Strzelanina w szkole


Strzelanina w szkole, strzelanina szkolna – atak (rodzaj zamachu) na placówkę oświatową, taką jak szkoła podstawowa, szkoła średnia lub uniwersytet z użyciem broni palnej. Najczęściej tego rodzaju ataki są dokonywane przez uczniów szkół. Strzelaniny w szkołach najczęściej mają miejsce w Stanach Zjednoczonych.
Według różnych badań i raportów najczęstszymi przyczynami strzelanin w szkołach i innych, coraz częściej zdarzających się ataków, do których dochodzi w tego rodzaju placówkach są m.in. przemoc w szkole, jakiej doznawali sprawcy, i chęć zemsty na oprawcach (75% przypadków), chęć rozwiązania przez sprawców przemocą innych problemów z rówieśnikami lub nauczycielami (34% przypadków), depresja i myśli samobójcze lub inne zaburzenia psychiczne (27% przypadków) oraz chęć uzyskania rozgłosu (24% przypadków)[1].
Strzelaniny w szkołach od późnych lat 90. XX wieku są ewoluującym zjawiskiem kulturowym, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, gdzie – podobnie jak strzelaniny w innych miejscach – wywołują debatę na temat przemocy z użyciem broni i prawa do jej posiadania.
Charakterystyka i przyczyny
Według wyników badań opublikowanych przez United States Secret Service, w ramach których przebadano 37 strzelanin szkolnych (od grudnia 1974 do maja 2000 roku), sprawcami takich zdarzeń najczęściej byli samotni i wyalienowani, niezgrabni w relacjach społecznych, biali uczniowie szkół średnich[2][3]. Niektórzy eksperci, tacy jak Alan Lipman ostrzegali jednak, że nie należy na podstawie tego rodzaju dokumentów kreować obrazu „typowego” strzelca szkolnego, gdyż prowadzi to do niepotrzebnej stygmatyzacji i – przede wszystkim – częstej nietrafności profilowania strzelców, gdyż nie wszyscy z nich byli tacy jak opisani w tym raporcie, a jedynie ich większość.
Nadzór rodzicielski
FBI po coraz częstszych w USA strzelaninach szkolnych stworzyło specjalny poradnik zarówno dla rodziców, jak i nauczycieli, jak wykryć osobę mogącą popełnić tego rodzaju czyn i jak temu zapobiec[4]. W poradniku tym stwierdzono m.in., że rodzice powinni zawsze pytać dziecko jak idzie mu w szkole, jakie relacje ma z rówieśnikami, czy spotkało je w szkole coś złego itp., również pozyskując te informacje od jego znajomych, jeśli takowych posiada. Autorzy poradnika zalecają także kontrolowanie przez rodziców co ich dziecko ogląda np. w telewizji lub co pisze w internecie, np. w mediach społecznościowych.
Daniel Schechter, amerykański psychiatra kliniczny, zapytany o przyczyny strzelanin szkolnych i o to jak pozornie spokojne dzieci stają się mordercami, stwierdził, że wyjaśnienie tego jest tak samo skomplikowane jak powstanie tornada w ładny słoneczny dzień w stanie Kansas. Stwierdził, że dzieci te niekoniecznie muszą pochodzić z „zepsutych” rodzin lub nie być przez swoich rodziców kontrolowane, a czynniki są bardziej skomplikowane[5].
Zastraszanie w szkole
Zastraszanie lub prześladowanie szkolne, jak wynika z badań, spotykało wielu dotychczasowych strzelców. Inne badania wykazały, że prześladowanie/zastraszanie/poniżanie w szkole skutkuje m.in. problemami zachowawczymi lub osobowościowymi, depresją lub znacznym osłabieniem umiejętności społecznych i przez to do ekstremalnie niskiego poczucia własnej wartości i często w wyniku tego chęci brutalnej zemsty na prześladowcach. Na ten problem zwrócono szerszą uwagę po masakrze w Columbine High School z 1999 roku, których sprawcy, dokonując jej, najprawdopodobniej chcieli się zemścić za lata szykanowania w szkole[6].
Inspiracja
Sprawcy kolejnych strzelanin w szkołach, które mają miejsce na świecie coraz częściej pozostawiali po sobie dowody na to, że inspirowali się zarówno poprzednimi strzelcami, jak i kulturą masową. Popularna, aczkolwiek kwestionowana przez wielu ekspertów, w ostatnich latach stała się także teoria, jakoby sprawcy słynnych brutalnych morderstw i/lub strzelanin w USA i w Europie Zachodniej inspirowali się grami komputerowymi, „brutalnymi” filmami bądź muzyką metalową lub industrialno-rockową. Według większości opinii kultura masowa nie ma większego znaczenia jeśli chodzi o motywy sprawców, ale stanowi jedynie element zainspirowania sposobu, w jaki potencjalny sprawca chciałby zaatakować, ubioru w jaki chciałby się ubrać w momencie ataku itd[7].
Historia
Najprawdopodobniej pierwszą strzelaniną szkolną, która miała miejsce na świecie, było zastrzelenie profesora Johna Anthony’ego Gardnera Davisa na Uniwersytecie Wirginii w Charlottesville 12 listopada 1840 roku[8].
Strzelaniny szkolne zdarzały się w USA sporadycznie w latach przedwojennych, częściej zaczęło do nich dochodzić dopiero po II wojnie światowej[9].
Pierwszą strzelaniną szkolną, która zyskała szeroki rozgłos na całym świecie, była strzelanina na dziedzińcu szkoły podstawowej w San Diego z 29 stycznia 1979 roku. Wówczas 16-letnia Brenda Spencer ostrzelała z samego ranka dzieci oczekujące na rozpoczęcie lekcji. Zraniła ośmioro uczniów, a gdy podbiegli do nich dyrektor i dozorca, Spencer śmiertelnie ich postrzeliła, później otwierając jeszcze ogień do policjanta, lekko raniąc go w szyję. Na podstawie tej strzelaniny piosenkarz i autor tekstów z zespołu The Boomtown Rats Bob Geldof napisał słynny utwór I Don’t Like Mondays, opierający się na słowach sprawczyni strzelaniny, które wypowiedziała przez telefon do dzwoniącego do niej redaktora, który zapytał się jej dlaczego strzela. Geldof później stwierdził, że żałuje napisania tego utworu, gdyż przyniósł on sławę sprawczyni zamachu[10][11].
W latach 80. XX wieku szkolne strzelaniny zaczęły zdarzać się w USA coraz częściej. Najkrwawszym takim zamachem tamtego okresu była strzelanina na podwórku szkolnym w Stockton, w której zginęło 6 osób, a 32 osoby zostały ranne[12].

W latach 90. XX wieku strzelaniny w szkole zaczęły być poważnym problemem w USA. To właśnie w tym okresie doszło do najsłynniejszego z takich ataków, jakim była masakra w Columbine High School. Zdarzenie to miało miejsce 20 kwietnia 1999 roku; zginęło wówczas 15 osób, a 24 zostały ranne. Dzisiaj winowajcy tej masakry Eric Harris i Dylan Klebold są najczęściej naśladowanymi sprawcami przez kolejnych szkolnych napastników[13]. Największą ze strzelanin szkolnych z lat 90., które miały miejsce przed Columbine i która zszokowała USA była strzelanina w Thurston High School w Springfield w stanie Oregon z 21 maja 1998 roku. Wówczas 15-letni schizofrenik Kipland Philip Kinkel zastrzelił w niej dwóch uczniów i ranił ponad 20 innych strzelając z karabinu i pistoletu na szkolnych korytarzach i na stołówce; wcześniej zastrzelił swoich rodziców w mieszkaniu[14].
W XXI wieku strzelaniny szkolne stały się zjawiskiem światowym. Największymi strzelaninami szkolnymi dokonanymi przez pojedyncze osoby tzw. „aktywnych strzelców” były w tym okresie masakra w Virginia Tech (33 ofiary), strzelanina w szkole w Newtown (28 ofiar) i masakra w technikum w Kerczu na Półwyspie Krymskim (21 ofiar)[15]. Największą ogólnie masakrą szkolną był natomiast zamach terrorystyczny w szkole w Biesłanie z 1 września 2004 roku, w której 33 czeczeńskich islamistów pod wodzą Szamila Basajewa zabiło ponad 330 osób i sami zginęli w strzelaninie z rosyjskimi służbami specjalnymi.
Strzelaniny szkolne na świecie
Europa
W Europie strzelaniny szkolne zdarzają się z przeciętną częstotliwością; najczęściej do tego rodzaju zdarzeń dochodziło w Niemczech i Rosji.
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis | |
|---|---|---|---|---|---|
| 15 sierpnia 1900 | Charków, Imperium Rosyjskie | 1 | 1 | Student Iwanow zastrzelił dyrektora po oblanym egzaminie oraz zranił nauczyciela, następnie się poddał[16]. | |
| 19 lutego 1901 | Genewa, Szwajcaria | 0 | 1 | Podczas wykładu z chemii na Uniwersytecie w Genewie rosyjski student oddał trzy strzały do swojego rodaka, raniąc go poważnie. Dwaj młodzi mężczyźni rywalizowali o względy tej samej kobiety. Studenci w sali wykładowej w popłochu wyskakiwali przez okna, sądząc, że doszło do eksplozji[17]. | |
| 5 lutego 1902 | Scheveningen, Holandia | 0 | 1 | Do szkoły gminnej w Scheveningen tuż przed końcem lekcji, wpadł nagle pewien chłopak mieszkający niedaleko Wittebrug i wyciągnął z kieszeni na wpół naładowany rewolwer i groził, że zaraz zacznie strzelać do wszystkiego, co się rusza. Nagle rewolwer wypalił, prawdopodobnie przypadkowo. Lekko ranił tym samym swojego bliskiego kolegę[18]. | |
| 6 października 1902 | Droyssig, Austro-Węgry | 4 | 3 | Podczas rozmowy z klasą, 40 letni nauczyciel zerwał się, pobiegł do biurka, wyciągnął rewolwer i zaczął strzelać na oślep do przerażonych dzieci. Trzech uczniów w wieku szkolnym (7-12lat) zabitych na miejscu, trzech uczniów ciężko rannych, nie wiadomo czy przeżyli. Na dźwięk strzałów i krzyki mieszkańcy wioski (w tym rodzice) rzucili się do szkoły. Widok martwych i rannych dzieci doprowadził ich do furii – zlinczowali nauczyciela na miejscu (powieszony lub pobity na śmierć, bez procesu)[19]. | |
| 30 maja 1904 | Imola, Włochy | 1 | 0 | W poniedziałek wieczorem dyrektor szkoły rolniczej w Imola, Capo d’Aqua, po krótkiej wymianie słów zastrzelił w obecności uczniów siedzących przy kolacji zarządcę placówki. Zarządca odpowiedział na niesprawiedliwą naganę uwagą, że zgłosi sprawę radzie szkolnej. Wybuchowy dyrektor najpierw go spoliczkował, a gdy podwładny próbował się bronić, sięgnął po rewolwer i go zastrzelił. Po wszystkim uciekł, ale ostatecznie zgłosił się na najbliższym posterunku policji[20]. | |
| 15 lutego 1905 | Moskwa, Imperium Rosyjskie | 2 | 0 | Nauczyciel angielskiego o nazwisku MacCrelland został postrzelony z rewolweru przez jednego ze swoich uczniów w Szkole Handlowej, niejakiego Sisoffa, i raniony. Sisoff zabił się drugim strzałem. MacCrelland zmarł w szpitalu[21]. | |
| 14 czerwca 1906 | Londyn, Anglia | 1 | 0 | 12-letni John R.L. Rudd, uczeń szkoły przygotowawczej Dulwich College, został przypadkowo postrzelony podczas strzelania do tarczy na terenie szkoły. Karabin przypadkowo wystrzelił, gdy inny uczeń próbował go rozładować. Rudd został trafiony w lewą część klatki piersiowej, śmierć nastąpiła szybko z powodu uszkodzenia serca. Śledztwo wykazało, że była to wada broni i nieszczęśliwy wypadek[22]. | |
| 6 października 1908 | Samara, Imperium Rosyjskie | 0 | 0 | Dwóch uczniów szkoły średniej próbowało dziś dokonać zamachu na dyrektora swojej szkoły. Oddali do niego trzy strzały, ale żaden nie trafił[23]. | |
| 3 maja 1909 | Londyn, Anglia | 0 | 1 | Jeden z uczniów, Eric Shipp, chwalił się kolegom sześciostrzałowym rewolwerem, który zdobył w czasie wakacji. Podczas pokazywania broni nagle padł strzał. Kula trafiła innego ucznia – Gilberta Adamsa – w ramię, powodując skomplikowane złamanie kości ramiennej. Na miejsce wezwano natychmiast dwóch lekarzy – dr. Hattona i dr. Candlera – którzy wyciągnęli pocisk. Okazało się, że dwie pierwsze komory rewolweru były puste, a nikt nie zdawał sobie sprawy, że w trzeciej znajduje się nabój ostry. Chłopiec został lekko raniony[24]. | |
| 28 stycznia 1910 | Arbon, Szwajcaria | 1 | 1 | W internacie dla dziewcząt w Arbon 15-letni syn dyrektora szkoły, desperacko zakochany w 20-letniej nauczycielce, pannie Obrist, oświadczył się jej w salonie. Gdy odmówiła śmiejąc się ten wyciągnął rewolwer i dwukrotnie strzelił jej w plecy – jedna kula trafiła w głowę, druga w tułów, była w ciężkim stanie. chłopiec zastrzelił się na miejscu[25]. | |
| 14 marca 1911 | Cheltenham, Anglia | 1 | 0 | 15-letni Edward Archer z Cheltenham College zginął na szkolnej strzelnicy od przypadkowego strzału z własnego karabinu. Chłopiec dokańczał serię po zamknięciu obiektu; gdy instruktor się odwrócił, broń oparta na ramieniu wypaliła, trafiając go w głowę. Śledztwo uznało śmierć za czysty wypadek, bez winy kogokolwiek[26]. | |
| 18 stycznia 1912 | Czerniowce, Austro-Węgry | 2 | 0 | 17-letni uczeń podczas lekcji matematyki oddał cztery strzały do surowego nauczyciela Mokianskiego, raniąc go śmiertelnie. Następnie krzyknął „To zemsta za nas wszystkich!” i trzykrotnie strzelił sobie w skroń, ponosząc śmierć na miejscu. Nauczyciel zmarł mimo przewiezienia do szpitala. Motywem była zemsta za częste kary[27]. | |
| 11 czerwca 1912 | Wiedeń, | 1 | 1 | 17-letni Rudolf Hlawat, podczas przerwy wyciągnął rewolwer i strzelił do swojego nauczyciela, prof. Karla Schmidta, raniąc go. Oddał też strzał w stronę woźnego, ale go nie trafił. Następnie dwukrotnie strzelił sobie w głowę i zmarł kilka godzin później w szpitalu jako jedyna ofiara śmiertelna. Motywem były kłopoty psychiczne, słabe wyniki w nauce i konflikt z nauczycielem, o czym pisał w liście pożegnalnym[28]. | |
