Swamp Thing (postać)
![]() | |
| Pierwsze wystąpienie |
House of Secrets (vol. 1) #92 (lipiec 1971) |
|---|---|
| Twórca |
Len Wein, Bernie Wrightson |
| Dane biograficzne | |
| Pochodzenie | |
| Przynależność |
Zieleń |
| Płeć |
męska |
| Inne informacje | |
| Umiejętności |
• regeneracja i do pewnego stopnia nieśmiertelność |
Potwór z Bagien (ang. Swamp Thing) – fikcyjny superbohater znany z licznych serii komiksowych, wydawanych przez DC Comics, oraz z różnych adaptacji związanych z tą postacią. Po raz pierwszy postać Potwora z Bagien pojawiła się w czasopiśmie komiksowym House of Secrets (vol. 1) #92 w lipcu 1971 roku. Postać została stworzona wspólnie przez Lena Weina i Berniego Wrightsona[1].
Jest to roślinny stwór, przypominający antropomorficzny kopiec materii roślinnej, którego celem jest ochrona natury i ludzkości przed zagrożeniami zarówno natury naukowej, jak i nadprzyrodzonej. Obowiązki te są często wyrazem jego miana Awatara Zieleni, sławetnego tytułu przedstawianego jako synonim zarówno Potwora z Bagien, jak i ucieleśnienia kosmicznych energii, które dają życie wszelkiemu życiu roślinnemu w znanym wszechświecie, często nazywanemu „Zielenią”. Kilka inkarnacji powstaje ze świadomości innych istot, które zostają wybrane na obrońców Parlamentu Drzew, przewodniej i zbiorowej świadomości wszelkiego życia roślinnego, w tym poprzednich inkarnacji Potwora z Bagien. Często też toczy też konflikt żywiołów z rywalami z Zieleni, wrogimi siłami żywiołów, takimi jak „Czerwień” (uosabiający wszelkie życie zwierzęce, w tym ludzkość), a zwłaszcza „Zgnilizna” / „Czerń” (uosabiający śmierć), a ich odwiecznym wrogiem jest Anton Arcane[2].
Znany jest również z licznych seriali aktorskich i animowanych, filmów fabularnych i gier komputerowych, bazujących na komiksach. Pierwszy raz na ekranie pojawił się w filmie kinowym Potwór z bagien z 1982 roku, gdzie w tytułową postać wcielił się Dick Durock, a jego ludzkie alter ego Ray Wise. W kontynuacji, pod tytułem The Return of Swamp Thing z 1989 roku obie wersje zagrał Dick Durock. W serialu telewizyjnym z lat dziewięćdziesiątych Swamp Thing rolę powtórzył się Durock. W serialu telewizyjnym Swamp Thing z 2019 roku w rolę tytułowa wcielili się Derek Mears (Potwór z Bagien) i Andy Bean (Alec Holland). Natomiast w serialu animowanym Błotniak (Swamp Thing) głosu postaci użyczył kanadyjski aktor Len Carlson[3].
Potwór z Bagien został uznany za 28. największego superbohatera wszech czasów przez portal IGN[4].
Historia
Alec Holland, biolog prowadzący, wraz ze swoją żoną Lindą, badania dla rządu nad formułą biowzmacniającą dla rządu, odmówił sprzedaży jej kryminalnej organizacji Konklawe. W odwecie Konklawe zdecydowała się go zabić i zaaranżowała wybuch materiałów chemicznych. Holland, płonąc żywcem, wpadł do pobliskich bagien. Chemia zawarta w bioformule sprawiła, że zmutował się w istotę opartą na roślinach i ziemi. Wkrótce Linda, została zamordowana przez ludzi Konklawe, ale Hollad zabił jej morderców w akcie zemsty. Agent federalny Matthew Cable, ochroniarz i przyjaciel Hollandów, uznał jednak, że to dziwny potwór z bagien odpowiada za ich zgon, i poprzysiągł go zabić[5].
