Sylwia Rzeczycka

Sylwia Rzeczycka
Data urodzenia

26 lipca 1897

Data śmierci

11 grudnia 1981

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Krajowa

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa:

Odznaczenia
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Sylwia Rzeczycka (ur. 26 lipca 1897, zm. 11 grudnia 1981) – teozofka, wolnomularka, działaczka Polskiego Towarzystwa Teozoficznego, żołnierz Armii Krajowej, uczestniczka powstania warszawskiego, działaczka Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu na Kraj, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata (odznaczona w 1965 r.)[1][2][3][4][5].

W 1926 roku ukończyła półroczny kurs w Szkole Kosmetycznej im. W. Klimeckiego w Warszawie. Przed 1939 r. działała w Klubie Politycznym Kobiet Postępowych (następnie Lidze Kobiet). W 1927 r. wstąpiła do Polskiego Towarzystwa Teozoficznego, działała także w wolnomularstwie mieszanym. W czasie okupacji należała do konspiracji zbrojnej Polskiego Państwa Podziemnego. Była zaangażowana w pomaganie Żydom w Żegocie, wyrabiając fałszywe dokumenty na polskie nazwiska. Uczestniczyła w powstaniu warszawskim jako łączniczka w batalionie „Oaza” (V Obwód Warszawskiego Okręgu AK – 5 Rejon); po jego upadku wywieziono ją do obozu w Groß-Rosen, z którego została zwolniona ze względu na zły stan zdrowia. Po wojnie osiadła w Krakowie, gdzie przebywały jej siostry. Od wiosny 1946 r. należała do PSL. W okresie wyborczym w styczniu 1947 r. zatrzymano ją w Krakowie za przynależność do tego ugrupowania[6].

W 1949 r. zamieszkała na stałe w Warszawie. Działała w siatce szpiegowskiej emigracyjnego wywiadu mjr. Andrzeja Rudolfa Czaykowskiego[4]. Jako osobista masażystka i zaufana powierniczka Niny Andrycz, w trakcie prywatnych rozmów otrzymywała od niej informacje dotyczące jej męża, ówczesnego premiera Józefa Cyrankiewicza, oraz relacji panujących wśród najwyższych przedstawicieli komunistycznej władzy. Rzeczycka udostępniła uzyskane dane Czaykowskiemu, który wykorzystywał je w swoich raportach wywiadowczych przesyłanych do Londynu[7].

Za działalność wywiadowczą wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie 10 kwietnia 1953 roku Rzeczycką skazano na dożywocie oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze. Odbywała karę w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy-Fordonie, opuściła więzienne mury 20 grudnia 1956 roku[8].

Rodzina

Córka generała Edwarda Hejdukiewicza. Żona kapitana Konstantego Rzeczyckiego poległego w 1920 r[4].

Przypisy

  1. ↑ https://sprawiedliwi.org.pl/pl/historie-pomocy/historia-pomocy-rzeczycka-sylwia.
  2. ↑ Powstańcze Biogramy – Sylwia Rzeczycka [online], www.1944.pl [dostęp 2024-06-22] (pol.).
  3. ↑ Rzeczycka Sylwia [online], yadvashem.org [dostęp 2024-06-23] (ang.).
  4. 1 2 3 Tomasz Krok, Kulisy dekonspiracji siatki wywiadowczej mjr. Andrzeja „Gardy” Czaykowskiego, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, XXIII (3), 2022, s. 148–185, ISSN 1640-6281 [dostęp 2024-06-22] (pol.).
  5. ↑ L. Hass, Wolnomularze polscy w kraju i na świecie 1821–1999. Słownik biograficzny, Warszawa, Rytm, 1999, s. 434.
  6. ↑ Tomasz Krok, Afera teozofów. Siatka wywiadowcza mjr. Andrzeja Czaykowskiego (1949–1951), Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2025, s. 226.
  7. ↑ Tomasz Krok, Afera teozofów. Siatka wywiadowcza mjr. Andrzeja Czaykowskiego (1949–1951), Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2025, s. 285–291.
  8. ↑ Informator o osobach skazanych za szpiegostwo w latach 1944–1984, Lublin 1994, s. 188–189.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.