| 24 sierpnia 1912 | Heilbronn, Niemcy | 0 | 1 | 18-letni uczeń berlińskiego gimnazjum) nie zdał matury, co oznaczało dla niego konieczność odbycia pełnych trzech lat służby wojskowej zamiast preferencyjnego jednego roku. Całkowicie załamany wszedł rano do klasy, najpierw wbił sobie głęboko w lewe ramię duży nóż kieszonkowy, a gdy koledzy wybiegli wołać pomocy i do klasy wszedł dyrektor, krzyknął: „Rektorze, jeśli pan zrobi choć krok bliżej, to się zastrzelę” – po czym przyłożył rewolwer do skroni i strzelił. Kula tylko drasnęła czaszkę i wyszła drugim bokiem. Chłopak upadł nieprzytomny, ale żył. Gdy chwilę później wszedł nauczyciel, uczeń (jeszcze częściowo przytomny) oddał strzał również w jego stronę – chybił, lecz kula rozbiła dyszę węża strażackiego, którym policja i dozorca właśnie próbowali go obezwładnić. W szafce szkolnej oraz przy sobie miał listy pożegnalne oraz pisał o miłości, której nie akceptowali rodzice. Ciężko rannego przewieziono do szpitala; przeżył, ale w bardzo ciężkim stanie[29]. | |
| 20 czerwca 1913 | Brema, Cesarstwo Niemieckie | 5 | 23 | 29-letni Heinz Schmidt, nauczyciel bez zatrudnienia, zastrzelił w szkole podstawowej 4 dziewczynki i ranił 23 inne osoby, zanim został obezwładniony przez przypadkowych ludzi, którzy wbiegli do szkoły zaalarmowani wystrzałami. Piątą ofiarą była inna dziewczynka, która upadła na schody i skręciła kark, próbując uciec przed napastnikiem[30]. | |
| 4 marca 1961 | Kungälv, Szwecja | 1 | 6 | 17-letni Ove Conry Andersson zastrzelił na wieczornych potańcówkach szkolnych swojego kolegę i ranił sześciu innych uczniów, po czym uciekł z miejsca zdarzenia. Został zatrzymany następnego dnia[31]. | |
| 6 stycznia 1988 | Higham Ferrers, Anglia, Wielka Brytania | 0 | 4 | Darren Fowler, wyrzucony ze szkoły uczeń, wszedł do niej i postrzelił dwóch członków personelu i dwóch uczniów, zanim został obezwładniony przez innych członków szkolnego personelu[32]. | |
| 25 stycznia 1989 | Rauma, Finlandia | 2 | 0 | 14-letni uczeń szkoły średniej zastrzelił dwóch kolegów, którzy się nad nim znęcali[33]. | |
| 13 marca 1996 | Dunblane, Szkocja, Wielka Brytania | 18 | 15 | 43-letni Thomas Watt Hamilton zastrzelił w szkole podstawowej w mieście Dunblane w Szkocji szesnaścioro kilkuletnich dzieci i ich ciężarną nauczycielkę, po czym popełnił samobójstwo. Piętnaście innych osób zostało rannych. Strzelanina rozegrała się na sali gimnastycznej, gdzie miała odbywać się lekcja WF-u[34]. | |
| 7 grudnia 1999 | Veghel, Holandia | 0 | 4 | 17-latek otworzył ogień do swoich kolegów w szkole, raniąc trzech z nich, w tym jednego krytycznie. W strzelaninie ranny został również nauczyciel[35]. | |
| 26 kwietnia 2002 | Erfurt, Niemcy | 17 | 7 | 19-letni wyrzucony ze szkoły Robert Steinhäuser dokonał w niej masakry, zabijając 16 osób, a 7 ranił. Następnie popełnił samobójstwo. Wśród ofiar znalazło się 12 nauczycieli, sekretarka, policjant, dwóch uczniów, oraz sprawca[36]. | |
| 2 lipca 2003 | Coburg, Niemcy | 1 | 2 | 16-letni Florian K. postrzelił swoją nauczycielkę i szkolną psycholog, po czym popełnił samobójstwo[37]. | |
| 7 marca 2005 | Rötz, Niemcy | 0 | 0 | 14-letni uczeń wtargnął do klasy z pistoletem i groził pozbawieniem życia nauczycielowi. Nauczyciel i inni uczniowie wdali się w szarpaninę z niedoszłym zamachowcem, podczas której broń wystrzeliła, ale nikt nie został ranny[38]. | |
| 7 listopada 2007 | Tuusula, Finlandia | 9 | 13 | 18-letni Pekka-Eric Auvinen zastrzelił w swojej szkole siedmiu uczniów i dyrektorkę i ranił trzynaście innych osób, po czym popełnił samobójstwo[39]. | |
| 23 września 2008 | Kauhajoki, Finlandia | 11 | 11 | 22-letni student szkoły zawodowej Matti Juhani Saari zastrzelił w niej 10 osób, a 11 innych ranił, po czym popełnił samobójstwo[40]. | |
| 11 marca 2009 | Winnenden, Niemcy | 16 | 9 | 17-letni uczeń szkoły średniej Albertville-Realschule Tim Kretschmer zastrzelił w niej 12 osób, a 7 innych ranił, po czym uciekł z miejsca zdarzenia. Po uciecze ze szkoły zastrzelił pracownika miejscowego szpitala psychiatrycznego, następnie wdarł się do samochodu Volkswagen-Sharan, sterroryzował jego kierowcę i uciekł z nim do odległego o ok. 40 km Wendlingen am Neckar. Kierowca uciekł, napastnik natomiast wszedł następnie do salonu samochodowego Volkswagena i zastrzelił tam dwie osoby i ranił dwóch ostrzeliwujących go policjantów, którzy znajdowali się na miejscu zdarzenia, po czym popełnił samobójstwo. W masakrze zginęło łącznie 16 osób, a 9 zostało rannych[41]. | |
| 26 listopada 2009 | Pecz, Węgry | 1 | 0 | 23-letni student uniwersytetu zastrzelił w klasie biofizyki innego studenta[42]. | |
| 3 lutego 2014 | Moskwa, Rosja | 2 | 1 | 15-letni Siergiej Gordiejew zastrzelił w szkole średniej nauczyciela i milicjanta i ranił innego z funkcjonariuszy po czym poddał się milicji[43]. | |
| 20 kwietnia 2015 | Barcelona, Hiszpania | 1 | 4 | 13-latek zastrzelił z kuszy nauczyciela biologii i ranił nożem czterech uczniów zanim został obezwładniony przez resztę uczniów[44]. | |
| 21 marca 2018 | Szadrinsk, Rosja | 0 | 7 | 13-letnia uczennica Natasza Kabakowa postrzeliła z pistoletu śrutowego siedmiu swoich kolegów z klasy[45]. | |
| 17 października 2018 | Kercz, Półwysep Krymski, Rosja/Ukraina | 21 | 70 | 18-letni Władisław Roslakow podłożył materiały wybuchowe na szkolnej stołówce, a następnie zaczął strzelać do uczniów i pracowników technikum do którego uczęszczał. W wyniku wybuchu bomby rannych zostało ok. 50 osób. W strzelaninie zginęło 20 osób, a ok. dwudziestu kolejnych zostało rannych. Sprawca popełnił samobójstwo w uczelnianej bibliotece, strzelając sobie w podniebienie. Napastnik podczas masakry był ubrany podobnie jak Eric Harris, jeden ze sprawców masakry w Columbine High School i użył podobnego modus operandi co sprawcy tamtej masakry[46][47]. | |
| 11 maja 2021 | Kazań, Rosja | 9 | 21 | 19-letni Ilnaz Galawijew zastrzelił siedmiu uczniów oraz dwóch nauczycieli przy czym zranił 21 innych osób w Gimnazjum nr 175 w Kazaniu, próbując uciec z miejsca zdarzenia został zatrzymany przed wejściem do szkoły przez policję[48]. | |
| 20 września 2021 | Perm, Rosja | 6 | 44 | 18-letni Timur Bekmansurow postrzelił 50 osób (w tym 6 śmiertelnie) na Uniwersytecie w Perm. Po przybyciu policji Timur został przez nich postrzelony przez co musiał mieć amputowaną nogę[49]. | |
| 3 maja 2023 | Belgrad, Serbia | 10 | 7 | 13-letni uczeń Kosta Kecmanović wtargnął do szkoły i zastrzelił z broni palnej ochroniarza, a następnie uczniów, których spotkał na korytarzu. Później wszedł do klasy, gdzie odbywały się lekcje historii i postrzelił nauczyciela oraz innych uczniów. Następnie strzelec przebiegł korytarzem na dziedziniec i o godzinie 8:42 skontaktował się z policją[50]. | |
| 21 grudnia 2023 | Praga, Czechy | 15 | 24 | 21 grudnia 2023 roku w Pradze doszło do strzelaniny na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola. Napastnikiem był student, który otworzył ogień do ludzi znajdujących się przed budynkiem oraz do osób wewnątrz budynku[51]. | |
| 2 kwietnia 2024 | Vantaa, Finlandia | 1 | 2 | 12-latek postrzelił w szkole 3 uczniów jego klasy. Ofiary to również 12-latkowie. Jeden z rannych zmarł w szpitalu. Dwaj pozostali zostali ciężko ranni[52]. | |
| 4 lutego 2025 | Örebro, Szwecja | 11 | 12 | Strzelanina w szkole w Örebro 35-letni Rickard Andersson, były uczeń szkoły dla dorosłych, wtargnął do jej budynku, gdzie ranił 12 osób, a 10 zastrzelił. Następnie popełnił samobójstwo[53]. |
Polska
W Polsce nie dochodziło często do strzelanin w szkołach – odnotowano jedynie kilka takich przypadków w okresie wielu dekad. Polska jest krajem, w którym odsetek obywateli posiadających dostęp do broni jest najniższy spośród krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej[54].
Największą odnotowaną strzelaniną w szkole w historii Polski była strzelanina w gimnazjum w Wilnie, która wydarzyła się w środę 6 maja 1925 roku[55]. Wówczas dwóch uczniów 22-letni Stanisław Ławrynowicz i 21-letni Janusz Obrąpalski Przyszli do Gimnazjum im. Joachima Lelewela w uzbrojeni w rewolwery i granaty na egzamin. Gdy rozpoczął się egzamin, Ławrynowicz rozmawiał z Obrąpalskim, nie reagując na uwagi komisji oraz dyrektora Edwarda Biegańskiego. Wtedy o godzinie 11:05 Biegański zabrał arkusz[56] a w tym samym czasie Ławrynowicz wyjął rewolwer i strzelił dwukrotnie w ramię dyrektora, lekko go raniąc. Następnie wstało dwóch uczniów, 20-letni harcerz Aleksander Zagórski, który starał się ochronić dyrektora, oraz 18-letni Tadeusz Domański, który rzucił się na sprawcę, by ocalić innych. Gdy Ławrynowicz oswobodził broń, rzucił przed siebie granat ręczny, umierając na miejscu razem z Domańskim i Zagórskim[55]. Potem z miejsca wstał Obrąpalski, który podszedł do drzwi i powiedział: „zginiecie wszyscy, nikt nie wyjdzie”[57], po czym strzelał do kolegów. Gdy jednemu z nich przyłożył lufę do szyi, ten przerażony zapytał: „Janusz, co ty robisz?”. Następnie wybiegł na korytarz i strzelił w brzuch do 31-letniego profesora Jana Jankowskiego[56][58]. Potem wyjął granat w kształcie jajka i rzucił go, ale granat nie eksplodował, więc Obrąpalski postanowił popełnić samobójstwo, strzelając sobie w głowę. Zginęło 2 uczniów, przez rozerwanie wybuchem, a także nauczyciel, który zginął od strzałów. Łącznie zginęło 5 osób (licząc sprawców), a kolejnych 9 zostało rannych, motywem prawdopodobnie był stan psychiczny obu sprawców[55][56][59].
Inny tragiczny przypadek wydarzył się 1 kwietnia 1936 roku w dwuklasowej szkole powszechnej nr. 1 w Janikowie pod Inowrocławiem[60][61]. 36-letni emerytowany nauczyciel Stefan Bykowski[62], oficer rezerwy, został zwolniony w środę 1 kwietnia z dwuklasowej szkoły powszechnej nr. 1 z powodu wszczynania awantur, podejrzewania innych o intrygowanie przeciwko niemu oraz nadmiernego spożywania alkoholu[63][64]. Inspekcja Pracy oceniła jego pracę jako złą. O samej decyzji poinformował go kierownik szkoły Jan Wojciechowski. Bykowski zapowiedział zemstę i wybiegł ze szkoły. Wrócił uzbrojony o godzinie 17:00 podczas zajęć wieczornych. Pierwsze co zrobił, to strzelił do swojej 32-letniej żony Teodozji Bykowskiej, która była przy oknie, ale nie trafił, więc wszedł do szkoły i pobiegł za swoją żoną, jednak ta zamknęła się przed nim na klucz[65][66]. Gdy trochę oddalił się od drzwi, Teodozja otworzyła je, a Bykowski zwrócił się do niej: „Teraz powiedz, czego chcesz". W tym czasie zauważył 33-letnią, lubianą w okolicy nauczycielkę Michalinę Kosmowską i skierował na nią Browinga[67][68]. Wtedy Kosmowska zwróciła się do niego słowami: „Panie Bykowski, co chcesz zrobić?”, po czym oddał do niej cztery celne strzały o godzinie 17:30, z czego ostatnia kula ugodziła ją w głowę. W tym samym czasie zobaczył również 26-letnią służącą Pelagię Zalitę, do której także oddał cztery celne strzały[69]. Następnie, gdy zauważył 30 świadków (w tym Teodozję oraz jego dwie córki) od razu zaczął strzelać w ich kierunku, rozpoczynając bezładną strzelaninę[70]. Gdy skończyła mu się amunicja, wziął kolejny magazynek i kontynuował swój czyn. Strzały przyciągnęły uwagę mieszkańców, którzy od razu wezwali przejeżdżających przez Janikowo dwóch posterunkowych, którzy akurat prowadzili pościg za złodziejem. Na wezwanie mieszkańców pojechali do szkoły. Stefan na widok posterunkowego Stefana Strzelczaka[71] strzelił do niego dwukrotnie w prawe udo, ciężko go raniąc. Strzelczak nie dał za wygraną i rzucił się na Bykowskiego, by obezwładnić napastnika, natomiast Bykowski oddał do siebie dwa strzały w głowę, wypowiadając swoje ostatnie słowa: "już nie ma naboji!" . Następnie został przewieziony do Szpitala Powiatowego w Inowrocławiu, gdzie okazało się, że rana nie jest groźna, podobnie jak u Strzelczaka. Tego samego dnia, 3 kwietnia 1936 roku, gdy Bykowski poprosił o zapałki, co wzbudziło podejrzenia, okazało się, że miał przy sobie dynamit, który mógłby powiększyć liczbę ofiar[72][73]. Dzień później, 4 kwietnia 1936 roku, Bykowski został zabrany ze szpitala i przewieziony do więzienia karno-śledczego w Inowrocławiu. Gdy zapytano go o motyw, odpowiedział: „To była walka o byt!”. Następnie został wysłany na 5-miesięczne badania i 24 września 1936 roku opuścił więzienie karno-śledcze w Inowrocławiu[74]. Potem, 29 września 1936 roku, sąd postanowił umorzyć sprawę i wysłać Bykowskiego do zakładu psychiatrycznego w Owińskach dla nerwowo chorych aż do odwołania, dwa miesiące później, 29 listopada 1936 roku wysłano Bykowskiego w stan spoczynku[75]. jak ustalono w skrócie, motywem zbrodni był silny rozstrój nerwowy u oficera[76][77].
