Stefan Chmura
 | |
 podporucznik | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 grudnia 1894 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
5 lipca 1916 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1916 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
komendant plutonu |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
  | |
Stefan Chmura (ur. 21 grudnia 1894 w Nowym Targu, zm. 5 lipca 1916 pod Kościuchnówką) – podporucznik Legionów Polskich, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Wojciecha i Wiktorii z domu Mrugała, urodzony 21 grudnia 1894 w Nowym Targu[1][2]. Uczęszczał do gimnazjum w rodzinnym mieście[3]. Należał do Drużyn Podhalańskich, a od 1913 do Polskich Drużyn Strzeleckich[1].
Po wybuchu I wojny światowej razem z członkami swojego oddziału przeszedł do Krakowa do tworzących się Legionów Polskich[4]. Początkowo był przydzielony do 1 pułku piechoty, a następnie został przeniesiony do 5 pułku piechoty[2], po jego utworzeniu w grudniu 1914, gdzie został mianowany zastępcą dowódcy plutonu.
3 czerwca 1915, po bitwie pod Konarami, został mianowany na stopień podporucznika piechoty. Objął także dowództwo plutonu, w którym służył. W 1915 jako ekstern złożył maturę w nowotarskim gimnazjum[5]. Poległ 5 lipca 1916 w czasie ataku na Polską Górę w czasie bitwy pod Kostiuchnówką (według innej wersji został ciężko raniony i wzięty do niewoli rosyjskiej, gdzie tego samego dnia zmarł)[1]. Za postawę wykazaną podczas walk, 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[6], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.[7]:
W czasie ognia huraganowego pod Kostiuchnówką (w rezerwie w Lasku Polskim) kontuzjowany ciężko granatem, który upadł w ziemiance zabijając i raniąc 11stu Legionistów, nie stracił przytomności umysłu, ani zawsze cechującej go odwagi, lecz pozostał w linii, a prowadząc brawurowo swój pluton następnego dnia rano do szturmu, na zdobyte przez moskali pozycje, poległ od kuli karab. ugodzony w serce, przed pozycjami nieprzyjacielskimi.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6463 – pośmiertnie, 17 maja 1922[6][8][9]
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 19 grudnia, 1930 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[10][4]
Przypisy
- 1 2 3 Marek Gałęzowski, Chmura Stefan [w:] idem, My idziemy w zórz świtanie... Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914–1916, Warszawa: IPN, 2019, s. 49.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Żołnierze Niepodległości ↓.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 stycznia 1923, s. 19.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 5-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (29 (308)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 16 lipca 1922, s. 17 [dostęp 2025-05-20], Cytat: ppor. L. P. ś. p. Chmura Stefan (pol.).
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 5.
- ↑ M.P. z 1930 r. Nr 300, poz. 423 (ISAP)
Bibliografia
- Marek Gałęzowski, Chmura Stefan [w:] idem, My idziemy w zórz świtanie... Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914–1916, Warszawa: IPN, 2019, s. 49.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Tadeusz Kasprzycki, Kartki z dziennika oficera I Brygady, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934
- Wiktor Krzysztof Cygan, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich, Warszawa: Gryf, 1992, ISBN 83-85209-08-5, OCLC 749422765.
- Chmura Stefan. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 37 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-30].
Linki zewnętrzne
- Żołnierze Niepodległości : Chmura Stefan. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2022-09-10].