Stefan Grajek

Stefan Grajek

Szloma Grajek

Data i miejsce urodzenia	15 grudnia 1915 Warszawa
Data i miejsce śmierci	13 kwietnia 2008 Izrael
Przebieg służby
Siły zbrojne	Żydowska Organizacja Bojowa
Główne wojny i bitwy	powstanie w getcie warszawskim, powstanie warszawskie
Odznaczenia

Stefan Grajek, właściwie Szlomo Grajek (hebr. סטפן גראייק; ur. 15 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 13 kwietnia 2008 w Izraelu) – żydowski działacz ruchu oporu w getcie warszawskim, uczestnik tamtejszego powstania oraz powstania warszawskiego, działacz syjonistyczny i kombatancki, autor wspomnień.

Urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej. Należał do He-Chalucu i był kierownikiem Hachszary na Grochowie. Był także członkiem Poalej Syjon-Prawicy.

Podczas II wojny światowej został przesiedlony do getta warszawskiego. Był współzałożycielem konspiracyjnego ruchu Poalej Syjon i członkiem jego centralnego kierownictwa. Był także współzałożycielem Żydowskiej Organizacji Bojowej oraz Żydowskiego Komitetu Koordynacyjnego. Po wielkiej akcji deportacyjnej latem 1942 roku działał na terenie szopów Schultza i Toebbensa. Z jego inicjatywy wykopano tunel, przez który grupa bojowników getta przeszła z ulicy Leszno na ulicę Ogrodową po aryjskiej stronie miasta. Uczestniczył w powstaniu warszawskim, po którym ukrywał się w Kielcach.

Po zakończeniu wojny organizował nielegalną emigrację (Bricha) do Palestyny. Był członkiem Centralnego Komitetu Żydów w Polsce. W 1950 wyemigrował do Izraela.

Przez wiele lat był przewodniczącym Światowej Federacji Żydowskich Kombatantów oraz członkiem Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. Swoje wspomnienia zawarł w książce Trzy dni walk.

W 1948 roku został odznaczony Krzyżem Walecznych^[1].

• Cywia Lubetkin: Zagłada i powstanie. Warszawa: Książka i Wiedza, 1999. ISBN 83-05130-41-X.
• August Grabski: Żydowski ruch kombatancki w Polsce w latach 1944–1949. Warszawa: Trio, 2002, s. 181. ISBN 83-88542-17-6.
• Nekrolog Stefana Grajka w „Słowie Żydowskim”, nr 11-12 (427-428), 16–30 czerwca 2008