Kolejna tragiczna zbrodnia wydarzyła sie 16 grudnia 2001 roku w Kluczborku. Uzbrojony 62-letni emerytowany nauczyciel, były dyrektor innej szkoły oraz myśliwy Kazimierz J. przyjechał w niedzielę do Zespołu Szkół Zawodowych nr. 1 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kluczborku na zajęcia prywatnego Policealnego Studium Ekonomicznego, na które zapisał się dwa dni wcześniej[78][79][80][81][82]. Gdy nadeszła przerwa, Kazimierz porozmawiał ze swoją 42-letnią żoną Joanną J., która zapisała się na zajęcia we wrześniu i nie siedziała razem ze swoim mężem w tej samej grupie. Doszło między nimi do kłótni i przed końcem przerwy o godzinie 10:45 emeryt wyjął kniejówkę i strzelił do żony w lewe udo[83][84]. Gdy zaczęły się trzecie zajęcia prywatnego studium ekonomicznego, Kazimierz wybiegł ze szkoły i pobiegł do swojego auta na parkingu szkolnym, gdzie położył kniejówkę na kolanach. Gdy ją wziął, strzelił w brzuch do idącego od podwórza 37-letniego kolejarza Marka Laszczyńskiego, który chciał pomóc kobiecie[85]. Następnie Laszczyński czołgał się w kierunku auta, trzymając się za brzuch i mówiąc: „Co ty zrobiłeś...”. Gdy doczołgał się do prawej strony auta, sprawca wyszedł z pojazdu od lewej strony i kazał kolejarzowi się schować, po czym dobił go strzałem w szyję. Następnie sprawca wrócił na lewą stronę auta, wymierzył dubeltówkę prosto w swoją twarz i oddał strzał w głowę w celu samobójczym. Jak ustalono, motywem była nieuzasadniona zazdrość. Sprawca podejrzewał Laszczyńskiego o romans z jego żoną, ponieważ czasem przywoził ją na zajęcia i odwoził z zajęć, na które również zapisał się we wrześniu, tak jak Joanna[82][86][87][88][89].
Za to kolejny przypadek wydarzył się ponownie w kujawsko-pomorskim tym razem nie doszło do tragedii w poniedziałek 27 maja 2019 roku Wówczas 18-letni Marek Nowak[90], były uczeń Szkoły Podstawowej nr 1 im. Władysława Łokietka w Brześciu Kujawskim, przyjechał uzbrojony do szkoły na rowerze o godzinie 10:00[91], przedostając się do budynku przez tylne wejście, które było przeznaczone tylko dla członków personelu. Gdy woźna zobaczyła Nowaka i nie chciała go wpuścić, oznajmił jej, że chce się spotkać z nauczycielami. Po tych słowach został bez problemu wpuszczony. Następnie niezauważenie wszedł na dach, gdzie znalazł wejście do środka. Zszedł na drugie piętro, zobaczył tam otwarte drzwi do jednej z klas i uznał to za idealną okazję. Wrzucił do klasy jeden ładunek wybuchowy domowej roboty i rozpoczął strzelaninę z rewolweru czarnoprochowego. Podczas chaotycznej ucieczki trzykrotnie w brzuch i plecy została postrzelona 11-letnia Oliwia Gorzycka[92], która dostała również petardą w głowę. Po chwili absolwent trzykrotnie postrzelił interweniującą 59-letnią szkolną woźną, z czego jedna kula ugodziła ją w brzuch[93][94]. Następnie Marek poszedł na trzecie piętro, podszedł do jednego z okien i wyrzucił przez nie kolejny ładunek. W tym samym czasie szkolny woźny Krzysztof Gorzycki usłyszał huk na dworze i postanowił pójść na trzecie piętro. Gdy Nowak usłyszał jego kroki, podpalił i rzucił trzecią bombę na schody, której wybuch na szczęście nie zranił Gorzyckiego. Gdy Gorzycki dotarł do napastnika, zwrócił się do niego słowami: „Synek, co ty po prostu zrobiłeś najlepszego zdejmij tą czapke, okulary, odłóż broń i połóż się”[95]. Nowak bez słowa poddał się i został obezwładniony przez woźnego Krzysztofa Gorzyckiego[96]. Następnie sprawca został aresztowany. 20 września 2022 roku Nowak został skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności[97]. 13 czerwca 2023 roku wyrok został zmieniony i sprawca będzie mógł ubiegać się o warunkowe zwolnienie po 20 latach[98][99]. Jak ustalono, motywem była fascynacja szkolnymi strzelcami oraz choroba sprawcy[100][101][102][103][104].
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Skrócony opis zdarzenia | |
|---|---|---|---|---|---|
| 6 maja 1925 | Wilno, II Rzeczpospolita (obecnie Litwa) | 5 | 9 | 22-letni Stanisław Ławrynowicz i 21-letni Janusz Obrąpalski przyszli do szkoły im. Joachima Lelewela w Wilnie uzbrojeni gdzie zaatakowali komisję egzaminacyjną podczas matur za pomocą granatów i rewolwerów, zabijając 3 osoby i raniąc 9 innych, po czym popełnili samobójstwo[105][106]. | |
| 15 listopada 1926 | Warszawa, II Rzeczpospolita | 1 | 1 | 19-letni Stanisław Lampisz, długowłosy uczeń III kursu Państwowej Szkoły Handlowej średniej męskiej na Powiślu, został zawieszony w prawach ucznia na tydzień za niepodporządkowanie się poleceniom 50-letniego dyrektora szkoły, Mikołaja Stanisława Lipki[107][108], który nakazał uczniom strzyżenie włosów ze względów higienicznych i bezpieczeństwa. Po upływie tygodnia Lampisz powrócił do szkoły i próbował spotkać się z dyrektorem Lipką, jednak poinformowano go, że dyrektor nie zamierza z nim rozmawiać. Wówczas Lampisz opuścił budynek szkoły i przebywał w jej pobliżu. Gdy dyrektor Lipka powoli opuszczał szkołę, zaczajony wtedy 19-latek podbiegł i oddał do niego dwa strzały na schodach[109], trafiając go w głowę oraz plecy. Widząc, że Lipka nie daje oznak życia, Lampisz podjął próbę samobójczą, strzelając sobie w klatkę piersiową z rewolweru małego kalibru. Przeżył i 26 maja 1927 został skazany na 5 lat ciężkiego więzienia, motywem była zemsta[110][111][112]. | |
| 1 kwietnia 1936 | Janikowo, II Rzeczpospolita | 2 | 2 | 36-letni emerytowany nauczyciel, oficer rezerwy Stefan Bykowski, został 1 kwietnia zwolniony z pracy z powodu swojego zachowania w dwuklasowej szkole powszechnej nr. 1[113]. Tego samego dnia wrócił do szkoły podczas zajęć wieczornych, gdzie zastrzelił z Browninga[68]33-letnią nauczycielkę Michalinę Kosmowską oraz 26-letnią służącą Pelagię Zalitę. Gdy do szkoły wtargnęli policjanci, ciężko ranił jednego z nich, posterunkowego Stefana Strzelczaka. Następnie próbował popełnić samobójstwo, jednak nie udało mu się to. W rezultacie 29 listopada 1936 roku, kilka miesięcy po strzelaninie, został przeniesiony w stan spoczynku[71][75][114]. | |
| 16 grudnia 2001 | Kluczbork, Opolskie, Polska | 2 | 1 | 62-letni emerytowany nauczyciel i myśliwy Kazimierz J. postrzelił z kniejówki po kłótni swoją 42-letnią żonę Joanne J. w Zespole Szkół Zawodowych nr. 1 im. Marii Skłodowskiej-Curie[81], potem zastrzelił 37-letniego kolejarza Marka Laszczyńskiego[85] wchodzącego do jej budynku, po czym popełnił samobójstwo[82][80]. | |
| 27 maja 2019 | Brześć Kujawski, Kujawsko-Pomorskie, Polska | 0 | 2 | 18-letni Marek Nowak[90]. postrzelił trzykrotnie w szkole podstawowej nr. 1 im. Władysława Łokietka w brzuch i plecy 11-letnią uczennicę Oliwie Gorzycką która była ranna od petardy w głowe[92] i 59-letnią sprzątaczkę którą również postrzelił trzykrotnie, z czego jedna kula ugodziła ją w brzuch, potem został obezwładniony przez szkolnego woźnego Krzysztofa Gorzyckiego[115] i aresztowany przez policję[116]. | |
| 14 czerwca 2021 | Legnica, dolnośląskie, Polska | 0 | 1 | 32-letni mężczyzna strzelał do uczniów Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, którzy bawili się w trakcie przerwy. W wyniku zdarzenia postrzelona z wiatrówki[117] została w okolicy oka 16-letnia uczennica tej szkoły. Motywem ataku był hałas, który sprawca uznał za uciążliwy[118][119][120]. | |
| 6 maja 2024 | Łomża, Podlaskie, Polska | 0 | 1 | 16-letni uczeń Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, czyli sąsiedniej szkoły, przyszedł do Zespołu Szkół Mechanicznych i Ogólnokształcących nr 5 w Łomży, gdzie podczas nieobecności nauczyciela, który wyszedł z klasy, strzelił dwukrotnie w drzwi i tablicę w klasie, w której znajdowało się 6 osób. Następnie z okna postrzelił dwukrotnie w głowę i łydkę z wiatrówki zasilanej CO2 15-letniego ucznia, który przebywał na boisku szkolnym i znalazł się na linii strzału, gdy gonił za piłką. Motywem było zrobienie wrażenia na rówieśnikach[121][122][123]. |
Ameryka Północna
Strzelaniny w szkołach mają miejsce najczęściej w Ameryce Północnej, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.
Stany Zjednoczone
Poniżej zostały wymienione największe i najsłynniejsze strzelaniny szkolne w Stanach Zjednoczonych.
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 27 lipca 1764 | Pensylwania, Trzynaście Kolonii | 10-11 | 1 | Podczas powstania Pontiaka 3 tubylców z indiańskiego plemienia Delawarów dokonało ataku na szkołę Enocha Browna. Zastrzelili nauczyciela oraz zatłukli na śmierć 9 lub 10 uczniów[124]. Wszystkie ofiary oskalpowano[125], jedną z nich żywcem[126]. |
| 12 listopada 1840 | Charlottesville, Wirginia | 1 | 0 | Student Joseph Semmes śmiertelnie postrzelił profesora Johna Anthony’ego Gardnera Davisa, który zmarł trzy dni później. Najprawdopodobniej była to pierwsza strzelanina szkolna na świecie[127]. |
| 18 maja 1927 | Bath, Michigan | 45 | 58 | 55-letni Andrew Kehoe dokonał masakry z użyciem materiałów wybuchowych w szkole Bath Consolidated School. W wyniku trzech eksplozji podłożonych przez niego w szkole materiałów wybuchowych zginęły 43 osoby, a ponad 50 zostało rannych. Sprawca wcześniej zastrzelił swoją żonę w mieszkaniu i spalił swój dom. Po ataku odjechał sprzed budynku szkoły, po czym, po kilku chwilach od eksplozji, podjechał pod nią i zaczął strzelać. Trafił kilka osób, po czym strzelił w swój samochód z umieszczonym wewnątrz ładunkiem wybuchowym, w wyniku czego sprawca zginął na miejscu; była to najkrwawsza masakra szkolna w historii USA[128]. |
| 4 czerwca 1936 | Bethlehem, Pensylwania | 2 | 0 | 23-letni Wesley Ludlow Clow zastrzelił swojego profesora, po czym popełnił samobójstwo[129]. |
| 6 maja 1940 | Pasadena, Kalifornia | 5 | 2 | 38-letni Verlin Spencer, były dyrektor gimnazjum w Pasadenie zwolniony z pracy, zastrzelił pięciu swoich dawnych współpracowników w szkole, ranił kolejnego, po czym usiłował popełnić samobójstwo, ale przeżył i został aresztowany[130]. |
| 1 sierpnia 1966 | Austin, Teksas | 18 | 31 | 25-letni student Charles Whitman ostrzelał z wieży uniwersyteckiej studentów na kampusie Uniwersytetu Teksańskiego w Austin. Zastrzelił na miejscu 14 osób, a 31 ranił, po czym został zastrzelony przez policyjnego snajpera. Piętnasta z postrzelonych osób zmarła dopiero w 2001 roku, a śmierć ta została uznana za morderstwo, gdyż nastąpiła wskutek celowo zadanej przed laty rany postrzałowej. Whitman przed atakiem zamordował nożem w domu swoją matkę i żonę[131]. |
| 12 listopada 1966 | Mesa, Arizona | 5 | 2 | 18-letni Robert Benjamin Smith wtargnął do przedszkola i zastrzelił 5 osób, a 2 ranił. Wśród jego ofiar były kobiety i dzieci. Smith był zafascynowany zbrodnią Charlesa Whitmana[132]. |
| 11 lutego 1970 | Filadelfia, Pensylwania | 2 | 1 | 33-letni student Robert Cantor strzelił do dwóch profesorów, zabijając jednego z nich i ciężko raniąc drugiego, po czym popełnił samobójstwo[133]. |
| 11 listopada 1971 | Spokane, Waszyngton | 2 | 4 | 21-letni Larry Harmon zastrzelił na kampusie uniwersyteckim jedną osobę, a cztery ranił, po czym został zastrzelony przez policję[134]. |
| 17 stycznia 1974 | Chicago, Illinois | 1 | 3 | 14-letni Steven Guy zastrzelił dyrektora swojej szkoły i ranił trzy inne osoby[135]. |
| 19 lutego 1976 | Los Angeles, Kalifornia | 1 | 7 | 18-letni Neil Jordan Liebeskind zastrzelił jednego studenta i ranił siedmiu innych na uczelni informatycznej[136]. |
| 12 lipca 1976 | Fullerton, Kalifornia | 7 | 2 | 37-letni kustosz biblioteki uniwersyteckiej Edward Charles Allaway zastrzelił siedmiu swoich współpracowników i ranił dwóch innych, po czym zbiegł z miejsca zdarzenia, ale niedługo później sam oddał się w ręce policji[137]. |
| 29 stycznia 1979 | San Diego, Kalifornia | 2 | 9 | 16-letnia Brenda Ann Spencer ostrzelała z okna swojego domu z ranka dzieci stojące przed bramą szkoły podstawowej po przeciwnej stronie ulicy, raniąc 8 z nich. Kiedy interweniowali dwaj pracownicy szkoły, w tym dyrektor, oraz policjant, Spencer ostrzelała ich, zabijając pracowników i ciężko raniąc policjanta. Na podstawie tych zdarzeń powstał utwór I Don’t Like Mondays oparty na słowach sprawczyni, które wypowiedziała przez telefon do dzwoniącego do niej redaktora jednej z gazet, który spytał się Brendy o motyw[138]. |
| 6 października 1979 | Columbia, Karolina Południowa | 2 | 5 | 19-letni Mark Houston zastrzelił na uniwersytecie dwie osoby, a pięć ranił[139]. |
| 17 kwietnia 1981 | Ann Arbor, Michigan | 2 | 0 | 22-letni student Leo Kelly Jr. zastrzelił w akademiku dwóch innych studentów, po czym został aresztowany[140]. |
| 19 marca 1982 | Las Vegas, Nevada | 1 | 2 | 17-letni Patrick Lizotte zastrzelił swojego nauczyciela i otworzył ogień do swoich kolegów, raniąc dwóch z nich, po czym został obezwładniony przez resztę uczniów i aresztowany przez policję[141]. |
| 5 kwietnia 1982 | Hot Springs, Arkansas | 2 | 0 | 25-letni student Kelvin Love zastrzelił dwóch innych studentów na uniwersytecie[142]. |
| 16 maja 1983 | Brentwood, Nowy Jork | 1 | 2 | 24-letni Robert Wickes, zwolniony pracownik szkoły, postrzelił dwóch innych pracowników, po czym popełnił samobójstwo[143]. |
| 17 grudnia 1983 | Ithaca, Nowy Jork | 2 | 0 | 26-letni Su Yong Kim zastrzelił na uniwersytecie dwie osoby[144]. |
| 24 lutego 1984 | Los Angeles, Kalifornia | 3 | 12 | 28-letni Tyrone Mitchell ostrzelał z balkonu swojego mieszkania dzieci stojące pod szkołą podstawową, zabijając dwóch uczniów i raniąc 12 innych, po czym popełnił samobójstwo[145]. |
