej Rosji). Rośnie na izolowanym obszarze na Kaukazie, a jako gatunek introdukowany w Ameryce Północnej[4]. W Polsce jest rozpowszechniony w całym kraju, ale nie jest równomiernie rozprzestrzeniony i w niektórych obszarach, np. w Karpatach, ma dość rozproszone stanowiska[5].

Morfologia

Kwiatostany
Liść
Łodyga
Prosto wzniesiona, o wysokości od 15 do 80 cm, pajęczynowato owłosiona, ale bez gruczołków[6][7]. Rozgałęzia się w górnej części, w dole zwykle czerwonobrunatna[7].
Liście
Wszystkie przerywano pierzaste, o długości do 12 cm, o nierównych odcinkach i nierówno ząbkowane[7][6]. Rozmieszczone w dość równych odstępach wzdłuż łodygi[6]. Dolne liście w czasie kwitnienia już odpadłe, są wąsko odwrotnie jajowate[7] i mają oskrzydlone ogonki[6]. Górne liście są wąsko podługowate[7], z nasadą siedzącą[6].
Kwiaty
Zebrane w koszyczki tworzące luźną, baldachokształtną wiechę[6]. Okrywa koszyczka wąskodzwonkowata[6] do walcowatej[7]. Listki okrywy najczęściej w liczbie 13, długości do 7 mm, o kształcie równowąsko lancetowatym – zewnętrzne małe, przylegające, nagie, krótko owłosione[7][6], zwykle zielone, czasem wąsko obrzeżone błoniastym rąbkiem[7]. W koszyczku najczęściej osiem kwiatów języczkowatych, podwiniętych, jasnożółtych[6][7].
Owoce
Wrzecionowate niełupki o długości 2,5 mm, delikatnie żeberkowane, przylegająco, biało owłosione i zwieńczone jedwabistym puchem kielichowym o długości ok. 7 mm[7].

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna. Kwitnie od czerwca do sierpnia[7].

Rośnie na glebach piaszczystych, w kompleksach leśnych w miejscach prześwietlonych, na zrębach i wiatrołomach[7]. Gatunek o szerokiej amplitudzie siedliskowej, występuje zarówno na glebach suchych jak i świeżych, średnio żyznych, o odczynie lekko kwaśnym[6].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-09-18] (ang.).
  3. ↑ The International Plant Names Index. [dostęp 2014-08-26].
  4. ↑ Senecio sylvaticus L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-11-23].
  5. ↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 517. ISBN 978-83-61191-72-8.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Irena Kucowa, Senecio L., Starzec, [w:] Bogumił Pawłowski, Adam Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 348-349.