Potwór z Bagien został pojmany przez groteskowe abominacje zwane Nie-Ludźmi i zabrany do bałkańskiego kraju. Stworzył je szalony naukowiec Anton Arcane jako próby utworzenia perfekcyjnego ciała, do którego planował przenieść swój umysł ze starego, schorowanego organizmu. Arcane, wcześniej obserwujący Potwora z Bagien za pomocą mistycznego lustra, uznał go za idealnego nosiciela. Zaoferował Hollandowi, za pomocą magii, możliwość ponownego stania się człowiekiem w zamian za ciało Potwora z Bagien. Jednak po przemianie Holland dostrzegł, że Arcane chce wykorzystać nowe ciało do podbicia ludzkości, więc zniszczył magiczny kocioł służący do zmiany ciał i ponownie stał się Potworem z Bagien, podczas gdy Arcane wrócił do postaci starca. W trakcie walki Arcane spadł w przepaść ze swojego zamku[6].
W walce z Nie-Ludźmi Holland nieumyślnie uwolnił więzionego od lat Pozszywanego Człowieka. Był to ożywiony magią brat Arcane’a, Gregori, który wcześniej zginął wskutek wybuchu miny z czasów II wojny światowej. Uwolniony Pozszywany Człowiek poszukiwał swojej córki Abigail, lekarki w pobliskim miasteczku. Początkowo starł się z Potworem z Bagien, lecz później zawarli sojusz, by ocalić Abigail niebezpieczeństwa. Pozszywany Człowiek spadł jednak w przepaść, a Abigail opuściła Bałkany, towarzysząc Cable’owi w dalszych poszukiwaniach Potwora z Bagien[7].
Po wielu przygodach Potwór z Bagien, trafiając do Gotham City, że członek rady nadzorczej Wayne Enterprises, Nathan Ellery, jest przywódcą Konklawe, który zlecił zabójstwo Hollandów. W wyniku walki Ellery zginął, spadając z wysokości. Był to także pierwszy raz, gdy Potwór z Bagien starł się z Batmanem[8]. Niedługo później, na bagnach Południa, Potwór ponownie spotkał Arcane’a, który przeżył wcześniejszy upadek, ale jego obrażenia były jednak tak poważne, że musiał poddać się przeszczepowi mózgu, dokonanemu przez Nie-Ludzi, do zdeformowanego ciała jednego z nich. W tej formie zaatakował Potwora z Bagien, pragnąc jego ciała, i od tej pory stał się jego arcywrogiem[9].
Niedługo potem Holland, Cable i Abigail trafili w ręce czerwi współpracujących z profesorem Nailem, twórcą Nowego Edenu – samowystarczalnej przystani chroniącej przed zanieczyszczeniami. Okazało się, że czerwie pomagały Nailowi jedynie pozornie, w rzeczywistości chcąc uczynić z ludzkości swój pokarm. Nail zniszczył Eden, a w chaosie zginęła Ruth, ukochana Jonathana Bolta, którego Potwór z Bagien powstrzymał od dokonania zemsty, by mogli zdażyć uciec[10]. Wkrótce Cable i Bolt, obwiniający potwora, schwytali go i oddali do wojskowego ośrodka badawczego. Cable, który wielokrotnie został uratowany przez Potwora z Bagien, podejrzewając, że ten zna prawdę o śmierci Hollandów, poznał jego prawdziwą tożsamość. Wstrząśnięty, pomógł mu uciec wraz z Abigail i Boltem. Sfingowano śmierć Potwora z Bagien, lecz Holland, świadomy cierpienia, jakie sprowadza, wybrał samotne życie na bagnach[11].
Jakiś czas później Potwór z Bagien został schwytany przez ludzi generała Sunderlanda i przewieziony do Sunderland Corp, aby zbadać sekret biowzmacniającej formuły. Nadzorujacy badania Jason Woodrue ustalił, że wszystkie jego tkanki są pochodzenia roślinnego. Wtedy Potwór z Bagien odkrył przerażajaca prawdę –– nie był Alekiem Hollandem, lecz ożywioną roślinnością bagienną uformowaną przez chemikalia biowzmacniającej formuły, podczas gdy prawdziwy Holland utonął w bagnach. Po konflikcie z Sunderlandem Woodrue uwolnił Potwora, który w rozpaczy zabił Sunderlanda i wrócił na bagna. Śledził go Woodrue, który był jednocześnie pół-człowiekiem pół-rośliną, Floronic Manem[12].