| 21 stycznia 1985 | Goddard, Kansas | 1 | 3 | 14-letni uczeń James Alan Kearbey zastrzelił w swojej szkole nauczyciela i ranił trzy inne osoby, po czym został obezwładniony przez resztę uczniów i aresztowany przez policję[146]. |
| 26 listopada 1985 | Spanaway, Waszyngton | 3 | 0 | 14-letnia uczennica gimnazjum Heather Smith zastrzeliła swojego byłego chłopaka i innego ucznia, po czym popełniła samobójstwo[147]. |
| 10 grudnia 1985 | Portland, Connecticut | 1 | 2 | 13-letni Floyd Warmsley III zastrzelił swojego nauczyciela i zranił dwie inne osoby[148]. |
| 12 sierpnia 1986 | Brooklyn, Nowy Jork | 1 | 4 | 29-letni student Van Anthony Hull zastrzelił innego studenta i ranił cztery inne osoby na uniwersytecie[149]. |
| 4 grudnia 1986 | Lewistown, Montana | 1 | 3 | 14-letni Kristofer Hans zastrzelił swojego nauczyciela i ranił trzy inne osoby w szkole[150]. |
| 13 lutego 1987 | Mayer, Arizona | 1 | 2 | 17-letni Jarrett Arthur Huskey postrzelił dwóch uczniów w szkole, po czym popełnił samobójstwo[151]. |
| 20 maja 1988 | Winnetka, Illinois | 2 | 6 | 30-letnia Laurie Dann zastrzeliła w szkole podstawowej 8-letniego ucznia i postrzeliła pięciu innych uczniów. Następnie uciekła do jednego z domów, gdzie wzięła mieszkającego tam mężczyznę za zakładnika, po czym postrzeliła go i popełniła samobójstwo. Wcześniej usiłowała otruć dzieci, którymi opiekowała się jako opiekunka zastępcza, a także wysłała paczki z materiałami wybuchowymi i arszenikiem na adres kilku uniwersytetów[152]. |
| 22 września 1988 | Chicago, Illinois | 5 | 2 | 40-letni Clemmie Henderson zaatakował pracowników szkoły prywatnej w Chicago. Zastrzelił dwie osoby, a dwie kolejne ranił, po czym zginął w strzelaninie z policją. Wcześniej zastrzelił dwie osoby w pobliskim salonie samochodowym[153]. |
| 26 września 1988 | Greenwood, Karolina Południowa | 2 | 9 | 19-letni James William Wilson wtargnął do szkoły podstawowej i zastrzelił dwie uczennice i ranił ośmioro innych dzieci, a także wuefistkę, po czym został aresztowany przez policję[154]. |
| 16 grudnia 1988 | Virginia Beach, Wirginia | 1 | 1 | 16-letni Nicholas Elliott zastrzelił swojego kolegę i ranił kolejnego, po czym zaciął mu się pistolet i został obezwładniony przez resztę uczniów[155]. |
| 17 stycznia 1989 | Stockton, Kalifornia | 6 | 32 | 24-letni Patrick Edward Purdy zastrzelił na podwórku szkoły podstawowej w Stockton 5 dzieci pochodzenia azjatyckiego, a 32 inne osoby ranił, po czym popełnił samobójstwo[156]. |
| 25 lipca 1989 | Seattle, Waszyngton | 2 | 0 | 25-letni Azizollah Mazooni zastrzelił dwie osoby na uniwersytecie stanowym w Seattle[157]. |
| 1 listopada 1991 | Iowa City, Iowa | 6 | 1 | 28-letni Gang Lu zastrzelił na uniwersytecie Iowy 5 osób, a jedną ranił, po czym popełnił samobójstwo[158]. |
| 1 maja 1992 | Olivehurst, Kalifornia | 4 | 10 | 20-letni Eric Houston wtargnął do swojej dawnej szkoły średniej, gdzie zastrzelił nauczyciela i trzech uczniów i ranił innego nauczyciela i dziewięciu kolejnych uczniów. Sprawca następnie zabarykadował się w klasie z zakładnikami i przebywał w szkole do późnych godzin wieczornych. Houston ostatecznie poddał się policji[159]. |
| 14 grudnia 1992 | Great Barrington, Massachusetts | 2 | 4 | 18-letni Wayne Lo zastrzelił na kampusie uniwersyteckim pracownika uniwersytetu i studenta i ranił cztery inne osoby, po czym został aresztowany przez policję[160]. |
| 18 stycznia 1993 | Grayson, Kentucky | 2 | 0 | 17-letni Gary Scott Pennington zastrzelił woźnego i nauczyciela, po czym został aresztowany przez policję[161]. |
| 8 lipca 1993 | Ogden, Utah | 1 | 3 | 28-letni Mark Duong postrzelił na uniwersytecie trzy osoby, po czym popełnił samobójstwo[162]. |
| 17 września 1993 | Sheridan, Wyoming | 1 | 4 | 29-letni Kevin Newman wtargnął do swojej dawnej szkoły i postrzelił cztery osoby, po czym popełnił samobójstwo[163]. |
| 16 grudnia 1993 | Chelsea, Michigan | 1 | 2 | 39-letni nauczyciel Steven Leith, który był skonfliktowany z administracją szkoły, po spotkaniu na radzie szkolnej poszedł do domu skąd zabrał swój pistolet, wrócił do szkoły i zamordował administratora i ranił dyrektora oraz nauczyciela[164]. |
| 26 maja 1994 | Union, Kentucky | 4 | 0 | 17-letni Clay Nathaniel Shrout wtargnął do swojej szkoły i wziął zakładników w klasie, ale niedługo potem poddał się policji. Shrout przed atakiem zastrzelił swoich rodziców i swoje dwie siostry w mieszkaniu. Uprowadził także swoją znajomą ze szkoły, ale wkrótce ją odnaleziono[165]. |
| 7 listopada 1994 | Wickliffe, Ohio | 1 | 4 | 37-letni Keith Ledeger wtargnął będąc pod wpływem alkoholu do swojej dawnej szkoły i zaczął strzelać do uczniów i pracowników, zabijając woźnego i raniąc kilku uczniów, po czym został aresztowany[166]. |
| 12 października 1995 | Blackville, Karolina Południowa | 2 | 1 | 16-letni Anthony Sincino zastrzelił swojego nauczyciela i ranił innego, po czym popełnił samobójstwo[167]. |
| 15 listopada 1995 | Lynville, Tennessee | 2 | 1 | 17-letni James Ellison Rouse zastrzelił swojego nauczyciela i kolegę i ciężko ranił innego nauczyciela, po czym został aresztowany[168]. |
| 2 lutego 1996 | Moses Lake, Waszyngton | 3 | 1 | 14-letni Barry Dale Loukaitis zastrzelił w swoim gimnazjum nauczycielkę i dwóch kolegów, oraz ciężko ranił koleżankę, po czym wziął uczniów w klasie za zakładników. Barry został obezwładniony przez woźnego, po czym został aresztowany przez policję[169]. |
| 15 sierpnia 1996 | San Diego, Kalifornia | 3 | 0 | 36-letni Frederick Martin Davidson zastrzelił trzech profesorów na uniwersytecie ponieważ twierdził, że ci konspirują przeciwko niemu. Został aresztowany przez policję[170]. |
| 17 września 1996 | University Park, Pensylwania | 1 | 2 | 19-letnia Jillian Robbins otworzyła ogień na kampusie uniwersyteckim, zabijając jedną osobę i raniąc dwie inne, po czym została aresztowana przez funkcjonariuszy policji[171]. |
| 19 lutego 1997 | Bethel, Alaska | 2 | 2 | 16-letni Evan Ramsey zastrzelił przed szkołą ucznia, po czym wszedł do środka i kontynuował strzelaninę. Zabił dyrektora szkoły i zranił dwóch uczniów. Ramsey został aresztowany przez policję[172]. |
| 1 października 1997 | Pearl, Missisipi | 3 | 7 | 16-letni Luke Woodham wszedł do swojej szkoły z karabinem i zastrzelił swoją byłą dziewczynę i inną uczennicę oraz ranił siedem innych osób. Wcześniej zamordował swoją matkę w mieszkaniu. Woodham został po ataku aresztowany przez policję[173]. |
| 1 grudnia 1997 | West Paducah, Kentucky | 3 | 5 | 14-letni Michael Carneal zastrzelił trzy uczennice i ranił pięć innych uczennic, które uczestniczyły w kółku modlitewnym. Carneal został po ataku aresztowany przez policję. Sprawca cierpiał na schizofrenię[174]. |
| 15 grudnia 1997 | Stamps, Arkansas | 0 | 2 | 14-letni Joseph Todd ukrył się w krzakach na terenie szkoły i ostrzelał wchodzących do jej budynku uczniów, raniąc dwóch z nich[175]. |
| 24 marca 1998 | Jonesboro, Arkansas | 5 | 10 | 13-letni Mitchell Johnson i 11-letni Andrew Golden wywołali fałszywy alarm przeciwpożarowy w swojej szkole, po czym ukryli się na jej terenie i zaczęli strzelać do ewakuujących się uczniów i nauczycieli. W masakrze zginęło 5 osób, a 10 zostało rannych. Sprawcy zostali aresztowani przez policję[176]. |
| 24 kwietnia 1998 | Edinboro, Pensylwania | 1 | 3 | 14-letni Andrew Jerome Wurst zastrzelił na szkolnych potańcówkach z okazji ukończenia gimnazjum swojego nauczyciela oraz ranił trzy inne osoby, po czym został aresztowany[177]. |
| 21 maja 1998 | Springfield, Oregon | 4 | 25 | 15-letni schizofrenik Kipland Philip Kinkel zastrzelił w swojej szkole średniej dwóch uczniów i ranił 25 innych strzelając na korytarzach oraz na stołówce szkolnej z karabinu. Wcześniej zastrzelił swoich rodziców w mieszkaniu. Kinkel został po ataku aresztowany przez policję[178]. |
| 20 kwietnia 1999 | Columbine, Kolorado | 15 | 24 | 18-letni Eric Harris i 17-letni Dylan Klebold dokonali masakry w swojej szkole średniej Columbine High School. Zastrzelili 12 uczniów i jednego nauczyciela, raniąc przy tym 24 inne osoby. Sprawcy popełnili samobójstwo zanim do budynku wkroczyła policja. Jest to najsłynniejsza strzelanina szkolna na świecie[13]. |
| 20 maja 1999 | Conyers, Georgia | 0 | 6 | 15-letni Anthony Solomon Jr. otworzył ogień z karabinka w swojej szkole, raniąc sześć osób, po czym został zatrzymany. Przed atakiem napisał notatkę, w której wychwalał zamachowców z Columbine[179]. |
| 6 grudnia 1999 | Fort Gibson, Oklahoma | 0 | 6 | 13-letni Seth Trickey postrzelił sześć osób na dziedzińcu swojej szkoły, po czym został aresztowany[180]. |
| 10 marca 2000 | Savannah, Georgia | 2 | 1 | 19-letni Darrell Ingram zastrzelił na szkolnym kampusie swojego dawnego liceum dwie osoby, a jedną ranił[181]. |
| 26 maja 2000 | Lake Worth, Floryda | 1 | 0 | 13-letni Nathaniel Brazill zastrzelił swojego nauczyciela w szkole[182]. |
| 28 czerwca 2000 | Seattle, Waszyngton | 2 | 0 | 42-letni Jian Chen zastrzelił pracownika na uniwersytecie, po czym popełnił samobójstwo[183]. |
| 28 sierpnia 2000 | Fayetteville, Arkansas | 2 | 0 | 37-letni James Easton Kelly zastrzelił pracownika na uniwersytecie, po czym popełnił samobójstwo[184]. |
| 5 marca 2001 | Santee, Kalifornia | 2 | 13 | 15-letni Charles Andrew Williams zastrzelił w szkole dwóch swoich prześladowców i ranił trzynaście innych osób, po czym został aresztowany przez policję[185]. |
| 7 marca 2001 | Williamsport, Pensylwania | 0 | 1 | 14-letnia Elizabeth Bush postrzeliła w szkolnej stołówce innego ucznia[186]. |
| 22 marca 2001 | El Cajon, Kalifornia | 0 | 6 | 18-letni Jason Hoffman postrzelił w swojej szkole pięć osób, po czym został postrzelony i obezwładniony przez policję[187]. |
| 16 stycznia 2002 | Grundy, Wirginia | 3 | 3 | 43-letni Peter Odighizuwa zastrzelił na uczelni dwóch profesorów i studentkę oraz ranił trzech innych studentów, po czym został aresztowany przez policję[188]. |
| 29 października 2002 | Tucson, Arizona | 4 | 0 | 41-letni Robert Flores zastrzelił trzech profesorów na uniwersytecie stanowym, po czym popełnił samobójstwo[189]. |
| 24 kwietnia 2003 | Red Lion, Pensylwania | 2 | 0 | 14-letni James Sheets zamordował dyrektora szkoły przez strzał w głowę, po czym popełnił samobójstwo[190]. |
| 9 maja 2003 | Cleveland, Ohio | 1 | 2 | 62-letni Biswanath Halder wziął zakładników na uczelni, po czym zaczął strzelać, zabijając jedną osobę i raniąc dwie inne. Halder został obezwładniony przez policję[191]. |
| 24 września 2003 | Cold Spring, Minnesota | 2 | 0 | 15-letni John Jason McLaughlin zastrzelił swojego szkolnego prześladowcę i śmiertelnie postrzelił innego ucznia, po czym został aresztowany przez policję[192]. |
| 9 lutego 2004 | East Greenbush, Nowy Jork | 0 | 1 | 16-letni Jon William Romano postrzelił na kampusie szkolnym jedną osobę[193]. |
| 21 marca 2005 | Red Lake, Minnesota | 10 | 7 | 16-letni Jeffrey Weise zastrzelił w swojej szkole pięciu uczniów, nauczycielkę i strażnika pilnującego wstępu do szkoły, po czym popełnił samobójstwo. Wcześniej zastrzelił w mieszkaniu swojego dziadka i jego partnerkę[194]. |
| 8 listopada 2005 | Jacksboro, Tennessee | 1 | 2 | 14-letni Kenneth Bartley wszedł do gabinetu dyrekcyjnego i zaczął strzelać do dyrekcji szkoły, zabijając wicedyrektora i raniąc dyrektora oraz innego wicedyrektora, po czym został obezwładniony, a następnie aresztowany przez policję[195]. |
| 14 marca 2006 | Reno, Nevada | 0 | 2 | 14-letni James Newman postrzelił dwie osoby w swojej szkole[196]. |
| 30 sierpnia 2006 | Hillsborough, Karolina Północna | 1 | 2 | 18-letni schizofrenik Alvaro Castillo otworzył ogień na terenie swojej szkoły, celując w drzwi wejściowe i okna od klas, raniąc dwóch uczniów. Wcześniej sprawca zastrzelił swojego ojca w mieszkaniu[197]. |
| 27 września 2006 | Bailey, Kolorado | 2 | 0 | 53-letni Duane Roger Morrison wtargnął do szkoły i wziął uczące się w jednej z klas dziewczęta za zakładniczki, po czym zaczął je wykorzystywać seksualnie. Kiedy policja przypuściła szturm na klasę sprawca zastrzelił 16-latkę, po czym popełnił samobójstwo[198]. |
| 29 września 2006 | Cazenovia, Wisconsin | 1 | 0 | 15-letni Eric Hainstock dokonał zamachu na dyrektora szkoły Johna Klanga, zabijając mężczyznę, po czym został obezwładniony przez resztę nauczycieli i aresztowany przez policję[199]. |
| 2 października 2006 | Nickel Mines, Pensylwania | 6 | 5 | 32-letni Charles Carl Roberts IV wtargnął do szkoły amiszów w Nickel Mines i zaczął strzelać do uczennic, zabijając pięć dziewcząt i pięć kolejnych raniąc, po czym popełnił samobójstwo[200]. |
| 3 stycznia 2007 | Tacoma, Waszyngton | 1 | 0 | 18-letni Douglas Chanthabouly wtargnął do szkoły i zamordował swojego kolegę, po czym uciekł, ale został aresztowany niedługo później. Sprawca cierpiał na zaburzenia psychotyczne[201]. |
| 2 kwietnia 2007 | Seattle, Waszyngton | 2 | 0 | 41-letni Jonathan Rowan zastrzelił studentkę, po czym popełnił samobójstwo[202]. |
| 10 kwietnia 2007 | Gresham, Oregon | 0 | 10 | 15-letni Chad Escobedo strzelił w szybę swojej szkoły, raniąc 10 osób[203]. |
| 16 kwietnia 2007 | Blacksburg, Wirginia | 33 | 23 | 23-letni student literatury angielskiej Cho Seung-hui dokonał masakry na kampusie Virginia Tech, zabijając 32 osoby i raniąc 23 inne. Najpierw zastrzelił w akademiku 18-letnią studentkę weterynarii i jej 22-letniego chłopaka. Następnie udał się na pocztę skąd wysłał do telewizji NBC swoisty „manifest”. Godzinę później udał się na uczelnię. Łańcuchem skuł od środka drzwi wejściowe. Następnie wyciągnął broń i zaczął chodzić po salach wykładowych, strzelając do znajdujących się w nich studentów i wykładowców. Zabił 30 kolejnych osób, a następnie popełnił samobójstwo[204][205]. |
