Stefania Toczyska

Stefania Toczyska
Data i miejsce urodzenia

19 lutego 1943
Grudziądz

Typ głosu

mezzosopran

Zawód

śpiewaczka

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Stefania Toczyska z domu Krzywińska (ur. 19 lutego 1943 w Grudziądzu) – polska śpiewaczka (mezzosopran).

Życiorys

W rodzinnym Grudziądzu uczęszczała do szkoły podstawowej oraz do Liceum Pedagogicznego. Następnie uczyła się w Szkole Muzycznej II stopnia w Toruniu[1]. Poślubiła Romualda Toczyskiego, nauczyciela teorii muzyki. W 1968 roku przeniosła się do Gdańska w celu dalszego kształcenia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (dzisiejsza Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku)[2], którą ukończyła z wyróżnieniem w 1973 roku w klasie śpiewu solowego prof. Barbary Iglikowskiej.

Już przed ukończeniem studiów zaczęła zdobywać uznanie, otrzymując nagrody na międzynarodowych konkursach wokalnych: w Tuluzie (1971), Bazylei (1972), Paryżu (1973) i ’s-Hertogenbosch (1973)[3].

Na scenie operowej zadebiutowała profesjonalnie w lutym 1973 roku w Państwowej Operze Bałtyckiej w Gdańsku w roli tytułowej w Carmen. Opera Bałtycka w Gdańsku, gdzie otrzymała stałą posadę solistki, stała się centrum jej działalności artystycznej, jednocześnie stanowiąc odskocznię dla rozwijania dalszej kariery w gościnnych występach w różnych teatrach operowych w kraju i na świecie.

Jej kariera i rozgłos nabrały rozmachu, zwłaszcza gdy Opera Bałtycka, specjalnie dla niej, wystawiła nigdy przedtem tam niewystawiane dzieła operowe takie jak Samson i Dalila Camille’a Saint-Saënsa (1975) oraz Faworyta Donizettiego (1978). Te przedstawienia zostały także zaprezentowane na gościnnych występach Opery Bałtyckiej (z udziałem Toczyskiej) w Warszawie (Samson i Dalila w 1976) oraz w Bremie (Faworyta w 1979).

Gdy kariera jej umocniła się, a śpiewaczka zyskała sławę, tak w kraju, jak i zagranicą, opuściła ona Operę Bałtycką, dając pożegnalne przedstawienie Samsona i Dalili 15 lipca 1979. Wkrótce potem wyjechała z Gdańska i osiadła na stałe w Wiedniu, który stał się centrum jej dalszej kariery. Tamże występowała często na scenie słynnej Wiedeńskiej Opery Państwowej (Wiener Staatsoper). Nie znaczy to, że zerwała z krajem urodzenia wszelkie więzy: tam także chętnie powracała w licznych gościnnych występach, zwłaszcza na scenie warszawskiej. Przez wiele lat występowała na Festiwalach Moniuszkowskich w Kudowie-Zdroju[4].

W 1979 roku debiutowała w Ameryce w San Francisco Opera, jako Laura w Giocondzie (także z udziałem Renaty Scotto i Luciano Pavarottiego). Jej debiut w Covent Garden w Londynie odbył się w 1983 (w roli Amneris w Aidzie).

W 1988 roku zadebiutowała w Metropolitan Opera, jako Marfa w Chowańszczyźnie Musorgskiego, później tamże kreowała role w Aidzie, Trubadurze, Borysie Godunowie, Balu maskowym, Adrianie Lecouvreur i Rusałce. Po raz ostatni na deskach Metropolitan Opera wystąpiła w 1997 roku (jako Ulryka w Balu maskowym Verdiego)[5].

Matka Katarzyny i Marii[6].

Ordery i odznaczenia

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Wojewody Gdańskiego za wybitne osiągnięcia artystyczne w dziedzinie muzyki (1974)[11][12]
  • Doroczna Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za wykonanie partii solowych w Faworycie G. Donizettiego (1979)[13]
  • Nagroda za rok 1978 w plebiscycie gdańskim za najlepszą kreację aktorską w spektaklu Faworyta (1979)
  • Dyplom MSZ za wybitne zasługi w propagowaniu i upowszechnianiu kultury polskiej za granicą (1985)
  • „Liber Augustin” (1994)
  • tytuł Radiowej Osobowości Roku przyznany przez Radio Gdańsk (2001)
  • tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Gdańsku (2014)[14]
  • Nagroda „Grudziądzki Flisak” przyznana przez Prezydenta Grudziądza (2023)[1]
  • tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy (2023)[14]

Źródło: [8].

Przypisy

  1. 1 2 Nagroda Flisaka dla Stefanii Toczyskiej [online], Grudziądz [dostęp 2025-02-13].
  2. ↑ Historia Wydziału III. amuz.gda.pl. [dostęp 2010-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-07-25)].
  3. ↑ Irena Chruścińska, Kazimierz Chruściński. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Muzyka. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 7, s. 89, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-04].
  4. ↑ Festiwal Moniuszkowski – encyklopedia.
  5. ↑ Un Ballo in Maschera [online], archives.metopera.org [dostęp 2024-07-26].
  6. ↑ TOCZYSKA STEFANIA, śpiewaczka operowa – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-02-13].
  7. ↑ Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Różne wydarzenia i imprezy. „Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Różne wydarzenia i imprezy”. Nr 10, s. 370, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-12-01].
  8. 1 2 Stefania Toczyska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-02-13].
  9. ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-02-13].
  10. ↑ Małgorzata Krupska. Stefania Toczyska – grudziądzki słowik. „Biuletyn Koła Miłośników Dziejów Grudziądza Klub „Centrum” Spółdzielni Mieszkaniowej”. Rok XX, Nr 8 (732), s. 5, 2 marca 2022. Grudziądz. [dostęp 2025-02-13].
  11. ↑ Nagrody wojewódzkie. „Miesięcznik Kulturalny „Litery””. Rok XIII Nr 3 (147), s. 8, marzec 1974. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-02-13].
  12. ↑ Irena Chruścińska, Kazimierz Chruściński. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Nagrody m. Gdańska i wojewódzkie za osiągnięcia w dziedzinie kultury i nauki. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 7, s. 134, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-09].
  13. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Ruch muzyczny. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 231, 1985. Gdańsk: Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-13].
  14. 1 2 Stefania Toczyska z doktoratem honoris causa bydgoskiej Akademii [online], ruchmuzyczny.pl [dostęp 2025-02-13].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.