Susan Sontag

Susan Sontag
Ilustracja
Susan Sontag (1979)
Data i miejsce urodzenia

16 stycznia 1933
Nowy Jork

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 2004
Nowy Jork

Dziedzina sztuki

literatura

Odznaczenia
Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Nagrody

National Book Critics Circle Award,
National Book Award,
Nagroda Jerozolimska,
Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich,
Nagroda Księcia Asturii

Strona internetowa

Susan Sontag (ur. 16 stycznia 1933 w Nowym Jorku, zm. 28 grudnia 2004 tamże) – amerykańska pisarka, eseistka, krytyczka społeczna i aktywistka praw człowieka. Jej książki przetłumaczono na ponad 30 języków.

Życiorys

Urodziła się jako Susan Rosenblatt w nowojorskiej rodzinie żydowskiej (jej ojciec miał polskie korzenie). Nazwisko Sontag przejęła po ojczymie Nathanie.

W latach 1987–1989 była prezeską amerykańskiego PEN Clubu. W 1982 na wiecu na Manhattanie popierającym Solidarność określiła europejski komunizm jako „faszyzm z ludzką twarzą”. Latem 1993 wystawiła Czekając na Godota w oblężonym Sarajewie; w tym samym roku otrzymała honorowe obywatelstwo miasta[1]. Jej powieść The Volcano Lover (pol. Miłośnik wulkanów) stała się bestsellerem w USA w 1992 roku. W roku 2000 opublikowała powieść In America (pol. W Ameryce), której główną bohaterką jest aktorka Maryna Załężowska. Pierwowzorem tej postaci była Helena Modrzejewska. Książka zdobyła National Book Award dla najlepszej powieści historycznej. Sontag pracowała także jako scenarzystka i reżyserka filmowa.

Sontag była osobą biseksualną[2]. W wieku 17 lat poślubiła Philippa Rieffa. Owocem związku był syn David Rieff. Po 8 latach ich małżeństwo zakończyło się rozwodem. Była związana m.in. z Harriet Sohmers, Lucindą Childs, Marią Irene Fornés, Nicole Stéphane Rothschild, Annie Leibovitz (z którą była do swojej śmierci[3]). Zmarła na białaczkę w Nowym Jorku. Pochowana została na paryskim cmentarzu Montparnasse.

Nagrody

Twórczość

Powieści

  • The Benefactor (1963) ISBN 0-385-26710-X.
  • Death Kit (1967, wyd. pol. Zestaw do śmierci, 1989)
  • The Volcano Lover (1992, wyd. pol. Miłośnik wulkanów, 1997) ISBN 1-55800-818-7.
  • In America (2000, wyd. pol. W Ameryce, 2003) ISBN 1-56895-898-6.
  • I, etcetera (1978, zbiór opowiadań) ISBN 0-374-17402-4.
  • The Way We Live Now (1991)

Eseje

  • Notes on Camp (1964, wyd. pol. Notatki o kampie, w: Literaturze na Świecie nr 9/1979)
  • Against Interpretation (1966, wyd. pol. Przeciw interpretacji, w: Literaturze na Świecie nr 9/1979; następnie Przeciw interpretacji i inne eseje, tłum. Małgorzata Pasicka, Anna Skucińska, Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2023) ISBN 0-385-26708-8.
  • Styles of Radical Will (1969, wyd. pol. Style radykalnej woli, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2023) ISBN 0-312-42021-8.
  • On Photography (1977, wyd. pol. O fotografii, tłum. Sławomir Magala, WAiF 1986; następnie Wydawnictwo Karakter 2023) ISBN 0-374-22626-1.
  • Under the Sign of Saturn (1975, wyd. pol. Pod znakiem Saturna, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter 2014) ISBN 0-374-28076-2.
  • Choroba jako metafora (1978) ISBN 0-394-72844-0.
  • AIDS and Its Metaphors (1988; kontynuacja Illness; wyd. pol. razem z poprzednią pozycją jako Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory, tłum. Jarosław Anders, Wydawnictwo Karakter, 2016) ISBN 0-374-10257-0.
  • Where the Stress Falls (2001; wyd. pol. Co ważne, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2024) ISBN 0-374-28917-4.
  • Regarding the Pain of Others (2003, wyd. pol. jako Widok cudzego cierpienia, tłum. Sławomir Magala, Wydawnictwo Karakter, 2023) ISBN 0-374-24858-3.
  • Regarding the Torture of Others (23 maja 2004), The New York Times Magazine (poświęcony torturom w Abu Ghraib)

Eseje i opowiadania publikowane były m.in. w The New Yorker, The New York Review of Books, The Times Literary Supplement, Art in America, Antaeus, Parnassus, The Threepenny Review, The Nation, Granta.

W języku polskim ukazały się także Odrodzona. Dzienniki, tom 1, 1947–1963 (tytuł oryginału: Reborn. Early Diaries 1947–1963, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2012) oraz Jak świadomość związana jest z ciałem. Dzienniki, tom 2, 1964–1980 (tytuł oryginału: As Consciousness Is Harnessed to Flesh, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2013)

Sztuki teatralne

  • Alice in Bed
  • Lady from the Sea

Filmy[4]

  • Duett för kannibaler (Duet for Cannibals), 1969
  • Bröder Carl (Brother Carl), dramat produkcji szwedzkiej, 1971
  • Promised Lands, film dokumentalny, Francja, 1974
  • Unguided Tour, 1983
  • Sarah, 1988, film dokumentalny poświęcony Sarah Bernhardt, narracja[5]

W 2008 jej nowela miała posłużyć za kanwę scenariusza filmu Jerzego Skolimowskiego pt. America, jednak – w wyniku problemów z dopięciem budżetu filmu – nigdy nie powstał. Ponadto Sontag jako ona sama pojawiła się w filmach Sarah, Mauvaise conduite, Zelig, Town Bloody Hall, Screen Test #1, Screen Test #3, Screen Test #4, Campus, le magazine de l'écrit i Galaxie.

Przypisy

  1. ↑ A. H., Ko su počasni građani Grada Sarajeva [online], Haber.ba, 3 marca 2019 [dostęp 2020-06-04] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-04] (bośn.).
  2. ↑ Finding fact from fiction | Books | The Guardian [online], books.guardian.co.uk [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  3. ↑ On Self – The New York Times [online], www.nytimes.com [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  4. ↑ Źródło: FilmWeb.pl oraz IMdB.com.
  5. ↑ Robert Gottlieb: Sarah: The Life of Sarah Bernhardt. Yale University Press, 2010, s. 213. ISBN 978-0-300-19259-9. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.