| 10 października 2007 | Cleveland, Ohio | 1 | 4 | 14-letni Asa Coon postrzelił w swojej szkole cztery osoby, po czym popełnił samobójstwo[206]. |
| 11 grudnia 2007 | Las Vegas, Nevada | 0 | 6 | 18-letni Nicco Tatum postrzelił w swojej szkole sześć osób[207]. |
| 8 lutego 2008 | Baton Rouge, Luizjana | 3 | 0 | 23-letnia Latina Williams zastrzeliła w jednej z sal na uniwersytecie dwóch studentów, po czym popełniła samobójstwo[208]. |
| 14 lutego 2008 | DeKalb, Illinois | 6 | 21 | 27-letni student Steven Kazmierczak zastrzelił na Northern Illinois University 5 studentów i ranił 21 innych, po czym popełnił samobójstwo. Strzelanina miała miejsce w jednej z sal wykładowych[209]. |
| 26 kwietnia 2009 | Hampton, Wirginia | 0 | 3 | 18-letni O’Dane Maye postrzelił na uczelni dwie osoby, po czym usiłował popełnić samobójstwo przez strzał w głowę, ale przeżył i został aresztowany[210]. |
| 6 maja 2009 | Middletown, Connecticut | 1 | 0 | 29-letni Stephen Morgan zastrzelił kobietę na uniwersytecie[211]. |
| 12 lutego 2010 | Huntsville, Alabama | 3 | 3 | 44-letnia profesorka Amy Bishop otworzyła ogień podczas spotkania pracowników w jednym z gabinetów do innych profesorów i naukowców, zabijając trzech z nich i raniąc trzech kolejnych[212]. |
| 23 lutego 2010 | Littleton, Kolorado | 0 | 2 | 32-letni Bruco Eastwood postrzelił przed szkołą dwie osoby, po czym został obezwładniony przez nauczyciela i aresztowany przez policję[213]. |
| 8 października 2010 | Carlsbad, Kalifornia | 0 | 2 | 41-letni Brendan O’Rourke wtargnął na teren przedszkola z halloweenowym Jack O’Lantern na głowie i zaczął strzelać do dzieci, raniąc dwoje z nich[214]. |
| 5 stycznia 2011 | Omaha, Nebraska | 2 | 2 | 17-letni Robert Butler Jr. zastrzelił wicedyrektora szkoły i postrzelił innego z wicedyrektorów oraz dyrektora, po czym popełnił samobójstwo. Przed atakiem został zawieszony za nieodpowiednie zachowanie[215]. |
| 27 lutego 2012 | Chardon, Ohio | 3 | 3 | 17-letni Thomas Michael Lane III zastrzelił w szkolnej stołówce trzech uczniów i ranił trzech kolejnych[216]. |
| 2 kwietnia 2012 | Oakland, Kalifornia | 7 | 3 | 43-letni student pielęgniarstwa One L. Goh zastrzelił na Uniwersytecie Oikos w Oakland siedmiu studentów i ranił trzech innych, po czym uciekł z miejsca zdarzenia i został zatrzymany niedługo później przez policję[217]. |
| 27 sierpnia 2012 | Baltimore, Maryland | 0 | 1 | 15-letni Robert Gladden Jr. postrzelił w plecy ucznia w szkolnej stołówce, po czym został obezwładniony przez nauczycieli i aresztowany przez policję[218]. |
| 14 grudnia 2012 | Newtown, Connecticut | 28 | 2 | 20-letni Adam Lanza zastrzelił w szkole podstawowej Sandy Hook dwadzieścioro dzieci w wieku 6 i 7 lat oraz sześciu członków personelu, po czym popełnił samobójstwo. Wcześniej zamordował swoją matkę[219]. |
| 10 stycznia 2013 | Taft, Kalifornia | 0 | 2 | 16-letni Bryan Oliver postrzelił dwie osoby w swojej szkole[220]. |
| 7 czerwca 2013 | Santa Monica, Kalifornia | 6 | 4 | 23-letni student John Zawahri zabił łącznie pięć osób, a cztery ranił podczas szału zabijania, który rozpoczął we własnym domu, po czym zaczął strzelać do ludzi na ulicach miasta, a następnie strzelił do kilku osób na uniwersytecie, po czym został zastrzelony przez policję[221]. |
| 21 października 2013 | Sparks, Nevada | 2 | 2 | 12-letni Jose Reyes zastrzelił swojego nauczyciela i otworzył ogień do kolegów grających w piłkę na boisku szkolnym, raniąc dwóch z nich. Kiedy skończyła mu się amunicja i nauczyciele chcieli obezwładnić Reyesa, ten szybko przeładował broń i popełnił samobójstwo[222]. |
| 13 grudnia 2013 | Centennial, Kolorado | 2 | 0 | 18-letni Karl Pierson śmiertelnie postrzelił w swojej szkole 17-letnią uczennicę Claire Davis, po czym popełnił samobójstwo[223]. |
| 14 stycznia 2014 | Roswell, Nowy Meksyk | 0 | 2 | 12-letni Mason Campbell postrzelił w swojej szkole dwie osoby[224]. |
| 23 maja 2014 | Isla Vista, Kalifornia | 7 | 14 | 22-letni Elliot Rodger dokonał masakry w miasteczku studenckim Isla Vista dokonując serii ataków z użyciem broni palnej, noża i pojazdu samochodowego na studentów, zabijając 6 osób i raniąc 14 innych. Rodger popełnił samobójstwo. Sprawca dokonał masakry w imieniu ruchu Incel[225]. |
| 5 czerwca 2014 | Seattle, Waszyngton | 1 | 2 | 26-letni Aaron Rey Ybarra zastrzelił na uniwersytecie jedną osobę, a dwie inne ranił[226]. |
| 10 czerwca 2014 | Troutdale, Oregon | 2 | 1 | 15-letni Jared Padgett zastrzelił w szkole na korytarzu swojego kolegę i ranił kolejnego, po czym wszedł do łazienki i popełnił tam samobójstwo[227]. |
| 24 października 2014 | Marysville, Waszyngton | 5 | 1 | 15-letni Jaylen Fryberg zastrzelił na szkolnej stołówce czterech swoich przyjaciół i ranił kolejną osobę, po czym popełnił samobójstwo[228]. |
| 20 listopada 2014 | Tallahassee, Floryda | 1 | 3 | 31-letni Myron May postrzelił trzy osoby na uniwersytecie, po czym popełnił samobójstwo[229]. |
| 5 lutego 2015 | Columbia, Karolina Południowa | 2 | 0 | 46-letnia Sunghee Kwon zastrzeliła swojego byłego męża na uniwersytecie, po czym popełniła samobójstwo[230]. |
| 1 października 2015 | Roseburg, Oregon | 10 | 8 | 26-letni Christopher Harper-Mercer zastrzelił na koledżu w miejscowości Roseburg 9 osób i ranił 8 innych, po czym został zastrzelony podczas wymiany ognia z policją[231]. |
| 12 lutego 2016 | Glendale, Arizona | 2 | 0 | 15-letnia Dorothy Dutiel zamordowała swoją koleżankę w szkolnej łazience, po czym popełniła samobójstwo[232]. |
| 29 lutego 2016 | Middletown, Ohio | 0 | 4 | 14-letni James Austin Hancock postrzelił w szkole cztery osoby[233]. |
| 1 czerwca 2016 | Los Angeles, Kalifornia | 3 | 0 | 38-letni Mainak Sarkar zastrzelił na uniwersytecie jednego z wykładowców, po czym popełnił samobójstwo. Kilka dni wcześniej zastrzelił swoją żonę w mieszkaniu w stanie Minnesota[234]. |
| 28 września 2016 | Townville, Karolina Południowa | 2 | 2 | 14-letni Jesse Osborne otworzył ogień do kilkuletnich dzieci na podwórku szkolnym, zabijając 6-latka i raniąc dwie inne osoby, po czym został aresztowany. Wcześniej zastrzelił swojego ojca we własnym mieszkaniu[235]. |
| 20 stycznia 2017 | West Liberty, Ohio | 0 | 2 | 17-letni Ely Serna postrzelił dwie osoby w swojej szkole[236]. |
| 13 września 2017 | Rockford, Waszyngton | 1 | 3 | 15-letni Caleb Sharpe zastrzelił w szkole swojego prześladowcę i ranił trzy inne osoby[237]. |
| 7 grudnia 2017 | Aztec, Nowy Meksyk | 3 | 0 | 21-letni William Atchison zastrzelił w swojej szkole średniej dwóch uczniów i popełnił samobójstwo[238]. |
| 23 stycznia 2018 | Benton, Kentucky | 2 | 18 | 16-letni Gabriel Parker otworzył ogień do swoich kolegów kiedy wchodzili do klasy na pierwszą lekcję, zabijając dwie osoby i raniąc osiemnaście innych, po czym uciekł z miejsca zdarzenia, ale został niedługo później aresztowany przez policję[239]. |
| 14 lutego 2018 | Parkland, Floryda | 17 | 17 | 19-letni Nikolas Cruz zastrzelił w swojej dawnej szkole średniej Marjory Stoneman Douglas High School 17 osób i ranił 17 innych, po czym uciekł z miejsca zdarzenia do centrum handlowego, gdzie został aresztowany przez policję[240]. |
| 20 kwietnia 2018 | Ocala, Floryda | 0 | 1 | 19-letni Sky Bouche strzelił w drzwi swojej klasy, raniąc ucznia[241]. |
| 18 maja 2018 | Santa Fe, Teksas | 10 | 14 | 17-letni Dimitrios Pagourtzis zastrzelił w swojej szkole ośmiu uczniów i dwie nauczycielki i ranił 13 osób zanim został postrzelony i obezwładniony przez przybyłych na miejsce zdarzenia policjantów. Pagourtzis chciał się najprawdopodobniej zemścić na jednej z uczennic za odrzucenie romantyczne[242]. |
| 25 maja 2018 | Noblesville, Indiana | 0 | 2 | 13-letni David Moore postrzelił w swojej szkole dwie osoby[243]. |
| 7 maja 2019 | Highlands Ranch, Kolorado | 1 | 8 | Dwóch uczniów, 18-letni Devon Erickson i 17-letni transmężczyzna Alec Maya McKinney zastrzelili w swojej szkole jednego ucznia i ranili ośmiu innych, po czym zostali aresztowani[244]. |
| 14 listopada 2019 | Santa Clarita, Kalifornia | 3 | 3 | 16-letni Nathaniel Berhow dokonał ataku na szkołę w swoje urodziny, zabijając dwóch swoich kolegów i raniąc trzech kolejnych, po czym strzelił sobie w głowę i zmarł w szpitalu dwa dni później[245]. |
Kanada
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 25 sierpnia 1884 | Markdale, Ontario | 1 | 1 | 28-letni nauczyciel William Norris zranił nauczycielkę Fanny Ford trzema strzałami za odrzucenie jego zalotów miłosnych, po czym popełnił samobójstwo[246]. |
| 27 października 1975 | Ottawa, Ontario | 3 | 6 | 18-letni Robert Poulin zastrzelił w szkole innego ucznia i ranił sześciu innych uczniów, po czym popełnił samobójstwo. Wcześniej tego samego dnia w domu brutalnie zgwałcił i zamordował nożem swoją 17-letnią koleżankę, w której był obsesyjnie zakochany[247]. |
| 19 października 1978 | Winnipeg, Manitoba | 1 | 0 | Uczeń zastrzelił swojego kolegę w szkole za wyśmiewanie się z amerykańskiego zespołu rockowego Kiss. W trakcie procesu sądowego został uznany za niepoczytalnego i nie został aresztowany lecz skierowany na leczenie psychiatryczne[247]. |
| 6 marca 1989 | Toronto, Ontario | 0 | 0 | Dyrektor jednej ze szkół wyższych został zaatakowany przez grupę chuliganów, którzy oddali do niego strzały. Nikt nie odniósł obrażeń w ataku[248]. |
| 6 grudnia 1989 | Montreal, Quebec | 15 | 14 | 25-letni Marc Lépine zastrzelił na uniwersytecie czternaście kobiet i ranił dziesięć innych kobiet i czterech mężczyzn, po czym popełnił samobójstwo. Dzień tej masakry (6 grudnia) jest w Kanadzie obchodzony jako Dzień Pamięci i Przeciwdziałania Przemocy Wobec Kobiet[247]. |
| 24 sierpnia 1992 | Montreal, Quebec | 4 | 1 | 52-letni profesor nadzwyczajny inżynierii mechanicznej białoruskiego pochodzenia Walery Josifowicz Fabrykant zastrzelił na Uniwersytecie Concordia czterech swoich współpracowników i ranił sekretarkę, po czym został obezwładniony przez resztę pracowników a następnie aresztowany przez policję[247]. |
| 28 kwietnia 1999 | Taber, Alberta | 1 | 1 | Zainspirowany masakrą w Columbine High School 14-letni uczeń szkoły średniej Todd Cameron Smith zastrzelił z karabinu swojego 17-letniego prześladowcę Jasona Langa i ranił jego kolegę, po czym został obezwładniony przez nauczycieli i aresztowany przez policję[249][250]. |
| 10 grudnia 2004 | Brampton, Ontario | 1 | 0 | 47-letnia nauczycielka tureckiego pochodzenia Aysegul Candir została zastrzelona na szkolnym parkingu przez swojego męża[251]. |
| 16 września 2008 | Toronto, Ontario | 0 | 1 | 16-latek został postrzelony w klatkę piersiową po kłótni z innymi nastolatkami na szkolnym parkingu[252]. |
| 30 września 2010 | Toronto, Ontario | 0 | 1 | Nastolatek został postrzelony w skroń przez innego nastolatka, z którym się pokłócił[253]. |
| 6 marca 2014 | Toronto, Ontario | 0 | 2 | 22-letni Kemon Edwards przypadkowo wystrzelił na kampusie jednego z uniwersytetów broń, którą miał przy sobie. Dwie kobiety zostały ranne. Sprawca został zatrzymany przez policję[254]. |
| 22 stycznia 2016 | La Loche, Saskatchewan | 4 | 7 | 17-letni uczeń szkoły średniej w La Loche zastrzelił w szkole dwie osoby i ranił siedem innych. Został zatrzymany przez policję. Napastnik zastrzelił wcześniej w mieszkaniu dwóch swoich kuzynów[255]. |
Meksyk
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 13 maja 2004 | Miasto Meksyk, region stołeczny | 1 | 0 | 13-letni gimnazjalista przypadkowo śmiertelnie postrzelił w głowę swoją koleżankę, kiedy chciał się jej pochwalić swoją bronią[256]. |
| 13 czerwca 2007 | Miasto Meksyk, region stołeczny | 1 | 0 | Ojciec, którego syna nie przyjęto do szkoły, wszedł do niej i zabił dyrektorkę, strzelając jej w głowę[257]. |
| 1 października 2010 | Chihuahua, stan Chihuahua | 2 | 0 | Po sprzeczce dwóch policjantów jeden z nich wszedł do pobliskiej szkoły i zabił jej dyrektorkę, po czym popełnił samobójstwo[258]. |
| 24 sierpnia 2011 | Ciudad Juárez, stan Chihuahua | 1 | 5 | Nieznani sprawcy otworzyli ogień do rodziców dzieci uczących się w szkole podstawowej, którzy czekali aż ich pociechy przyjdą do nich po skończeniu lekcji. W strzelaninie zginął jeden mężczyzna, a pięć innych osób zostało rannych. Sprawcy uciekli z miejsca zdarzenia[259]. |
| 12 stycznia 2012 | Ciudad Juárez, stan Chihuahua | 1 | 0 | Nieznany sprawca zastrzelił 30-letniego rodzica jednego z dzieci przed przedszkolem[260]. |
| 25 lutego 2018 | Los Mochis, Sinaloa | 3 | 0 | Nieznani sprawcy zastrzelili komendanta policji uniwersyteckiej, po czym wdali się w strzelaninę z innymi funkcjonariuszami, podczas której dwaj sprawcy zginęli[261]. |
| 11 kwietnia 2018 | Huixquilucan, region stołeczny | 1 | 1 | Po sprzeczce dwóch uczniów jeden z nich wyciągnął pistolet i postrzelił drugiego w brzuch, po czym uciekł do domu i popełnił tam samobójstwo[262]. |
| 24 kwietnia 2018 | Ciudad Victoria, Tamaulipas | 1 | 4 | Nieznani sprawcy zastrzelili jednego z rodziców uczniów i ranili cztery inne osoby, po czym zbiegli z miejsca zdarzenia[263]. |
| 21 lutego 2019 | San Andrés Huaxpaltepec, Oaxaca | 1 | 0 | Nieznany sprawca zastrzelił nauczyciela na oczach jego uczniów[264]. |
| 10 kwietnia 2019 | Zacatecas, stan Zacatecas | 1 | 0 | 22-letnia studentka została zastrzelona przez nieznanego mężczyznę[265]. |
Ameryka Południowa
Strzelaniny w szkołach w Ameryce Południowej najczęściej mają miejsce w Brazylii.
