Stefania Seroka

Stefania Seroka
Data i miejsce urodzenia

5 maja 1924
Obryte

Data i miejsce śmierci

30 listopada 2011
Obryte

Zawód, zajęcie

poetka, twórczyni ludowa

Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal 40-lecia Polski Ludowej Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Stefania Seroka (ur. 5 maja 1924 r. w Obrytem, zm. 30 listopada 2011 r. tamże) – poetka i twórczyni ludowa z Obrytego, popularyzatorka kultury Kurpiów Puszczy Białej[1].

Życiorys

Córka Małgorzaty i Antoniego Milczarczyków, absolwentka dwustopniowej szkoły powszechnej w Obrytem[2] (1938)[3]. Od 1939 r. członkini Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży funkcjonującego przy kościele w jej rodzinnej wiosce. W 1950 r. wyszła za mąż za Władysława Serokę. Dołączyli do zespołu „Kurpie Białe” z Obrytego powstałego w połowie lat 60. XX wieku. Zespół występował m.in. w Łodzi, Łącku, podczas festiwali w Płocku i Warszawie oraz świąt państwowych[2], a także w warszawskich programach telewizyjnych[1]. Na potrzeby zespołu Stefania Seroka pisała gadki kurpiowskie, tworzyła opowiadania dotyczące jej rodzinnej wioski i dopisywała zwrotki do piosenek ludowych[2]. Śpiewała w chórze parafialnym w Obrytem[3].

Od najmłodszych lat wykazywała talent poetycki. Początkowo jej wiersze dotyczyły życia szkolnego, pisane były dla siebie i na potrzeby zespołu. Kiedy jej twórczość została doceniona, zaczęła opisywać uroczystości świeckie i kościelne. W jej dorobku są też legendy i gawędy dotyczące regionu. Jej twórczość jest silnie związana z religią, tradycją i miejscową kulturą. Pisała w gwarze kurpiowskiej[4].

W 1983 r. na posiedzeniu Gminnej Komisji Kultury i Oświaty w Obrytem zapadła decyzja o utworzeniu we wsi Izby Kurpiowskiej. Jej uroczyste otwarcie nastąpiło 10 października 1983 r. Opiekunką została Stefania Seroka[2]. Izba Kurpiowska stanowiła filię Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, funkcjonowała do 1997[5]. Mieściła się w drewnianym rodzinnym domu Seroki zbudowanym w 1918 r.[6] Część zgromadzonych tam eksponatów pochodziła z ostrołęckiego muzeum. Izba odzwierciedlała dawny wystrój chaty kurpiowskiej[2] z typowym wyposażeniem (m.in. stare drewniane kredensy, gliniane talerze, boronki, obrusy z haftem białokurpiowskim, stare żelazka z duszą, drewniane łóżka)[3]. Izbę odwiedzały głównie dzieci i młodzież z pobliskich szkół, goście z kraju oraz zagranicy, np. mieszkańcy krajów Afryki, Japonii[7] i Brazylii[3].

Pełniła rolę informatorki o regionie: z jej wiedzy korzystali w swoich publikacjach m.in. Bonifacy Kozłowski[8], Barbara Falińska[9], fragmenty rozmowy z poetką wykorzystała Maryla Ścibor-Marchocka w swoim przewodniku po powiecie pułtuskim[10]. Seroka szerzyła informacje o historii regionu w rodzimym otoczeniu[11]. Jej relacje zgromadzone są m.in. w Polskim Radiu RDC[3][12], a wiersze wykorzystywane są w widowiskach zapustowych[13][14].

30 września 2011 r. w budynku Urzędu Gminy w Obrytem odbyło się spotkanie autorskie ze Stefanią Seroką w związku z wydaniem tomiku jej wierszy zatytułowanym Pisane sercem, opisującym puszczańską przyrodę, zwyczaje na terenie Puszczy Białej oraz życie codzienne mieszkańców[15].