Floronic Man zjadł bulwę z ciała Potwora z Bagien i próbował nawiązać kontakt z Zielenią, siłą życiową wszystkich roślin na Ziemi. To doświadczenie doprowadziło Floronic Mana do szaleństwa i postanowił zniszczyć wszelkie życie poza roślinami. Zbudzony Potwór z Bagien go powstrzymał i uświadomił Zieleni, że rośliny nie przetrwają bez zwierząt i ludzi. Zieleń porzuciła Floronic Mana, który następnie został aresztowany przez Ligę Sprawiedliwości[13]. Potwór wydobył szczątki Hollanda i pochował je, akceptując, że nigdy nie był człowiekiem[14].
W tym czasie Abigail poślubiła Cable’a, lecz ich małżeństwo się rozpadało. Arcane opętał ciało Cable’a, lecz został pokonany i strącony do Piekła[15]. Cable zapadł w śpiączkę i ostatecznie zmarł[a], a Abigail odnalazła miłość w Potworze z Bagien, z którym zawarła prywatne małżeństwo[19]. Dowiedziała się też, że Ziemia tworzy żywiołaki, by chroniły jej aspekty[20].
Angielski badacz okultyzmu, John Constantine, spotkał Potwora z Bagien podczas szukania informacji o nadchodzącej mrocznej istocie. Wyjawił, że Potwór z Bagien to w rzeczywistości kolejny żywiołak roślin, połączony z całą resztą roślinności przez Zieleń[21]. Żywiołaki były obrońcami życia roślinnego na przestrzeni dziejów i po zakończeniu działalności, dołączały do Parlamentu Drzew, zbiorowego umysłu byłych awatarów Zieleni[22]. Constantine pokazał Potworowi z Bagien wpływ kryzysu multiwersum na Ziemię i ostrzegł przed południowoamerykańskim kultem Brujería, który planował przywołać Pierwotną Ciemność[23].
Potwór z Bagien i Constantine udali się do Brazylii na spotkanie z Parlamentem Drzew, który odrzucił Potwora. Następnie wraz z towarzyszami z Newcastle stawili czoła Brujeríi w Argentynie. Podczas bitwy Judith, przyjaciółka Constantine’a, została przemieniona w wronę-posłańca Pierwotnej Ciemności, której Potwór z Bagien pozwolił uciec, by ratować życie Constantine’a[24]. Wrona dostarczyła wiadomość Ciemności, więc Constantine i Potwór z Bagien zebrali drużyny, by ocalić świat. W walce z Pierwotną Ciemnościa drużyna Potwora została pokonana, lecz skonfrontowany Potwór przyznał, iż nie wie, czym jest zło, i że dobro i zło istnieją tylko we wzajemnym odniesieniu. Usatysfakcjonowana Ciemność zawarła rozejm ze Światłem[25].
Tymczasem Abigail aresztowano w Gotham City za „dewiacje seksualne” z Potworem[26]. Ten zagroził zniszczeniem miasta i pokrył je roślinnością. Mimo to Potwór z Bagien zyskał wielu zwolenników, w tym ekologa Chestera Williamsa. Batman również wsparł go, doprowadzając do wycofania zarzutów wobec Abigail, lecz ostrzegł, że zabije Potwora, jeśli znów zagrozi Gotham. Gdy Potwór próbował zjednoczyć się z Abigail, został zaatakowany przez Dwighta Wickera i DDI. Z pomocą technologii Lexa Luthora odcięto go od Zieleni i spalono napalmem[27]. Na jego pogrzebie pojawili się Abigail, Chester i Batman jako jedyny z superbohaterów[28].
Potwór przeżył, lecz odcięty od Zieleni zaczął dostrajać się do innych częstotliwości i tworzyć nowe ciała na obcych planetach[29]. Na J586, gdzie rośliny były świadome, dzięki Zielonej Latarni Medphyll nauczył się wracać na Ziemię[30]. Po powrocie zabił odpowiedzialnych za zamach[31] i ponownie połączył się z Abigail. Zamieszkali na bagnach, zaprzyjaźniając się z Chesterem i Liz Tremayne, którzy założyli grupę proekologiczną[32].
Parlament Drzew był zaskoczony powrotem Potwora z Bagien, sądząc, że zginął. Wyjaśniono mu, że zawsze istniał tylko jeden żywiołak Ziemi – po śmierci lub odejściu poprzedniego wyrastał następca. Potwór odkrył nasiono mające pomieścić nowego żywiołaka. Parlament uznał, że istnienie dwóch naraz to zbrodnia i nakazał zniszczyć nasiono. Potwór z Bagien odmówił, planując odejść z Abigail i pozwolić nasionu żyć[33]. Używając mocy, przejął ciało Constantine’a, by przenieść się do planu astralnego. Następnie, w tej ludzkiej postaci, Potwór i Abigail poczęli dziecko, które umożliwiło nasionu rozwijać się powoli[34].