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 6 marca 2001 | Limeira, Brazylia | 1 | 2 | Podczas kłótni w szkole z bratem swojej dziewczyny 16-latek wziął pistolet i strzelił do trzech uczniów w pobliżu, zabijając jednego z nich[266]. |
| 13 marca 2019 | Suzano, Brazylia | 10 | 11 | Dwóch byłych uczniów szkoły zastrzeliło w niej pięciu uczniów i dwie pracownice, raniąc przy tym jedenastu innych uczniów, po czym popełnili samobójstwo. Wcześniej zastrzelili wujka jednego z nich w sklepie samochodowym nieopodal szkoły[267]. |
Afryka
Strzelaniny szkolne w Afryce mają miejsce stosunkowo rzadko. Najczęściej dochodziło do nich w Południowej Afryce (RPA).
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 19 września 1994 | Soweto, Południowa Afryka | 0 | 7 | 18-letni uczeń postrzelił siedmiu uczniów ze swojej klasy, po czym uciekł ze szkoły samochodem swojego ojca[268]. |
| 31 sierpnia 2009 | Welkom, Południowa Afryka | 2 | 0 | Nauczyciel Jaco Stiglingh zastrzelił dyrektora szkoły w jego gabinecie, po czym popełnił samobójstwo[269]. |
| 26 stycznia 2010 | Ngqeleni, Południowa Afryka | 2 | 1 | 25-letni mężczyzna pokłócił się ze swoją dziewczyną, która pracowała w szkole podstawowej. Po kłótni wyciągnął broń i postrzelił ją, a następnie 12-letnią dziewczynkę, która zmarła na miejscu. Mężczyzna został następnie zlinczowany przez tłum wzburzonych ludzi[270]. |
| 2 kwietnia 2015 | Garissa, Kenia | 152 | 79 | Somalijska islamistyczna organizacja terrorystyczna Asz-Szabab dokonała zamachu na Garissa University College w Kenii, zabijając 147 studentów i raniąc 79 innych. Następnie jej bojownicy zginęli w strzelaninie z policją[271]. |
Azja
Strzelaniny w szkołach azjatyckich zdarzają się z przeciętną częstotliwością; w tej części świata dochodzi częściej do ataków z użyciem noża.
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 26 stycznia 1962 | Tajpej, Republika Chińska | 7 | 3 | 41-letni zwolniony nauczyciel wychowania fizycznego w zemście za zwolnienie zastrzelił dyrektora i jego żonę oraz pięciu innych pracowników szkoły i ranił trzy inne osoby, w tym córkę dyrektora szkoły. Następnie uciekł wynajętą taksówką. Sprawcę ostatecznie aresztowano; został skazany na śmierć za tę zbrodnię[272]. |
| 15 maja 1974 | Ma’alot, Izrael | 25 | 68 | Członkowie terrorystycznej organizacji Frontu Wyzwolenia Palestyny zaatakowali szkołę podstawową. W zamachu zginęło 25 osób, a 68 zostało rannych[273]. |
| 5 października 2005 | Prowincja Guangde, Chiny | 0 | 18 | Mężczyzna z nieznanych przyczyn postrzelił z broni domowej roboty 18 osób w szkole podstawowej, w tym wiele dzieci. Wszystkie postrzelone osoby przeżyły[274]. |
| 6 marca 2008 | Jerozolima, Izrael | 9 | 11 | Kierowca szkolnego autobusu Alaa Abu Dhein zastrzelił w jesziwie Merkaz HaRav 8 osób i ranił 11 innych, po czym został zastrzelony przez jednego ze studentów[275]. |
| 27 października 2011 | Xuwen, Chiny | 1 | 0 | Nastolatek został zastrzelony przy wejściu do szkoły[276]. |
| 16 grudnia 2014 | Peszawar, Pakistan | 145 | 100+ | Talibowie dokonali zamachu na szkołę wojskową w Peszawarze. W masakrze zginęło 145 osób, większość z nich stanowili studenci. Wśród ofiar znaleźli się też napastnicy, którzy po dokonaniu zamachu wysadzili się w powietrze[277]. |
Australia i Oceania
Strzelaniny w szkołach w Australii i Oceanii rozpoczęły się w 1923 roku jedynym takim przypadkiem w Nowej Zelandii w szkole w Waikino, a w Australii pierwsza miała miejsce w 1991 roku w Orara High School – od tamtej pory zdarzają się bardzo rzadko.
| Data | Lokalizacja | Liczba zabitych | Liczba rannych | Opis |
|---|---|---|---|---|
| 19 października 1923 | Waikino, Nowa Zelandia | 2 | 9 | Sprawcą był 57-letni kanadyjski imigrant John Christopher Higgins. Cierpiał on na urojenia prześladowcze i wierzył że lokalna społeczność górnicza w tym nauczyciel spiskuje przeciwko niemu powodując śmierć jego konia i straty w hodowli. Uzbrojony w automatyczny pistolet kalibru 32 i nóż wkroczył do szkoły około godziny 10. Najpierw postrzelił dyrektora Roberta Theodore Reida w jego gabinecie, który udawał martwego by przeżyć. Następnie Higgins wszedł do sal lekcyjnych i otworzył ogień do dzieci. Zastrzelił dwóch uczniów 13-letniego Kelvina Maurice'a McLeana i 9-letniego Charlesa Alana Stewarta. Zranił sześciu innych. Higgins zabarykadował się w gabinecie dyrektora ale po 30 minutach oblężenia przez uzbrojonych mieszkańców i policję wyrzucił broń i poddał się. Prawdopodobnie miał materiały wybuchowe których nie zdetonował. Skazany na śmierć za morderstwo, lecz wyrok zamieniono na dożywocie z powodu niepoczytalności. Zmarł w więzieniu w 1937 roku[278]. |
| 19 czerwca 1991 | Coffs Harbour, Australia | 0 | 3 | Sprawcą był 13-letni uczeń który przyniósł karabin na teren szkoły i otworzył ogień. Zranił dwóch nauczycieli oraz 12-letnią uczennicę. Nikt nie zginął. Chłopak został aresztowany. On i jego ojciec zostali oskarżeni o posiadanie niezarejestrowanej naładowanej broni[279]. |
| 3 sierpnia 1999 | Melbourne, Australia | 1 | 1 | Sprawcą był 38-letni Jonathan Horrocks który wkroczył do baru Eagle Bar na kampusie Bundoora około godziny 11 uzbrojony w rewolwer kalibru 38. Najpierw postrzelił i zranił młodą kobietę a następnie zabił managera baru Leona Capraro. Horrocks został obezwładniony przez świadków. Motyw nieznany w szczegółach ale Horrocks cierpiał na problemy psychiczne. Skazany na dożywocie w 2019 roku uzyskał odszkodowanie za pobicie w więzieniu[280]. |
| 21 października 2002 | Melbourne, Australia | 2 | 5 | Sprawcą był 36-letni student Huan Yun Xiang. Około godziny 14 wkroczył do sali wykładowej na kampusie Clayton uzbrojony w pięć naładowanych pistoletów. Otworzył ogień zabijając dwóch studentów. Zranił pięciu innych w tym wykładowcę który pomógł obezwładnić sprawcę. Xiang został powalony przez świadków i aresztowany. Nie miał motywu jednak posiadał schizofrenie paranoidalną. Sąd uznał go za niepoczytalnego i skazał na leczenie psychiatryczne[281]. |
| 3 kwietnia 2003 | Salamander Bay, Australia | 0 | 2 | 16-letni uczeń przyniósł na teren szkoły kuszę oraz koktajl mołotowa. Około godz. 8:15 strzelił z kuszy do swojej byłej dziewczyny trafiając ją w klatkę piersiową. Strzała przeszła na wylot i zraniła drugą 16-letnią uczennicę w nogę. Obie dziewczyny zostały poważnie ranne, ale nikt nie zginął. Następnie rzucił zapalony koktajl mołotowa w ścianę bloku naukowego. Sprawca został aresztowany na miejscu. Oskarżono go m.in. o usiłowanie morderstwa, dwa przypadki zranienia z zamiarem spowodowania ciężkich obrażeń, posiadanie zakazanej broni i rzucanie ładunku wybuchowego. Motyw: zemsta po rozstaniu. W 2004 roku został uniewinniony z zarzutu usiłowania morderstwa, ale skazany za inne przestępstwa na 9 lat więzienia z okresem niepodlegającym warunkowemu zwolnieniu wynoszącym 5 lat[282]. |
| 7 maja 2012 | Adelaide, Australia | 0 | 0 | 13-letni uczeń klasy 8. Przyniósł on do szkoły naładowany rewolwer z szafki ojca. Oddał co najmniej jeden strzał na terenie szkoły ale nikt nie został ranny ani zabity. Szkoła została zamknięta, a uczniowie ewakuowani. Chłopak i jego ojciec zostali oskarżeni o posiadanie niezarejestrowanej broni. Uczeń otrzymał 10-tygodniowy zakaz wstępu do szkoły. Motyw nieznany, prawdopodobna chęć pokazania broni kolegom[283]. |
| 24 maja 2023 | Two Rocks Perth,
Australia |
0 | 0 | 15-letni były uczeń podjechał samochodem na parking szkoły Atlantis Beach Baptist College uzbrojony w dwa karabiny myśliwskie oraz amunicję, które należały do jego ojca. Oddał trzy strzały, dwa w budynki oraz jeden w powietrze. Nikt nie został ranny ani zabity. Chłopak został aresztowany przez policję. Miał problemy psychiczne oraz myśli samobójcze, dzwonił do służb ratunkowych mówiąc, że zamierza się zabić. W lutym 2024 roku skazany na 3 lata w zakładzie dla nieletnich[284]. |
Przypisy
- ↑ Homeland Security Digital Library [online], hsdl.org [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf
- ↑ NPR Choice page [online], npr.org [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ School Shooter – FBI [online], fbi.gov [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Forecasting Aggression – Dana Foundation [online], org/news/cerebrum/detail.aspx?id=30762 [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2011-02-24].
- ↑ http://www.education.gov.za/LinkClick.aspx?fileticket=XZWPEkpvxSY%3D&tabid=1048&mid=2775
- ↑ 096. Strzelcy szkolni – co mają ze sobą wspólnego? (część 3). – COLUMBINE [online], wordpress.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-17] (ang.).
- ↑ Arthur J. Morris Law Library | People | John Anthony Gardner Davis [online], archives.law.virginia.edu [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ HuffPost is now a part of Verizon Media [online], huffingtonpost.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Brenda Spencer i strzelanina w szkole Cleveland Elementary | Martyna Nowosielska-Krassowska, Magazyn TVN24 [online], tvn24.pl [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Brenda Spencer – The Fliegen [online], sett.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/doc/307111289.html.
- 1 2 The Bully Society: School Shootings and the Crisis of Bullying in America’s ... – Jessie Klein – Google Books [online], books.google.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ CNN – Teen jailed after Oregon high school shooting spree – May 21, 1998 [online], edition.cnn.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ https://www.schoolshooters.info.
