Sużany
kościół św. Feliksa de Valois w Sużanach | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Okręg | |||||
| Rejon | |||||
| Gmina | |||||
| Populacja • liczba ludności |
| ||||
Położenie na mapie rejonu wileńskiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Litwy ![]() | |||||
Położenie na mapie Polski w 1939 r. ![]() | |||||
Sużany[1][2] (lit. Sužionys) – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Sużany, nad jeziorem Sużany.
Znajdują się tu rzymskokatolicka parafia św. Feliksa de Valois w Sużanach z kościołem z 1795 oraz szkoła podstawowa z polskim językiem wykładowym. Od 1994 wydawany jest tu Tygodnik Wileńszczyzny.
Współcześnie w skład miejscowości wchodzą także dawne zaścianki Cegielnia Sużańska i Józefpol.
Historia
Pod zaborami folwark; w II Rzeczypospolitej miasteczko i majątek ziemski. W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.
Od 11 kwietnia 1922[3] leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], w gminie Niemenczyn[4]. W 1931 miejscowość liczyła:
- miasteczko – 36 mieszkańców, zamieszkałych w 8 budynkach,
- majątek – 79 mieszkańców, zamieszkałych w 5 budynkach[4].
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego, a po jego rozpadzie na niepodległej Litwie.
Cmentarz
Na cmentarzu w Sużanach spoczywają m.in.:
- Tadeusz Adamowicz „Lew” i Jerzy Radwan-Łodziński „Rola” – żołnierze 6 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, polegli 4 marca 1944 Dubinkach w walkach z kolaboracyjną policją litewską
- Jerzy Gawałkiewicz – inżynier, zamordowany przez faszystów litewskich 4 kwietnia 1944[5]
- Zygmunt Perwejnis „Mściwój” – żołnierz 6 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, poległy w maju 1945 na tym cmentarzu w potyczce z NKWD
- starostwo
- szkoła
- jezioro Sużany
Ludzie związani z miejscowością
- Gabriel Jan Mincewicz – polski polityk i muzykolog, poseł na Sejm Republiki Litewskiej; urodzony w Sużanach
Uwagi
- ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.
Przypisy
- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
- ↑ Antanas Salys: Raštai, II tomas: tikriniai vardai. Rzym: Lietuvių katalikų mokslo akademija, 1983.
- ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
- 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
- ↑ Sużany. Stowarzyszenie Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej. [dostęp 2025-07-14]. (pol.).
Bibliografia
- Sużany, pow. wileński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 625.
- Mapa WIG Niemenczyn. [dostęp 2025-07-14]. (pol.).
- geoportal.lt. [dostęp 2025-07-14]. (lit. • ang.).