Niestety, przez większość ciąży Abby, Potwór z Bagien utknął w podróży w czasie i po znalezieniu sposobu na przetrwanie tysiącleci w Pazurze Aelkhunda, dotarł do swoich czasów akurat w porę, by być świadkiem narodzin córki. On i Abigail nadali jej imię Tefé na cześć Tefé, gdzie mieścił się Parlament Drzew[35]. Będąc hybrydą, Tefé była nośnikiem Zieleni jak i analogicznej do niej Czerwieni, siły łączącej i przenikającej wszelkie życie zwierzęce i mikroorganizmy we wszechświecie.
Potwór z Bagien brał udział w wojnie Zieleni z Szarością, kosmiczną siłą łączącą życie grzybów. Później walczył z Sunderland Corp i wkrzeszonym przez nich Antonem Arcane’em, który powrócił jako demon. Jednak wskutek niemożności pogodzenia życia rodzinnego z funkcjami obrońcy sprawiło tarcie z Abigail, która opuściła Potwora z Bagien i odeszła do Nowego Orleanu.
W następstwie po Najczarniejszej Nocy Potwór z Bagien został skażony przez ucieleśnienie śmierci i przemieniony w „Mroczny Awatar”, wierząc, że jest inkarnacją superzłoczyńcy Nekrona. Próbował zniszczyć całe życie na Ziemi. W odpowiedzi, podczas Najjaśniejszego Dnia, Entity wskrzesiła Aleca Hollanda jako swojego wybawcę Ziemi[36]. Ostatnim świadomym wspomnieniem Aleca było rzucenie się w bagno, aby ugasić pochłaniające go płomienie, nie zdając sobie sprawy, że jego świadomość została wchłonięta przez Potwora z Bagien. Dzięki mocy Deadmana i Parlamentu Drzew Holland został Potworem z Bagien i zniszczył Mrocznego Awatara, przywracając balans Zieleni[37]. Constantine postanowił odszukać Aleca i zmusić go do ponownego zjednoczenia się z Potworem z Bagien. Jednak Alec odmówił, pragnąc zachować swoje normalne człowieczeństwo.
Holland odkrył, że nosi wspomnienia Potwora z Bagien, i został budowniczym, chcąc się od nich odciąć. Gdy ekosystemy zaczęły umierać przez tajemniczą chorobę, dawny Potwór z Bagien – pilot Calbraith A.H. Rodgers – wyjawił mu, że to dzieło starożytnego zła Sethe’a, awatara Zgnilizny, siły odpowiadającej za śmierć. Holland odrzucał rolę obrońcy Zieleni, aż do ataku sług Sethe’a, z którego uratowała go Abigail. Sethe zyskał wpływ na przyrodniego brata Abigail, Williama, dając mu moc nad martwą tkanką. Świadom konsekwencji połączenia Williama z Sethe’em, Holland przyjął rolę Potwora z Bagien[38].
Po tym, jak Abigail zabiła Sethe’a, Parlament Rozkładu, zbiorowy umysł byłych awatarów Zgnilizny, przywrócił Arcane’a jako jej nowego awatara. Arcane chciał dopaść Abigail mającą czastkę Zgnilizny, lecz po porażce uciekł do Zgnilizny. Potwór z Bagien i Animal Man, przedstawiciel Czerwieni, weszli w Zgniliznę, żeby pokonać ją raz na zawsze. Jednak to był podstęp Arcane’a i Potwór z Bagien po wyjściu odkrył jałowy świat. Trujący Bluszcz i Deadman wyjawili, że zamiast kilku godzin Potwór z Bagien i Animal Man byli przez rok, a w tym czasie Zgnilizna opanowała świat prowadzac niemal do zagłady Zieleń i Czerwień. Arcane także zabił Abigail i opanował Maxine, córkę Animal Mana[38].