- ↑ Digitalisierter Bestand der Landesbibliothek Dr. Friedrich Teßmann [online], digital.tessmann.it [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Article clipped from The Gloucestershire Echo, „The Gloucestershire Echo”, Cheltenham, Gloucestershire, England, 20 lutego 1901, s. 3 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Een revolver op school., „De Tijd : godsdienstig-staatkundig dagblad”, Dag, 's-Hertogenbosch, 6 lutego 1903 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ SCHOOLMASTER KILLS PUPILS.; Becomes Suddenly Insane and " Runs I I Amuck"uIs Lynched by Villagers. (Published 1902), 9 października 1902 [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ Berner Volksfreund — Browse by title — e-newspaperarchives.ch [online], www.e-newspaperarchives.ch [dostęp 2025-11-19] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-25] (ang.).
- ↑ Article clipped from Southern Daily Echo, „Southern Daily Echo”, Southampton, Hampshire, England, 16 lutego 1905, s. 3 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Article clipped from Western Daily Press, „Western Daily Press”, Bristol, Avon, England, 19 czerwca 1906, s. 6 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Article clipped from Democrat and Chronicle, „Democrat and Chronicle”, Rochester, New York, 7 października 1908, s. 2 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Article clipped from Evening Sentinel, „Evening Sentinel”, Stoke-on-Trent, Staffordshire, England, 6 maja 1909, s. 6 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Article clipped from Cumberland and Westmorland Herald, „Cumberland and Westmorland Herald”, Penrith, Cumbria, England, 29 stycznia 1910, s. 3 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Article clipped from Huddersfield Daily Examiner, „Huddersfield Daily Examiner”, Huddersfield, West Yorkshire, England, 16 marca 1911, s. 1 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ e-newspaperarchives.ch [online], www.e-newspaperarchives.ch [dostęp 2025-11-19] [zarchiwizowane z adresu 2025-10-04] (niem.).
- ↑ ANNO, Die Neue Zeitung, 1912-09-24, Seite 2 [online], anno.onb.ac.at [dostęp 2025-11-19].
- ↑ SCHOOL TRAGEDY., „Herald”, Melbourne, Victoria, 24 sierpnia 1912, s. 6 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ KILLS 3, WOUNDS 17, IN A CLASSROOM; Lunatic Had Been Rejected as a Teacher in a Bremen School. – The New York Times [online], nytimes.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ https://schoolshooters.info/ove-conry-andersson.
- ↑ The Glasgow Herald – Google News Archive Search [online], news.google.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ School Shootings Rare in Finland | Yle Uutiset | yle.fi [online], yle.fi [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Murray describes fight to cope with trauma of Dunblane school killings | Scotland | The Guardian [online], theguardian.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ BBC News | EUROPE | Student shoots four at Dutch school [online], news.bbc.co.uk [dostęp 2020-07-09].
- ↑ CNN International – Breaking News, US News, World News and Video [online], archives.cnn.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Pupil kills himself in school shooting – Europe – World – The Independent [online], independent.co.uk [dostęp 2020-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-26] (ang.).
- ↑ Keine Verletzten: Bayrischer Schüler schießt mit Revolver auf Lehrer [online], handelsblatt.com [dostęp 2020-07-09] (niem.).
- ↑ Teen dead who opened fire on Finnish classmates, police say – CNN.com [online], cnn.com [dostęp 2020-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2007-11-09] (ang.).
- ↑ Gunman kills 10, self in Finnish school shooting – Reuters [online], reuters.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ BBC NEWS | Europe | German school gunman 'kills 15' [online], news.bbc.co.uk [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Pécsi Napilap – Pécsi egyetemi lövöldözés – ma kezdődik G. Ákos büntetőpere [online], pecsinapilap.hu [dostęp 2020-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2011-01-04].
- ↑ Student gunman kills policeman and teacher in hostage takeover of class of 20 students in school near Moscow | Daily Mail Online [online], dailymail.co.uk [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Atak w szkole w Barcelonie. Nauczyciel zginął od kuszy – TVN24 [online], tvn24.pl [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Russian Schoolgirl Shoots Classmates With Gas Pistol, Seven Injured [online], rferl.org [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Crimea attack: Gun attack at Kerch college kills 19 – BBC News [online], bbc.co.uk [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ 097. Zamach w szkole na Krymie. – COLUMBINE [online], columbinepolska.wordpress.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Убийца детей в Казани Ильназ Галявиев: «Я родился богом» [online], Город Новосибирск он-лайн-новости Новосибирска и области / Сибкрай.ru, 11 maja 2021 [dostęp 2023-09-19] (ros.).
- ↑ За минуты до убийства «пермский стрелок» опубликовал в соцсетях письмо. Что о нем говорят психиатры (видео), „59.ru – новости Перми” [dostęp 2023-09-19] (ros.).
- ↑ Suze, muk i neverica nakon masovnog ubistva u beogradskoj školi: Ovako se Srbija oprašta od stradalih [online], Telegraf.rs, 4 maja 2023 [dostęp 2023-05-07] (serb.).
- ↑ ČTK ČT24, Střelba na pražské filozofické fakultě má čtrnáct obětí, 25 lidí je zraněných [online], ct24.ceskatelevize.cz [dostęp 2023-12-22] (cz.).
- ↑ Strzelanina w szkole w Finlandii. Policja: zginął uczeń, dwoje jest ciężko rannych. [online], Polska Agencja Prasowa, 2 kwietnia 2024 (pol.).
- ↑ Po strzelaninie w szkole w Orebro Szwecja ograniczy dostęp do broni • Wszystko co najważniejsze [online], Wszystko co najważniejsze [dostęp 2026-02-25].
- ↑ W Polsce będzie łatwiej o broń? Projekt ustawy trafił do Sejmu – Money.pl [online], money.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- 1 2 3 Z kraju. Bomba w szkole. „Kurier Warszawski”. 127, s. 5, 7 maja 1925.
- 1 2 3 Tragiczne zajście w gim. im. Lelewela, „Słowo” (102), Wilno, 7 maja 1925, s. 1 [dostęp 2025-07-08].
- ↑ Tomasz Horsztyński, Krwawa strzelanina na maturze w Wilnie. "Widok ponad wszelki opis przerażający" [online], Polskie Radio 24 [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Polska Policja, Strzelanina w gimnazjum w Wilnie 1925 [online], Historia i Tradycja [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Strzelanina w polskiej szkole w czasie matury! Zginęło 5 osób. O tej zbrodni pisał cały świat [online], Fakt, 6 maja 2021 [dostęp 2026-01-09].
- ↑ Yumpu.com, WIADOMOŚCI POTOCZNEWażn [online], yumpu.com [dostęp 2026-01-16] (pol.).
- ↑ Paweł (red ) Hęciak, Dziennik Ostrowski 1936.04.03 R.4 Nr79, „Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury”, 3 kwietnia 1936 [dostęp 2026-01-09].
- ↑ Yumpu.com, WIADOMOŚCI POTOCZNEWażn [online], yumpu.com [dostęp 2026-03-11] (ang.).
- ↑ Yumpu.com, Seria Strzałów Podczas Tragedi w Janikowie [online], yumpu.com [dostęp 2026-02-09] (pol.).
- ↑ Krwawa tragedja w szkole, „Polska zachodnia”, 11 (93), 3 kwietnia 1936, s. 1 [dostęp 2026-11-03].
- ↑ Dziennik Bydgoski, 1936, R.30, nr 79, „Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy”, 1936 [dostęp 2026-03-11].
- ↑ zdjęcie dwuklasowej szkoły powszechnej nr. 1 w Janikowie z kwietnia 1936 po strzelaninie [online], polska-org.pl [dostęp 2026-03-15].
- ↑ Yumpu.com, Pożegnanie Michaliny Kosmowskiej [online], yumpu.com [dostęp 2026-03-11] (pol.).
- 1 2 Dziennik Bydgoski, 1936, R.30, nr 79, „Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy”, 1936 [dostęp 2026-01-21].
- ↑ Słowo Pomorskie 1936.04.03 R.16 nr 79, „Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy”, 1936 [dostęp 2026-03-11].
- ↑ Altonaer Nachrichten / Hamburger neueste Zeitung - 1936-04-09 [online], www.europeana.eu [dostęp 2026-03-11] (ang.).
- 1 2 Yumpu.com, Krwawa Tragedia w Janikowie 1936 [online], yumpu.com [dostęp 2026-01-18] (ang.).
- ↑ Krwawa tragedja w szkole, „Polska Zachodnia”, 11 (93), 3 kwietnia 1936, s. 1 [dostęp 2025-07-07].
- ↑ Massenmord in einer Schulklasse, „Altonaer Nachrichten”, 84 (86), 9 kwietnia 1936, s. 3 [dostęp 0245-07-07] (niem.).
- ↑ Yumpu.com, WIADOMOŚCI POTOCZNEWażn [online], yumpu.com [dostęp 2026-01-21] (pol.).
- 1 2 Yumpu.com, zmianę sieci szkolnej w [online], yumpu.com [dostęp 2026-01-21] (pol.).
- ↑ Yumpu.com, WIADOMOŚCI POTOCZNEWażn [online], yumpu.com [dostęp 2026-03-14] (pol.).
- ↑ Słowo Pomorskie 1936.04.03 R.16 nr 79, „Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy”, 1936 [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Redakcja, Z zimną krwią [online], Opole Nasze Miasto, 25 czerwca 2004 [dostęp 2026-01-27].
- ↑ Redakcja, Strzały na szkolnym dziedzińcu [online], Nowa Trybuna Opolska, 17 grudnia 2001 [dostęp 2026-01-09].
- 1 2 Kochaj, ale... nie zabijaj [online], Nowa Trybuna Opolska [dostęp 2026-01-21].
- 1 2 Zespół Szkół Nr 1 w Kluczborku [online], Facebook, 5 lutego 2026 [dostęp 2026-02-05] (pol.).
- 1 2 3 Redakcja, Takie sceny oglądało się dotąd na filmach [online], Nowa Trybuna Opolska, 18 grudnia 2001 [dostęp 2026-01-21].
- ↑ Redakcja, Zabił domniemanego kochanka i... Siebie [online], Nowa Trybuna Opolska, 14 lutego 2004 [dostęp 2026-03-11].
- ↑ Yumpu.com, echo dnia kieleckie 2001 nr. 293 [online], yumpu.com [dostęp 2026-03-15] (pol.).
- 1 2 Cmentarz Komunalny [online], kluczbork36.grobonet.com [dostęp 2026-02-04].
- ↑ Redakcja, Strzały na szkolnym dziedzińcu [online], Nowa Trybuna Opolska, 17 grudnia 2001 [dostęp 2026-03-11].
- ↑ Grupa Wirtualna Polska, Strzelanina w kluczborskiej szkole [online], WP Wiadomości, 16 grudnia 2001 [dostęp 2025-07-08].
- ↑ Strzelanina w Kluczborku – RMF 24 [online], rmf24.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ Kochaj, ale... nie zabijaj [online], Nowa Trybuna Opolska [dostęp 2026-01-04].
- 1 2 Mark Nowak [online], pl-pl.facebook.com [dostęp 2025-11-03] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-11].
- ↑ Grupa Wirtualna Polska, Strzelał do dzieci w Brześciu Kujawskim. Były uczeń skazany [online], o2 - Blisko Ludzi, 22 września 2022 [dostęp 2026-03-14].
- 1 2 Rozpoczęcie roku szkolnego 2019/2020. Marszałek odwiedził szkołę w Brześciu Kujawskim [FOTO] [online], nWloclawek.pl, 3 września 2019 [dostęp 2026-02-05].
- ↑ Paweł Czarniak, Brześć Kujawski. Marek N. strzelał w szkole do uciekających dzieci. Grozi mu dożywocie [zdjęcia] [online], Włocławek Nasze Miasto, 11 stycznia 2021 [dostęp 2026-01-27].
- ↑ Polsat News, Strzelanina w szkole w Brześciu Kujawskim. Kula przeszła centymetr od rdzenia 11-letniej Oliwii [online], PolsatNews.pl, 30 maja 2019 [dostęp 2026-01-27].
- ↑ 12-latka postrzelona w szkole odebrała świadectwo (UWAGA! TVN). Uwaga! TVN 2019-06-28. [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Strzelanina w Brześciu Kujawskim. Kim jest sprawca, Marek N.? – Super Express – wiadomości, polityka, sport [online], se.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ 25 lat więzienia za strzelaninę w szkole w Brześciu Kujawskim. Jest prawomocny wyrok [online], torun.wyborcza.pl, 13 czerwca 2023 [dostęp 2025-07-08] (pol.).
- ↑ Były uczeń Marek N. prawomocnie skazany za atak na szkołę w Brześciu Kujawskim [online], www.pap.pl, 13 czerwca 2023 [dostęp 2025-07-08] (pol.).
- ↑ Redakcja, Krzysztof Gorzycki obezwładnił napastnika, który wtargnął do szkoły. Teraz odebrał medal [zdjęcia] [online], Gazeta Pomorska, 26 czerwca 2019 [dostęp 2026-01-09].
- ↑ Strzelanina w Brześciu Kujawskim. Rozmowa z byłą dziewczyną Marka N. – Wiadomości [online], onet.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ Polskie Radio PiK, Sprawca ataku w szkole w Brześciu przyznał się do usiłowania zabójstwa wielu osób [online], Sprawca ataku w szkole w Brześciu przyznał się do usiłowania zabójstwa wielu osób, 28 maja 2019 [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Urządził masakrę w szkole podstawowej w Brześciu Kujawskim. Napastnik usłyszał wyrok [online], Fakt, 21 września 2022 [dostęp 2026-03-14].
- ↑ Polish police: Masked teenager injures 2 in primary school [online], AP News, 27 maja 2019 [dostęp 2026-03-15] (ang.).
- ↑ 2019 Brześć Kujawski school shooting [online], columbinemassacre.forumotion.com [dostęp 2026-03-15] (ang.).
- ↑ Maturalna masakra w wileńskim gimnazjum | Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego! [online], histmag.org [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Strzelanina w polskiej szkole w czasie matury! Zginęło 5 osób. O tej zbrodni pisał cały świat [online], Fakt, 6 maja 2021 [dostęp 2026-01-27].
- ↑ Dziennik Bydgoski, (R. 20), 1926, Nr 266 [online] (pol.).
- ↑ CRISPA [online], crispa.uw.edu.pl [dostęp 2026-02-25].
- ↑ CRISPA [online], crispa.uw.edu.pl [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Roman (1886-1934). Red. Kordys, Słowo Polskie. 1926, nr 317, 17 listopada 1926 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Article clipped from Standard-Speaker, „Newspapers.com” [dostęp 2026-02-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-19] (ang.).
- ↑ Wiek Nowy Nr.7777 [online] (pol.).
- ↑ Yumpu.com, Seria Strzałów Podczas Tragedi w Janikowie [online], yumpu.com [dostęp 2026-02-09] (ang.).
- ↑ Yumpu.com, WIADOMOŚCI POTOCZNEWażn [online], yumpu.com [dostęp 2026-01-21] (ang.).
- ↑ Grupa Wirtualna Polska, Woźny ze szkoły w Brześciu obezwładnił zamachowca. Dostanie medal [online], WP Wiadomości, 3 czerwca 2019 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Strzelanina w Brześciu Kujawskim. Kim jest sprawca, Marek N.? – Super Express – wiadomości, polityka, sport [online], se.pl [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Klaudia Korfanty, Legnica. 32-latek z okna swojego mieszkania strzelał z wiatrówki do dzieci, bo... zakłócały mu spokój. Ranna została 16-latka [online], Legnica Nasze Miasto, 16 czerwca 2021 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Legnica. Strzelanina w szkole. Postrzelona w głowę została 16-letnia uczennica [online], tuLegnica.pl, 16 czerwca 2021 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Strzelał do uczniów z wiatrówki. Robił to, bo młodzież "zakłócała mu spokój" [online], wiadomosci.onet.pl, 16 czerwca 2021 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Legnica. Strzelał z wiatrówki w szkole bo przeszkadzał mu hałas. 16 - latka ranna [online], wroclaw.eska.pl [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Policja publikuje zdjęcie broni użytej w szkolnej strzelaninie w Łomży [online], myLomza.pl, 7 maja 2024 [dostęp 2025-08-02].
