Strzelba Franchi SPAS 12

Ponieważ SPAS 12 była projektowana jako broń wojskowa, jest to strzelba odporna na uszkodzenia i trudne warunki. Wojsko i policja domagały się składanej kolby, co wymusiło wprowadzenie zmian konstrukcyjnych. Zrezygnowano ze sprężyny przeładowania ukrytej w kolbie i systemu odrzutu stosowanych w serii Franchi 500 na rzecz nowego rozwiązania: sprężynę mechanizmu przeładowania i system odrzutu umieszczono z przodu broni, wokół rury magazynka. Wyeliminowało to konieczność stosowania stałej kolby i umożliwiło montaż składanych kolb, które dziś tak dobrze znamy i cenimy. Dzięki możliwości wyłączenia automatyki możliwe jest strzelanie z niej wszystkimi dostępnymi rodzajami amunicji 12^[1][3].

Strzelba posiada 2 tryby prowadzenia ognia^[1][2][3]:

• Tryb samopowtarzalny – automatyka strzelby do działania wykorzystuje część gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór w lufie. Napierają one na tłok, który poprzez popychacz umiejscowiony między lufą a magazynkiem, odpycha zamek. Powoduje to obrót czoła zamka i odryglowanie zespołu lufa – zamek. Po osiągnięciu skrajnego tylnego położenia, zamek wracając w przednie położenie pobiera nabój z podajnika i po trafieniu na opory ryglowe, zamyka się. W trybie samopowtarzalnym szybkostrzelność wynosi ok. 4 szt./m
• Tryb powtarzalny (pump action) – polega na użyciu ruchomego łoża przedniego (tzw. czółenka) do wyrzucenia łuski (przyciągając łoże do siebie) i wprowadzeniu kolejnego naboju do komory nabojowej z magazynka rurowego (odciągając łoże z powrotem od siebie). Tryb ten jest używany do także wystrzeliwania ładunków pod niskim ciśnieniem, np. gazu łzawiącego.

Zmiana trybu odbywa się poprzez wciśnięcie i przytrzymanie przycisku pod zamkiem. Trzymając przycisk, należy lekko pociągnąć do tyłu czółenko dla trybu samopowtarzalnego lub lekko popchnąć je do przodu dla trybu powtarzalnego^[4][5].

Najczęściej należą do nich^[2]:

• Składana metalowa kolba wyposażona w hak naramienny, umożliwiający strzelanie jednoręczne.
• Latarka montowana na szczycie broni.
• Dołączany celownik laserowy.
• Tradycyjna plastikowa kolba.
• Celownik optyczny montowany na szczycie broni.
• Granatnik nasadkowy do wystrzeliwania granatów z gazem łzawiącym.
• Wersja ze skróconą lufą i magazynkiem (obrzyn) o zmniejszonej masie, która pozwala wygodniej manewrować i poruszać się np. w małych pomieszczeniach.

Model SPAS-12 znalazł zastosowanie w siłach zbrojnych oraz służbach porządkowych dwudziestu dwóch państw, które wprowadziły tę broń na uzbrojenie^[4].

W praktyce SPAS-12 borykała się z licznymi wadami, przez co nie cieszyła się popularnością wśród służb porządkowych. Do najważniejszych należały^[5]:

• duża masa
• delikatny mechanizm bezpiecznika (podatny na awarie i często nieskuteczny, wymieniony w późniejszych egzemplarzach na niezawodny bezpiecznik przetykowy)
• ostre krawędzie składanej kolby
• relatywnie duży opór stawiany przez czółenko w trybie przeładowania ręcznego