Miała pięcioro dzieci[3]. Zmarła w listopadzie 2011 r., spoczywa na cmentarzu parafialnym w Obrytem[1].

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 Maria Weronika Kmoch, Stefania Seroka (1924–2011), [w:] Adam Michał Mickiewicz (red.), Ziemia wyszkowska i Puszcza Biała – „kto był kim”, wyd. 1, Wyszków: Edytor s.c. Elżbieta K. Borzymek i wspólnicy na zlecenie Stowarzyszenia Przyjaciół Wyszkowa, Puszczy Białej i Kamienieckiej, 2021, s. 95, ISBN 978-83-60646-49-6 [dostęp 2025-09-11].
  2. 1 2 3 4 5 Stefania Seroka, Pisane sercem. Utwory literackie, Pniewo 2011, s. 5.
  3. 1 2 3 4 5 6 Łosiowisko: Kurpie Białe – archiwalne opowieści śp. Stefanii Seroki [online], Radio dla Ciebie [dostęp 2025-09-11].
  4. ↑ Stefania Seroka, Pisane sercem. Utwory literackie, Pniewo 2011, s. 6.
  5. ↑ Dzieje Muzeum [online], 27 czerwca 2016 [dostęp 2025-09-11].
  6. ↑ Józef Sobiecki, Dźwiękowe ścieżki pamięci. Wspomnienia radiowca. Cz. 1: Kurpie, Ostrołęka–Kadzidło: Związek Kurpiów; Gmina Kadzidło, 2017, s. 280, ISBN 978-83-946450-3-8 [dostęp 2025-09-11].
  7. ↑ Józef Sobiecki, Dźwiękowe ścieżki pamięci. Wspomnienia radiowca. Cz. 1: Kurpie, Ostrołęka–Kadzidło: Związek Kurpiów; Gmina Kadzidło, 2017, s. 277, ISBN 978-83-946450-3-8 [dostęp 2025-09-14].
  8. ↑ Bonifacy Kozłowski, Folklor muzyczny i taneczny Puszczy Białej: pieśni i tańce, widowisko weselne, obrzędy i zwyczaje, Warszawa: Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, 2004, s. 200, ISBN 978-83-921182-5-1 [dostęp 2025-09-16].
  9. ↑ Barbara Falińska (red.), Dialog Pokoleń: słownictwo ludowe Mazowsza, Podlasia i Suwalszczyzny w układzie tematycznym: byłe województwo ostrołęckie: pożywienie. Cz. 1, Warszawa: Towarzystwo Kultury Języka. Sekcja Gwaroznawcza, 2022, s. 27, ISBN 978-83-8017-466-5 [dostęp 2025-09-16].
  10. ↑ Maryla Ścibor-Marchocka, Aleksandra Rodzińska-Chojnowska, Powiat pułtuski: przewodnik subiektywny, Tradycja Mazowsza, Warszawa: Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, 2007, s. 16–21, ISBN 978-83-60623-13-8 [dostęp 2025-09-16].
  11. ↑ Tomasz Ciemerych, Wakacje w Bibliotece [online], www.obryte.pl [dostęp 2025-09-11].
  12. ↑ Zielony śmigus i mokry dyngus. Poznaj historię tej wielkanocnej tradycji [online], Radio dla Ciebie [dostęp 2025-09-16].
  13. ↑ Ilona Ołdak, Kurpiowskie ostatki w Lelisie – relacja [online], NIKiDW, 4 marca 2025 [dostęp 2025-09-11].
  14. ↑ MAJĄ ŚWIADOMOŚĆ, ŻE TO ICH MOMENT [online], Tygodnik Pułtuski, 14 marca 2025 [dostęp 2025-09-16].
  15. ↑ Ewa Pęk, SPOTKANIE AUTORSKIE Z PANIĄ STEFANIĄ SEROKA [online], obryte.pl [dostęp 2025-09-11].
  16. ↑ Stefania Seroka, Pisane sercem. Utwory literackie, Pniewo 2011, s. 5–6.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.