Synagoga w Siadach

Synagoga w Siadach

Ruiny synagogi w 2011 roku
Państwo	Litwa
Miejscowość	Siady
Data budowy	początek XX wieku
Data zburzenia	2011
Położenie na mapie Litwy Synagoga w Siadach
56°10′00,13″N 22°05′12,81″E/56,166703 22,086892

Synagoga w Siadach (lit. Sedos sinagoga) – synagoga znajdująca się w Siadach na Żmudzi.

Synagoga została wybudowana po 1886 roku, na wzór wcześniejszej synagogi, która spłonęła w pożarze. Wybudowana była w stylu klasycystycznym połączonym z ludową architekturą litewską^[1]. Położona była niedaleko rzeki, między budynkiem bożnicy a rzeką znajdował się budynek mykwy, na drugim brzegu znajdował się cmentarz żydowski^[1].

W 1923 roku planowano wybudować nową, murowaną synagogę. W 1935 roku przeprowadzono renowację synagogi^[2]. Po II wojnie światowej synagoga pełniła m.in. funkcję magazynu, hali sportowej, budynku mieszkalnego i tartaku^[3][2], w 2007 roku została zwrócona litewskiej społeczności żydowskiej. W 2011 roku ruiny synagogi zostały rozebrane^[2]. Niektóre elementy synagogi przechowywane są w dawnym majątku w Renowie^[2].

Od 1993 roku wpisana była do litewskiego rejestru zabytków^[2].

Synagoga wybudowana była z drewna, osadzona na kamiennym fundamencie, wykonanym na planie zbliżonym do litery T. We wschodnim fragmencie budynku znajdowała się jednopiętrowa sala modlitewna dla mężczyzn, strona zachodnia była dwupiętrowa. Przez centrum budynku poprowadzony był korytarz^[1].

We wschodniej ścianie synagogi znajdował się aron ha-kodesz, bima nie znajdowała się na środku sali, lecz bliżej jej zachodniej ściany. Nad zachodnią ścianą sali modlitewnej znajdował się babiniec^[1]. Była to druga pod względem wielkości synagoga drewniana na Litwie^[3].

• Kucharska Jolanta, "Ilustrowany przewodnik po zabytkach na Wileńszczyźnie i Żmudzi", Warszawa 2004, ISBN 83-87654-15-9