- ↑ Strzelanina w szkole w Łomży. 15-latek trafił do szpitala [online], Fakt, 6 maja 2024 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Grupa Wirtualna Polska, Strzelał w klasie dla "szpanu". 15-latek ma rany głowy i nogi [online], WP Wiadomości, 7 maja 2024 [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Chris Glavin, History of School Shootings in the United States | K12 Academics [online], www.k12academics.com, 26 lipca 2018 [dostęp 2024-07-04] (ang.).
- ↑ Enoch Brown Incident [online], National Memorial to Fallen Educators, 13 maja 2014 [dostęp 2024-07-04] (ang.).
- ↑ The first school shooting was in 1764 – News – New Bern Sun Journal – New Bern, NC [online], web.archive.org, 3 sierpnia 2018 [dostęp 2024-07-04] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-03].
- ↑ http://archives.law.virginia.edu/person/john-anthony-gardner-davis
- ↑ Andrew Kehoe | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.nytimes.com/1936/06/05/archives/lehigh-man-kills-teacher-and-self-senior-fearing-failure-to.html
- ↑ A Principal's Bloody Rampage – Los Angeles Times [online], latimes.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Encyclopedia of School Crime and Violence – Laura Finley – Google Books [online], books.google.com [dostęp 2020-07-09].
- ↑ https://www.nytimes.com/1966/11/13/archives/youth-18-slays-4-women-and-child-in-beauty-school-shoots-them-in.html
- ↑ Observer-Reporter – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Spokane Daily Chronicle – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ The Pittsburgh Press – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Neil Liebeskind | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://web.archive.org/web/20160402213136/http://www.ocregister.com/articles/fullerton-704403-hours-cal.html
- ↑ The Evening Independent – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Mark Houston | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.nytimes.com/1981/04/18/us/student-held-in-blazes-and-2-shotgun-deaths-at-dorm.html
- ↑ chevron-right [online], news3lv.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Kelvin Love | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Robert Wickes | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Su Yong Kim | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Tyrone Mitchell | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Spokane Chronicle – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ The Spokesman-Review – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Altus Times – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Van Hull | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Gadsden Times – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Jarrett Huskey | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Chicago Tribune – Chicago News, Sports, Weather, Business & Things to Do [online], chicagotribune.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.chicagotribune.com/news/local/breaking/ct-met-irma-ruiz-park-20180813-story.html
- ↑ Daily Kent Stater 28 September 1988 – Daily Kent Stater Digital Archive [online], library.kent.edu [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.nytimes.com/1988/12/17/us/student-with-pistol-kills-one-teacher-and-injures-another.html
- ↑ https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/doc/307111289.html
- ↑ Azizollah Mazooni | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ http://articles.chicagotribune.com/1991-11-02/news/9104080686_1_van-allen-hall-jessup-hall-gang-lu
- ↑ Eric Houston | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Wounds still raw 25 years after Simon's Rock shooting rampage | Archives | berkshireeagle.com [online], berkshireeagle.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Gary Scott Pennington | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Mark Duong | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Gunman Kills Himself After Firing on Schoolchildren – Los Angeles Times [online], latimes.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ 1993 Chelsea school shooter on gun control: 'These are man-made efforts to try to correct what can’t be corrected' – mlive.com [online], mlive.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Clay Shrout | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.nytimes.com/1994/11/08/us/man-fires-shotgun-in-school-killing-one-and-injuring-3.html
- ↑ The Tuscaloosa News – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Jamie Rouse | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Barry Loukaitis | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ http://articles.baltimoresun.com/1996-08-20/news/1996233017_1_davidson-special-circumstances-death-penalty
- ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2021-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-22)].
- ↑ Evan Ramsey | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ CNN – Teen guilty in Mississippi school-shooting rampage – June 12, 1998 [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Michael Carneal | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Timeline of Worldwide School and Mass Shootings [online], infoplease.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.nytimes.com/1998/03/29/us/from-wild-talk-and-friendship-to-five-deaths-in-a-schoolyard.html
- ↑ https://www.post-gazette.com/regionstate/19990910teacher1.asp
- ↑ CNN – Teen jailed after Oregon high school shooting spree – May 21, 1998 [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ CNN – 6 hurt in Georgia high school shooting – May 20, 1999 [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ School shooter may end up in Lawrence | News, Sports, Jobs – Lawrence Journal-World: news, information, headlines and events in Lawrence, Kansas [online], ljworld.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Darrell Ingram | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Nathaniel Brazill | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Jian Chen | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ U. Arkansas Deaths Murder-Suicide – CBS News [online], cbsnews.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2012-07-24].
- ↑ Often Ridiculed, the Suspect Said, 'I'll Show You One Day' – Los Angeles Times [online], latimes.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ School Prayer Follows School Shooting – CBS News [online], cbsnews.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ SignOnSanDiego Metro | Granite Hills High School shooting – Granite Hills gunman's kin file claim vs. county, sheriff [online], utsandiego.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-24].
- ↑ https://www.nytimes.com/2002/01/17/us/3-slain-at-law-school-student-is-held.html
- ↑ 4 Dead In Univ. Of Arizona Shooting – CBS News [online], cbsnews.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ http://old.post-gazette.com/localnews/20030425redlionrp2.asp
- ↑ Other Campus Shootings – CBS News [online], cbsnews.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ John McLaughlin | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.nytimes.com/2004/02/10/nyregion/student-opens-fire-at-a-high-school-near-albany-hitting-a-teacher.html
- ↑ CNN.com – School gunman stole police pistol, vest – Mar 23, 2005 [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ One administrator killed, two injured in Campbell Co. school shooting | WATE 6 On Your Side [online], wate.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-31] (ang.).
- ↑ Two Hurt in Reno Middle School Shooting | Fox News [online], foxnews.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-21] (ang.).
- ↑ Latest World & National News & Headlines – USATODAY.com [online], usatoday.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Sarasota Herald-Tribune – Google News Archive Search [online], google.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ http://www.semissourian.com/story/1170663.html
- ↑ SignOnSanDiego.com > News > Nation – Six killed in Pennsylvania school attack [online], sandiegouniontribune.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-12].
- ↑ Young man convicted in Foss High School shooting sentenced to prison | Lights & Sirens – The News Tribune [online], thenewstribune.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-26] (ang.).
- ↑ Jonathan Rowan | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Chad Escobedo | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2020-07-09].
- ↑ Sprawca masakry wysłał swój manifest do telewizji [online], wprost.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
- ↑ https://www.nytimes.com/2007/10/11/us/11cleveland.html
- ↑ Nicco Tatum | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ 3 Dead in LTC Shooting – WAFB 9 News Baton Rouge, Louisiana News, Weather, Sports [online], wafb.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-24] (ang.).
- ↑ 6 shot dead, including gunman, at Northern Illinois University – CNN.com [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ http://articles.dailypress.com/2009-11-11/news/0911100086_1_maye-mental-illnesses-shooting
- ↑ Stephen Morgan | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Amy Bishop | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ David Benke And Matt Thieu On TODAY Show (VIDEO) | HuffPost Denver [online], com/2010/03/05/david-benke-and-matt-thie_n_487314.html [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ http://www.10news.com/news/carlsbad-school-shooter-given-189-year-prison-sentence
- ↑ Slain assistant principal sent student home because of trespass charge – CNN.com [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.reuters.com/article/idUSBRE8380XE20120410
- ↑ Accused gunman in Oakland shooting unfit for trial: judge – Reuters [online], reuters.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ https://abcnews.go.com/US/baltimore-school-shooting-victim-downs-syndrome/story?id=17094155
- ↑ Sandy Hook Elementary shooting: What happened? [online], cnn.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Bryan Oliver sentenced to 27 years 4 months in prison, pay over $857k for Taft High School shooting – 23ABC News [online], turnto23.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-09] (ang.).
- ↑ 6th Person Dies As A Result Of Santa Monica Rampage – CBS Los Angeles [online], cbslocal.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Jose Reyes | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Arapahoe High School shooting victim dies | CNN [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ https://www.reuters.com/article/idUSBREA0D11Q20140116
- ↑ Elliot Rodger | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ http://www.sfgate.com/local/article/Shooting-reported-at-Seattle-Pacific-University-5532190.php
- ↑ Shooter at Oregon high school dead: reports – chicagotribune.com [online], chicagotribune.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2014-06-10] (ang.).
- ↑ Two dead, four hurt in shooting at Marysville-Pilchuck HS [online], king5.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-02] (ang.).
- ↑ Florida Today [online], floridatoday.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Sunghee Kwon | School Shooters .info [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Oregon Shooting: Umpqua Community College Gunman Talked Religion [online], nbcnews.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Police: Shooting at Phoenix-area school was a murder-suicide – seattlepi.com [online], seattlepi.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-13].
- ↑ Madison High School shooter ID'd, 2 shot are alert | Journal-News | www.whio.com [online], whio.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-01] (ang.).
- ↑ Live updates: UCLA shooting updates: Woman who was married to UCLA shooter lived at Minnesota crime scene – Los Angeles Times [online], com/local/lanow/la-me-ln-ucla-shooting-live-updates-htmlstory.html [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Greenville Health System officials release update on Jacob Hall | Local News – WYFF Home [online], wyff4.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-30].
- ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2020-07-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-06)].
- ↑ 1 dead, 3 hurt in shooting at Spokane-area high school – oregonlive.com [online], oregonlive.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ New Mexico school shooter left note plotting attack, suicide | Fox News [online], foxnews.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Marshall County High School shooting suspect faces murder charges [online], courier-journal.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Parkland, Florida, school shooting: Suspect Nikolas Jacob Cruz charged with 17 counts of premeditated murder – live updating coverage – CBS News [online], cbsnews.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Ocala StarBanner: Local News, Politics & Sports in Ocala, FL [online], ocala.com [dostęp 2024-04-25].
- ↑ In Texas School Shooting, 10 Dead, 10 Hurt and Many Unsurprised – The New York Times [online], nytimes.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
- ↑ Indiana school shooting today: Student, teacher injured in shooting at Noblesville West Middle School – CBS News [online], cbsnews.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ STEM School Highlands Ranch shooting: One student killed, 8 others injured | CNN [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2020-07-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-13)].
- ↑ Norris, M. (Died): Grey Highlands Newspaper Index [online], news.ourontario.ca [dostęp 2020-02-19] (ang.).
- 1 2 3 4 TheStar.com | Unassigned | Shooting violence in Canadian schools 1975-2007 [online], thestar.com [dostęp 2020-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2007-11-23].
- ↑ School Shootings: Mediatized Violence in a Global Age – Google Books [online], books.google.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ One dead, one wounded in Alberta school shooting [online], cbc.ca [dostęp 2020-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2007-05-22] (ang.).
- ↑ The Influence of Columbine (tabloid) [online], schoolshooters.info [dostęp 2024-04-25].
- ↑ Wife lived in fear, murder trial told | The Star [online], thestar.com [dostęp 2020-02-19] (ang.).
- ↑ https://www.cbc.ca/news/world/school-shooting-france-high-school-grasse-1.4027457
- ↑ High school locked down after gun fired | The Star [online], thestar.com [dostęp 2020-02-19] (ang.).
- ↑ Six people arrested in York University shooting | The Star [online], thestar.com [dostęp 2020-02-19] (ang.).
- ↑ https://www.cbc.ca/news/canada/saskatchewan/la-loche-community-school-lock-down-jan22-1.3416143
- ↑ La Jornada [online], jornada.unam.mx [dostęp 2020-02-19].
- ↑ Consterna asesinato de directora de escuela en la Guadalupe Inn – La Jornada [online], jornada.unam.mx [dostęp 2020-02-19] (hiszp.).
- ↑ Ex policía arma balacera en escuela de Chihuahua, El Siglo de Torreón [online], elsiglodetorreon.com.mx [dostęp 2020-02-19] (hiszp.).
- ↑ 1 Dead, 5 Wounded In Mexico Border School Shooting [online], huffingtonpost.com [dostęp 2020-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-12] (ang.).
- ↑ Man gunned down at elementary school in Juarez – CNN [online], cnn.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ Eme | Equis [online], m-x.com.mx [dostęp 2020-02-19] (hiszp.).
- ↑ Estudiante de telesecundaria del Edomex dispara a un compañero, huye y luego se suicida – Proceso [online], proceso.com.mx [dostęp 2020-02-19] (hiszp.).
- ↑ Tiroteados cinco estudiantes en un instituto de bachillerato de Ciudad Victoria | Internacional | EL PAÍS [online], elpais.com [dostęp 2020-02-19] (hiszp.).
- ↑ Asesinan a balazos a maestro enfrente de sus alumnos en Oaxaca | EL DEBATE [online], debate.com.mx [dostęp 2020-02-19] (hiszp.).
- ↑ Matan a estudiante dentro de la Universidad Autónoma de Zacatecas [online], milenio.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ The Daily Courier – Google News Archive Search [online], news.google.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ Brazil school shooting: At least 6 killed – CNN [online], cnn.com [dostęp 2024-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-13].
- ↑ Amok wegen Ruge – wydanie Blick z 20 września 1994
- ↑ The Times – School teacher shoots deputy principal [online], thetimes.co.za [dostęp 2020-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2009-09-01].
- ↑ News24 | South Africa's leading source of breaking news, opinion and insight [online], news24.com [dostęp 2020-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2010-01-29] (ang.).
- ↑ Garissa University College dorm's scene of slaughter – CNN [online], edition.cnn.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ Toledo Blade – Google News Archive Search [online], news.google.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ BBC ON THIS DAY | 15 | 1974: Teenagers die in Israeli school attack [online], news.bbc.co.uk [dostęp 2020-02-19].
- ↑ Xinhua – English [online], xinhuanet.com [dostęp 2024-05-05] [zarchiwizowane z adresu 2012-07-21].
- ↑ BBC NEWS | Middle East | Eight killed at Jerusalem school [online], news.bbc.co.uk [dostęp 2020-02-19].
- ↑ CNN International – Breaking News, US News, World News and Video [online], ireport.cnn.com [dostęp 2020-02-19].
- ↑ Taliban Besiege Pakistan School, Leaving 145 Dead – The New York Times [online], nytimes.com [dostęp 2020-02-19] (ang.).
- ↑ Murder in a small Kiwi school | Stuff.co.nz [online], stuff.co.nz [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Student Shoots Three Outside His School [online], apnewsarchive.com [dostęp 2020-04-13].
- ↑ Two students killed in Australian university shooting – World Socialist Web Site [online], wsws.org [dostęp 2020-04-13].
- ↑ Two shot dead, five wounded at Monash Uni [online], smh.com.au [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Boy in court over crossbow shooting [online], theage.com.au [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Shot fired from gun taken to Modbury High School [online], news.com.au [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Boy who told triple-0 operator he was going to kill people admits firing shots into Perth school, „ABC News”, 4 grudnia 2023 [dostęp 2026-01-31] (ang.).