Stereum

Skórnik
Ilustracja
Skórnik pomarszczony (Stereum rugosum)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

skórnikowate

Rodzaj

skórnik

Nazwa systematyczna
Stereum Hill ex Christiaan Hendrik PersoonPers
Neues Mag. Bot. 1: 110 (1794)
Typ nomenklatoryczny

Stereum hirsutum (Willd.) (Pers.)

Stereum Hill ex Pers. (skórnik) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych (Stereaceae)[1].

Charakterystyka

Grzyby saprotroficzne lub pasożytnicze rozwijające się na drewnie i powodujące jego białą zgniliznę drewna[2]. Owocniki jednoroczne lub wieloletnie, rozpostarte, rozpostarto-odgięte z włochatym brzegiem, rozproszone lub siedzące. Górna, sterylna powierzchnia naga lub włochata, hymenofor gładki do lekko guzowatego, zwykle o jasnych kolorach, niektóre gatunki po przecięciu lub dotknięciu wydzielają czerwonawe mleczko. System strzępkowy dimityczny, strzępki generatywne septowane bez sprzążek, cienkościenne do grubościennych, strzępki szkieletowe grubościenne. Cystydy kilku typów: szkieletocystydy, akutocystydy, akantocystydy. Podstawki maczugowate do rurkowatych, z 4-sterygmami i prostą przegrodą u podstawy. Bazydiospory elipsoidalne do cylindrycznych, gładkie, cienkościenne, amyloidalne[3].

Stereum jest jednym z łatwo rozpoznawalnych makroskopowo rodzajów grzybów kortycjoidalnych ze względu na swój charakterystyczny owocnik i włosy, barwę i gładki hymenofor. Istnieje pewne zamieszanie co do gatunku, ponieważ wiele z nich opisywano pod różnymi nazwami, a w literaturze spotyka się zbyt wiele form i odmian, różniących się jedynie drobnymi cechami makroskopowymi; kształtem, rozmiarem i barwą owocnika[3].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Stereaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Rodzaj Stereum jest typem nomenklatorycznym rodziny skórnikowatych (Stereaceae). Takson ten został opisany po raz pierwszy przez Johna Hilla, natomiast poprawnie zdiagnozował go taksonomicznie (jako: „Pileo coriaceo dimidiato manifesto ut plurimum fasciato.”) Christiaan Hendrik Persoon w „Neues Magazin für die Botanik” z 1794, klasyfikując jednocześnie do ówczesnego rzędu Hymenothecium[4]. Gatunkiem typowym jest Stereum hirsutum (Willd.) (Pers.)[1]. Synonim: Haematostereum Pouzar[5]. Nazwę polską nadał Józef Jundziłł w 1888 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako: pleśniak, skórniak, skrzepka[6]. Gatunki występujące w Polsce:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[11]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów)[6] i innych (z przypisami).

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05].
  2. ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  3. 1 2 S.P. Gorjón, Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 280, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).
  4. ↑ C.H. Persoon, Neuser Versuch einer systematischen Eintheilung der Schwämme, „Neues Magazin für die Botanik in ihrem ganzen Umfange”, 1, 1794, s. 110.
  5. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-04-15].
  6. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 632–636, ISBN 83-89648-09-1.
  7. ↑ Stereum (skórnik) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-02-27] (pol.).
  8. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
  9. ↑ Przez W. Wojewodę i S. Domańskiego synonimimizowany ze Stereum complicatum Schw., jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.
  10. ↑ Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 298, ISBN 83-89648-06-7.
  11. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05].