Niespodziewanie bohaterom pomógł Parlament Rozkładu, zdradzając, że Zgnilizna nigdy nie była zła i to Arcane swoja żadza władzy zaburzył równowagę sił i osłabił parlament. Dzięki podróży w czasie Potwór Bagien ocalił Abigail, a następnie – na jej prośbę i z wolą Parlamentu Rozkładu – zabił ją, by mogła zostać awatarem Zgnilizny zamiast Arcane’a. Parlament Rozkładu uwięził Arcane’a w jego własnym piekle. Abigail i Holland pogrzebali swoje ludzkie ciała, a jako awatarzy Zieleni i Zgnilizny musieli się rozstać, by pełnić swe funkcje do końca swych dni[38].
Uwagi
Przypisy
- ↑ Kirsten Murray: 10 Things To Know About Swamp Thing. CBR, 2019-04-25. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ Addis 2021 ↓, s. 418-419.
- ↑ Steven Osojnak: Every Swamp Thing movie and TV adaptation so far. Bam Smack Pow, 2024-11-25. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ Top Comic Book Heroes. IGN, 2011-05-04. [dostęp 2025-08-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-20)]. (ang.).
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 20-42.
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 46-66.
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 69-91.
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 162-182.
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 232-243.
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 247-265.
- ↑ Wein i Brightson 2024 ↓, s. 292-308.
- ↑ Moore 2018a ↓, s. 40-65.
- ↑ Moore 2018a ↓, s. 72, 76, 79 82-84, 106-131.
- ↑ Moore 2018a ↓, s. 227-241.
- ↑ Moore 2018a ↓, s. 139-145, 170-171, 195, 262-265, 272-311.
- ↑ Veitch 1989 ↓, s. 15-16.
- ↑ Gaiman 2015a ↓, s. 46.
- ↑ Gaiman 2015b ↓, s. 207.
- ↑ Moore 2018a ↓, s. 406-428; Veitch 1989 ↓, s. 15-16.
- ↑ Moore 2018a ↓, s. 396-397.
- ↑ Moore 2018b ↓, s. 73-78, 1.
- ↑ Moore 2018b ↓, s. 319-333.
- ↑ Moore 2018b ↓, s. 249-250, 294-298, 304-309.
- ↑ Moore 2018b ↓, s. 319-334; Moore 2018b ↓, s. 347-359, 365-371.
- ↑ Moore 2018b ↓, s. 347-359, 365- 371, 386-426.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 31-50, 386-426.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 59-96.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 123-125.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 146-150, 185-186, 254-255.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 278-280, 286-292.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 336-344.
- ↑ Moore 2018c ↓, s. 365-368.
- ↑ Veitch 1987 ↓, s. 4-7, 11-13, 21-23.
- ↑ Veitch 1988 ↓, s. 2-5, 14-24.
- ↑ Wheeler 1989 ↓, s. 1-2, 19-24.
- ↑ Johns i Tomasi 2022a ↓, s. 609-621.
- ↑ Johns i Tomasi 2022b ↓, s. 625-651.
- 1 2 3 Snyder, Lemire i Tuft 2020 ↓.
Bibliografia
- Victoria Addis: Ecomasculinity, Ecomasculinism, and the Superhero Genre: Alan Moore's Swamp Thing. W: Men, Masculinities, and Earth: Contending with the (m)Anthropocene. Cham: Palgrave Macmillan, 2021. ISBN 978-3-030-54486-7. (ang.).
- Neil Gaiman (scen.), Kelley Jones (rys.), Malcolm Jones III (tusz), Daniel Vozzo (kolor): Pora mgieł: Odcinek 1. W: Neil Gaiman: Sandman. Paulina Braiter-Ziemkiewicz (tłum.). Wyd. 2. T. 4: Pora mgieł. Warszawa: Egmont Polska, 2015. ISBN 978-83-237-3689-9. (pol.).
- Neil Gaiman (scen.), Jill Thompson (rys.), Vince Lock (tusz), Daniel Vozzo (kolor): Sejmik gawronów. W: Neil Gaiman: Sandman. Paulina Braiter-Ziemkiewicz. Wyd. 2 dodr. T. 6: Refleksje i przypowieści. Warszawa: Egmont Polska, 2015. ISBN 978-83-281-0228-6. (pol.).
