Symmachia

Symmachia (stgr. συμμαχία – „przymierze, sojusz”[1][a]) – w starożytnej Grecji sojusz, związek obronny lub zaczepno-obronny helleńskich poleis[2], tworzony w obliczu wspólnych wyzwań lub przeciwnika.

Zawierający przymierze sojusznicy zobowiązywali się do uznawania tych samych wrogów i przyjaciół. Porozumienie dotyczyło też wspólnych uzgodnień w trakcie prowadzenia wojny lub podczas zawierania pokoju[3]. W symmachii istotną rolę często odgrywała hegemonia jednego z państw sojuszniczych[4], któremu jako najsilniejszemu przekazywano przywództwo. Dla koordynacji działań zwykle powoływano synedrion (radę naczelną)[5].

Wczesną symmachią był np. Związek Panhelleński zawarty w 481 p.n.e. dla odparcia najazdu perskiego. W historii starożytnej do najbardziej znanych należały[3]:

Silna rywalizacja dwóch pierwszych symmachii doprowadziła Greków do niszczących dwóch wojen peloponeskich i spowodowała wrogi podział świata greckiego, na długo utrwalając jego polityczny dualizm[6].

Inną postacią takiego sojuszu była epimachia (ἐπιμαχία) zawierana przez państwa greckie wyłącznie w celach obronnych[7]; na jej odmienny charakter zwraca uwagę Tukidydes (Wojna peloponeska I 44,1; V 48,2)[8].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Dosłownie „wspólna walka” od σύμ sym – współ, μάχη machē – walka (Słownik wyrazów obcych W. Kopalińskiego: symmachia)

Przypisy

  1. ↑ Słownik grecko-polski. (Red.) Zofia Abramowiczówna. T. 4 (Π-Ω). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 158.
  2. ↑ Słownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991.
  3. 1 2 Guy Rachet: Słownik cywilizacji greckiej. Katowice: Książnica, 2006, s. 368.
  4. ↑ Johannes Irmscher (red.), Lexikon der Antike, Lepizig: Bibliographisches Institut, 1971, s. 534 (niem.).
  5. ↑ Encyclopedia of Ancient Greece (red. Nigel Wilson). London: Routledge, 2006, s. 471.
  6. ↑ Stanisław Stabryła: Starożytna Grecja. Warszawa: WSiP, 1988, s. 109.
  7. ↑ Aristide Calderini, Maria Calderini: Dizionario di antichitá grece e romane. Milano: Ceschina, 1960, s. 304.
  8. ↑ «Symmachia» w: Brill's New Pauly Online. (ang.) [dostęp 2024-11-11].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.