Stefan Wilanowski
| Data i miejsce urodzenia |
27 sierpnia 1900 |
|---|---|
| Data śmierci |
30 października 1978 |
| Poseł Krajowej Rady Narodowej | |
| Okres |
od 1945 |
| Przynależność polityczna | |
| poseł na Sejm Ustawodawczy | |
| Okres |
od 1947 |
| Przynależność polityczna | |
| Odznaczenia | |
 | |
Stefan Wilanowski (ur. 27 sierpnia 1900 w Bolimowie, zm. 30 października 1978) – polski adwokat, polityk i działacz ludowy; poseł Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy[1].
Życiorys
Ukończył gimnazjum w Gostyninie, Szkołę Podchorążych w Warszawie (1919), a także studia prawnicze na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego (1923)[2]. Po studiach był aplikantem sądowym (1923–1926) i aplikantem adwokackim (1926–1930) w Łodzi. Od 1930 prowadził własną kancelarię adwokacką w Łodzi[1]. Wielokrotnie występował przed sądem jako obrońca działaczy ludowych oraz komunistów[3].
Od 1923 był członkiem PSL „Piast”, a po rozłamie partii przeszedł do Stronnictwa Chłopskiego, a następnie do Stronnictwa Ludowego, w ramach którego był członkiem zarządu wojewódzkiego w Łodzi, a przed wybuchem II wojny światowej – wiceprezesem zarządu wojewódzkiego[1]. W 1937 skazany na 2 miesiące aresztu za wystąpienie na wiecu chłopskim w Burzeninie[2].
W 1939 w stopniu podporucznika piechoty uczestniczył w kampanii wrześniowej. Po klęsce kampanii, wraz z wojskiem został ewakuowany do Rumunii, następnie do Jugosławii, Włoch i Francji. Po kapitulacji Francji w 1940, wyjechał do Wielkiej Brytanii gdzie służył w armii do stycznia 1942. Zdemobilizowany, ukończył studia w London School of Economics and Political Science. Następnie był radcą prawnym Ministerstwa Przemysłu i Handlu polskiego rządu na uchodźstwie oraz radcą Związku Marynarzy. W 1944 na emigracji był współzałożycielem i sekretarzem generalnym Zjednoczenia Polskiego oraz został wiceprezesem londyńskiego Komitetu Wszechsłowiańskiego[1]. Od października 1944 był pierwszym przedstawicielem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego na Wielką Brytanię[3], a następnie Rządu Tymczasowego RP w Londynie. Powrócił do Polski 30 czerwca 1945[1].
Z ramienia Stronnictwa Ludowego w latach 1945–1947 był posłem Krajowej Rady Narodowej, a następnie posłem na Sejm Ustawodawczy (1947–1952). Był przewodniczącym Komisja Morskiej i Handlu Zagranicznego, zastępcą przewodniczącego Komisji Specjalnej do Rozpatrzenia Projektu Ustawy o Amnestii, a także sekretarzem Komisja Prawniczej i Regulaminowej. Reprezentował Okręg nr 32 Leszno[1]. W latach 1946–1949 był członkiem Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego[2], a od 1949 roku był członkiem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Do roku 1964 pracował w adwokaturze[2][3]. Był autorem wielu prac z dziedziny ekonomiczno-politycznej[1].
Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[1][4] (kwatera: C35, rząd: 5, miejsce: 8)[4].
Odznaczenia
Publikacje
- Wilanowski S., Indie. Społeczeństwo, ekonomia, polityka, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1969.
- Wilanowski S., Japonia. społeczeństwo, ekonomia, polityka, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1974.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Stefan Wilanowski [online], bs.sejm.gov.pl [dostęp 2025-08-16].
- 1 2 3 4 5 Józef Dancygier, Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego: makieta, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989, ISBN 978-83-205-4045-1 [dostęp 2025-08-16].
- 1 2 3 Marcela Gruszczyk, Idea w służbie propagandy: Komitet Słowiański w Polsce 1945-1953 na tle ruchu nowosłowiańskiego, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2019 (nr 3762), ISBN 978-83-226-3521-6 [dostęp 2025-08-16].
- 1 2 Stefan Wilanowski, [w:] Cmentarze, Urząd Miasta stołecznego Warszawy (pol.).