Synogarlica popielata
| Streptopelia capicola[1] | |||
| (Sundevall, 1857) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
synogarlica popielata | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Synogarlica popielata[4] (Streptopelia capicola) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae), wyglądem przypominający sierpówkę. Zamieszkuje wszelkie środowiska: lasy, sawannę, pola i parki południowej i wschodniej Afryki. Żywi się nasionami, owocami, liśćmi i bezkręgowcami. Jest gatunkiem bardzo pospolitym.
Podgatunki i zasięg występowania
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny[5] i autorzy HBW[2] wyróżniają następujące podgatunki:
- S. c. electa (Madarász, 1913) – zachodnia Etiopia[2]
- S. c. somalica (Erlanger, 1905) – wschodnia i południowo-wschodnia Etiopia, Somalia i północna Kenia na południe po rzekę Ewaso Ng’iro[2]
- S. c. tropica (Reichenow, 1902) – południowo-zachodnia Etiopia i centralna Kenia po Angolę, Zimbabwe i RPA[2]
- S. c. onguati Macdonald, 1957 – południowo-zachodnia Angola i północna Namibia[2]
- S. c. damarensis (Hartlaub & Finsch, 1870) – Namibia, Botswana i południowo-zachodnie Zimbabwe[2]
- S. c. capicola (Sundevall, 1857) – zachodnia RPA[2].
Morfologia
Synogarlica popielata jest niedużym gołębiem, zwykle osiąga około 25 cm długości i 106–200 g masy ciała[2]. Upierzenie jest ciemnobeżowe z ciemniejszym wierzchem ciała, niebieskoszarą krawędzią skrzydła i czarnymi lotkami pierwszego rzędu. Z tyłu szyi znajduje się charakterystyczna czarna półobróżka. Samce są podobne do samic, lecz mogą być nieco większe.
Ekologia i zachowanie
Gołębie te żyją zwykle samotnie lub w parach, choć mogą tworzyć większe stada w pobliżu źródeł pożywienia i wody.
Ich śpiew to zwykle monotonne i wysokie „Cuuka-luu”, które powtarzają dziesięć do trzydziestu razy. Drugi z wydawanych dźwięków to szybkie brzmiące jak śmiech „hu-hu-hu”.
Środowisko
Synogarlice popielate występują we wszelkiego rodzaju środowiskach: w lasach, buszu, na sawannie, terenach rolniczych, w parkach i ogrodach podmiejskich.
Pokarm
Żeruje zwykle na ziemi. Żywi się głównie nasionami, dietę uzupełnia owocami, nektarem, liśćmi i owadami. Wśród zaobserwowanego pokarmu można wyróżnić:
- nasiona: traw, sorgo, kukurydzy, owsa, łubinu, wiązu, akacji, wilczomleczu, sosny, dębu szypułkowego, eukaliptusa;
- owoce: sumaka, lantany;
- liście: sukulentów;
- nektar: aloesu;
- bezkręgowce: dżdżownice, termity, mrówki, mszyce, szarańczowate.
Rozród
Jest to jeden z najbardziej płodnych ptaków Afryki. Sezon lęgowy trwa u nich cały rok, jedynie w miejscach występowania pór deszczowych przypada on na okres sierpień-listopad. Gniazdo z gałązek, liści i korzeni zwykle buduje samica. Większość prac wykonuje we wczesnych godzinach porannych i zajmuje jej to od 3 do 8 dni. Zwykle buduje własne gniazdo, jednak mogą one również korzystać z gniazd z zeszłego sezonu lub zajmować opuszczone gniazda innych ptaków. Często gniazduje na gatunkach drzew obcych, takich jak akacje (Acacia saligna i Acacia cyklop), sosny (Pinus) i eukaliptusy (Eucalyptus). Znosi od 1 do 4 jaj, zwykle 2, które są wysiadywane przez 13–16 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po upływie 16–17 dni, po czym są one zależne od swoich rodziców jeszcze przez 12 dni.
Status zagrożenia
Gatunek ten ma bardzo duży zasięg występowania. Wielkość populacji nie została określona ilościowo, ale gołąb ten jest bardzo pospolity. Tendencja populacji wydaje się również wzrastać. Ich siedliska są co prawda często niszczone, jednak gołębie szybko znajdują nowe. Również mimo częstych polowań na te ptaki, ich liczebność nie spada. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[3].
Przypisy
- ↑ Streptopelia capicola, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 L.F. Baptista, P.W. Trail, H.M. Horblit, G.M. Kirwan, P.F.D. Boesman, Ring-necked Dove (Streptopelia capicola), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2021, DOI: 10.2173/bow.rindov.01.1 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Streptopelia capicola, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Columbinae Leach, 1819 – gołębie (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-28].
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).