Suderwa
 Kościół Świętej Trójcy w Suderwie | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Okręg | |||||
| Rejon | |||||
| Gmina | |||||
| Populacja (2011) |
| ||||
| • liczba ludności |
511 | ||||
Położenie na mapie rejonu wileńskiego  | |||||
Położenie na mapie Litwy  | |||||
Położenie na mapie Polski w 1939 r.  | |||||
 54°46′52″N 25°05′38″E/54,781111 25,093889 | |||||
Suderwa[1] (lit. Sudervė) – wieś w rejonie wileńskim okręgu wileńskiego na Litwie, nad jeziorami Rzesza, Wilnoje i Kowszelis[2]. Siedziba gminy Suderwa oraz rzymskokatolickiej parafii Trójcy Przenajświętszej w Suderwie.
Miejscowość znana jest z tradycji wyplatania palm wielkanocnych.
Historia
Dobra nadane koadiutorowi dziekana wileńskiego przez biskupa wileńskiego Waleriana Protasewicza w 1562 roku[3].
Pod zaborami miasteczko; w II Rzeczypospolitej wieś i majątek ziemski. W XIX i w początkach XX w. położona była w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim, w gminie Rzesza. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.
Od 11 kwietnia 1922[4] leżała w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], w gminie Rzesza[5]. W 1931 miejscowość liczyła:
- majątek – 47 mieszkańców, zamieszkałych w 4 budynkach,
- wieś – 94 mieszkańców, zamieszkałych w 9 budynkach[5].
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 na niepodległej Litwie.
W 2003 Czesława Stupienko, starościna gminy suderwskiej została ukarana grzywną 450 litów za umieszczenie na ulicach Suderwy nazw ulic w języku litewskim oraz polskim. Grzywna została jednak anulowana[6].
Zabytki
- Kościół Świętej Trójcy zbudowany w latach 1803-1822 w formie rotundy
- Dwór, należący w okresie międzywojennym do Mariana Zdziechowskiego. Zbudowany w XIX wieku pałac ma cechy klasycystyczne Budynek jest piętrowy, na planie prostokąta. Dach wysoki, czterospadowy. Przy wejściu niewielki ganek z trójkątnym frontonem[7]. Obecnie w dworze znajduje się szkoła podstawowa imienia Mariana Zdziechowskiego, zlokalizowana przy ulicy Zdziechowskiego 1 (M. Zdziechovskio gatvė 1)[8]. W szkole znajduje się izba pamiątek po Marianie Zdziechowskim[9].
Uwagi
- ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.
Przypisy
- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
- ↑ Suderwa, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 549.
- ↑ Waldemar Franciszek Wilczewski, Rejestr dymów dóbr duchowieństwa katolickiego diecezji wileńskiej z 1653 roku, w: Nasza Przeszłość, t. 101, 2004, s. 289.
- ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
- 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
- ↑ Wprost, 31 stycznia 2003. Polskie nazwy legalne http://www.wprost.pl/ar/38909/Polskie-nazwy-legalne/
- ↑ Grzegorz Rąkowski: Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Litwie. Warszawa: Burchard Edition, 1999-10-16, s. 265. ISBN 83-87654-07-8.
- ↑ Strona internetowa szkoły
- ↑ W 70. rocznicę śmierci Mariana Zdziechowskiego. Miesięcznik Uniwersytetu Jagiellońskiego: Alma Mater, Styczeń-Luty. 2009, Nr. 110-111