Stefan i Michalina

Stefan i Michalina – źródła wody mineralnej w miejscowości Krościenko nad Dunajcem w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Znajdują się w lesie przy Potoku Zagórskim w Beskidzie Sądeckim[1].

Lecznicze własności wód „Stefan i Michalina” odkryto w latach 20. XIX wieku[2]. Wykorzystywano je do leczenia chorób głównie układu pokarmowego i oddechowego, wysyłano do wielu szpitali galicyjskich i sprzedawano w aptekach we Lwowie, Warszawie i Wiedniu. Józef Dietl pisał: Szczawnica i Krościenko należą do najsilniejszych szczaw alkalicznych w całej Galicji[3]. Ale w 1883 roku przyjechało tu już tylko 35 kuracjuszy. Nieszczelne ocembrowanie źródeł zanieczyszczała deszczówka. Spowodowało to wstrzymywanie wysyłek wody. Po koniecznych naprawach i interwencjach u władz, znów przez pewien czas prowadzono wysyłkę. Do końca XIX wieku Krościenko nie rozwinęło się jednak jako miejscowość uzdrowiskowa[4].

Do źródeł można dotrzeć idąc od zbiegu ulicy Polnej, Wojtyły i Jarek w górę na północny wschód. Źródła zagospodarował Hieronim Dziewolski, który wybudował tu pijalnię wód mineralnych, w której dziewczyny w regionalnych strojach nalewały kuracjuszom wodę, a w lecie trzy razy w tygodniu przygrywała orkiestra. Otoczenie źródeł było wówczas bezleśne, z rzadka tylko obsadzone modrzewiami[3]. Droga do pijalni była przed II wojną światową popularnym deptakiem i aleją obsadzoną lipami. Do dzisiaj przetrwało jeszcze kilkanaście tych lip i są pomnikami przyrody[2].

W Krościenku nad Dunajcem są jeszcze dwa inne źródła wód mineralnych udostępnione dla turystów: Maria i Zdrój Ziemroźka[5].

Przypisy

  1. ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-04-15].
  2. 1 2 Krościenko nad Dunajcem – Michalina i Stefan [online], Małopolski Szlak Wód Mineralnych [dostęp 2025-04-15].
  3. 1 2 Na podstawie tablic informacyjnych zamontowanych przy źródle i drodze do źródła.
  4. ↑ Mieczysław Jerzy Adamczyk, Lecznictwo uzdrowiskowe w Pieninach polskich do 1914 r., „Pieniny – Przyroda i Człowiek”, 11, 2010, s. 91–107.
  5. ↑ Krzysztof Koper, Z dziejów Krościenka nad Dunajcem, Nowy Targ: Zakład Poligraficzny „MK” s.c., 2006, s. 281–322, ISBN 83-60306-10-9.