- Geoff Johns, Peter J. Tomasi (scen.), Patrick Gleason, Ivan Reis, Joe Prado (rys.), Mark Irwin, Oclair Albert, Norm Rapmund, Christian Alamy (tusz), Nathan Eyring, Aspen Studios, Peter Steigerwald (kolory): Upadek i wzlot. W: Najjaśniejszy Dzień. Tomasz Sidorkiewicz (tłum.). Warszawa: Story House Egmont, 2022, seria: DC Deluxe. ISBN 978-83-281-5631-9. (pol.).
- Geoff Johns, Peter J. Tomasi (scen.), Ivan Reis, Joe Prado, Patrick Gleason, Ardian Syaf, Scott Clark (rys.), Norm Rapmund, Vicente Cifuentes, Oclair Albert, Tom Nguyen, Mick Gray, Mark Irwin, David Beaty (tusz), Aspen Studios, Peter Steigerwald (kolory): Zakończenie. W: Najjaśniejszy Dzień. Tomasz Sidorkiewicz (tłum.). Warszawa: Story House Egmont, 2022, seria: DC Deluxe. ISBN 978-83-281-5631-9. (pol.).
- Alan Moore: Saga o potworze z bagien. Stephen Bissette, John Totleben, Dan Day, Rick Veitch, Shawn McManus, Alfredo Alcala, Ron Randal (rys.), Tatjana Wood (kolory), Jacek Drewnowski (tłum.). T. 1. Warszawa: Egmont Polska, 2018. ISBN 978-83-281-3416-4. (pol.).
- Alan Moore: Saga o potworze z bagien. Stephen Bissette, John Totleben, Stan Woch, Rick Veitch, Alfredo Alcala, Ron Randall, Tom Mandrake (rys.), Tatjana Wood (kolory), Jacek Drewnowski (tłum.). T. 2. Warszawa: Egmont Polska, 2018. ISBN 978-83-281-3437-9. (pol.).
- Alan Moore: Saga o potworze z bagien. Rick Veitch, John Totleben, Alfredo Alcala, Stephen Bissette, Tom Yeates (rys.), Tatjana Wood (kolory), Jacek Drewnowski (tłum.). T. 3. Warszawa: Egmont Polska, 2018. ISBN 978-83-281-3458-4. (pol.).
- Scott Snyder, Jeff Lemire, Scott Tuft: Potwór z bagien Scotta Snydera. Yanick Paquette, Marco Rudy, Steve Pugh, Timothy Green II, Victor Ibáñez, Francesco Francavilla, Kano, Andrew Belanger, Becky Cloonan (rys.), Nathan Fairbairn, Val Staples, Lee Loughridge, Lovern Kindzierski, Tony Aviña, David Baron, Francesco Francavilla, Matthew Wilson (kolory), Jacek Drewnowski (tłum.). Warszawa: Egmont Polska, 2020, seria: DC Deluxe. ISBN 978-83-281-9625-4. (pol.).
- Rick Veitch. Final Payment. „Swamp Thing”. 2 (84), marzec 1989. Tom Mandrake (rys.), Alfredo Alcala (tusz), Tatjana Wood (kolor), John Costanza (liternictwo), Karen Berger, Art Young (red. nacz.). Nowy Jork: DC Comics. (ang.).
- Rick Veitch. L’adoration De La Terre. „Swamp Thing”. 2 (76), wrzesień 1988. Rick Veitch (scen. i rys.), Alfredo Alcala (tusz), Tatjana Wood (kolor), John Costanza (liternictwo), Karen Berger (red. nacz.). Nowy Jork: DC Comics. (ang.).
- Rick Veitch. (We Could Be) Diving for Pearls. „Swamp Thing”. 2 (65), październik 1987. Rick Veitch (scen. i rys.), Alfredo Alcala (tusz), Tatjana Wood (kolor), John Costanza (liternictwo), Karen Berger (red. nacz.). Nowy Jork: DC Comics. (ang.).
- Len Wein, Bernie Wrightson: Potwór z bagien. Bernie Wrightson, Nestor Redondo (rys.), Tatjana Wood (kolory), Tomasz Sidorkiewicz (tłum.). Warszawa: Story House Egmont, 2024, seria: DC Limited. ISBN 978-83-281-6248-8. (pol.).
- Doug Wheeler. Journeys. „Swamp Thing”. 2 (90), grudzień 1989. Pat Broderick (rys.), Alfredo Alcala (tusz), Tatjana Wood (kolor), John Costanza (liternictwo), Karen Berger, Art Young (red. nacz.). Nowy Jork: DC Comics. (ang.).
