Syrja bej Vlora

Syrja bej Vlora
Ilustracja
Syrja Vlora (początek XX w.)
Data i miejsce urodzenia

1860
Wlora

Data śmierci

1940

Ambasador Albanii w Austro-Węgrzech
Małżonek

Mihri Toptani

Syrja bej Vlora (tur. Avlonyalı Süreyya Bey[1], ur. 1860 we Wlorze, zm. 1940) – albański polityk, ambasador Albanii w Austro-Węgrzech.

Życiorys

Rodzicami Syrji byli Mustafa Pasza oraz Janina Naile. Jego starszy brat, Mehmed Ferid Pasza, był w latach 1903–1908 wielkim wezyrem[2]..

W latach 1886–1887 Syrja bej Vlora opublikował pięć numerów czasopisma Zerrat; pierwszy numer miał tylko 32 strony, pozostałe po 160 stron. Czasopismo nie miało ustalonej tematyki, jednak jego publikacje zawierały artykuły o znanych pisarzach i filozofach[2].

W 1895 roku został skazany przez sąd osmański na trzy lata więzienia, jednak udało mu się uciec do Włoch. Ze względu na dobre kontakty w Stambule wyrok został wkrótce uchylony[3] i Vlora wrócił do Turcji. Prawdopodobnie w 1903 roku osiadł w Stambule[3], gdzie jego syn Eqrem zaczął studiować prawo. Dzięki postawie swojego brata, wielkiego wezyra Ferida Paszy, Syrja otrzymał stanowisko dyrektora generalnego tureckich organów celnych, które piastował do czasu wybuchu rewolucji młodotureckiej w lipcu 1908 roku[2].

W 1907 roku opublikował w języku tureckim pracę na temat historii islamu zatytułowaną Fitret ül-Isläm[1][3] – biografii Mu’awiji ibn Sufjana, założyciela dynastii Umajjadów[2].

Wraz z innymi albańskimi intelektualistami, Vlora dążył do wprowadzenia alfabetu łacińskiego dla języka albańskiego i 15 stycznia 1910 roku opublikował na ten temat długi artykuł w stambulskiej gazecie Yeni Gazete[2].

9 lipca 1912 roku, podczas debaty parlamentarnej ostro skrytykował turecką politykę wobec Albanii, przez co naraził się władzom i przy finansowym wsparciu austro-węgierskiego ambasadora opuścił Stambuł[3]. Spotkał się w Atenach z greckim premierem Elefteriosem Wenizelosem, który polecił Vlorze przekazać za pośrednictwem tureckiej ambasady w Grecję propozycję uznania przez tureckie władzę roszczeń Grecji do Krety w zamian za niepodejmowanie przez Grecję ataków na Turcję. Nie otrzymał żadnej odpowiedzi, ponieważ w Stambule został już uznany za zdrajcę i przewidział, że w niedalekiej przyszłości wybuchnie na Bałkanach konflikt zbrojny. Pełnił funkcję ambasadora Albanii w Austro-Węgrzech, po wybuchu I wojny światowej Vlora wyjechał do Szwajcarii[2].

Pod koniec I wojny światowej mieszkał w Rzymie. W 1920 roku ponownie wrócił do Stambułu, ale po trzech latach wrócił do Wlory. Gdy w 1924 roku premierem Albanii został Fan Noli, przeniósł się do Rzymu. Do Albanii wrócił po objęciu władzy przez Ahmeda Zogu w 1925 roku, gdzie osiadł we Wlorze[3]; nie odgrywał już żadnej roli w polityce, zmarł w 1940 roku[2].

Publikacje

  • Fitret ül-Isläm (1907)[1][3]
  • Osmanlı sonrası Arnavutluk (2009 – wydanie pośmiertne)[1][3]

Życie prywatne

Jego żoną była siostra Esada Toptaniego Mihri[3], z którą miał dwoje dzieci: Eqrema[3] i Safę[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Avlonyalı Süreyya Bey. openlibrary.org. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Vlora, Süreya Bey. biolex.ios-regensburg.de. (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Elsie 2013 ↓, s. 470–471.

Bibliografia

  • Robert Elsie, A biographical dictionary of Albanian history, Londyn, Nowy Jork: I.B. Tauris, 2013, ISBN 978-1-78076-431-3.