Sumatraizm

Sumatraizm – awangardowy ruch artystyczny stworzony przez serbskiego pisarza Miloša Crnjanskiego. Crnjanski ustalił zasady sumatraizmu podczas I wojny światowej, a ogłosił je w swoim tekście z 1920 roku „Wyjaśnieniu Sumatry” („Srpski knjiżevni glasnik” 1920)[1][2].

Crnjanski oparł sumatraizm na wpływach ekspresjonizmu i futuryzmu, wprowadzając swoją wizję kosmicznej harmonii. Jego koncepcja obejmowała najważniejsze tematy współczesnej sztuki awangardowej: pierwotną siłę, konflikt między cywilizacją a naturą oraz nadzieję na nowy początek, przy czym w samej twórczości rola jedności sprowadzała się do jedności różnych warstw kompozycyjnych utworu oraz do jedności formy i treści[3]. Koncepcja sumatraizmu nie została nigdy przez Crnjanskiego określona do końca. Pozostawał on pojęciem otwartym, z pogranicza metafory poetyckiej, filozofii i wierzeń ludowych[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Aleksandra Stankowicz. Grupy literackie w życiu kulturalnym Jugosławii w okresie międzywojennym. „Roczniki Humanistyczne”. ХХХIХ-Х (Zeszyt 7). s. 101-118. ISSN 0035-7707.
  2. ↑ Miloš Crnjanski, Lazar Pašćanović (tłum.): The Explanation of Sumatra. The Travel Club, 1920. [dostęp 2026-02-05]. (ang.).
  3. ↑ Poeticizing prose in Croatian and Serbian Modernism. W: History of the literary cultures of East-Central Europe. Marcel Cornis-Pope, John Neubauer (red.). T. I. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2004, s. 412. ISBN 978-90-272-3452-0. (ang.).
  4. ↑ Miloš Crnjanski: Poezje. Grzegorz Łatuszyński (tłum.). 2011, s. 241. (pol.).