Szabeltas
Szabeltas (z niem. Säbeltasche) – w oddziałach lekkiej kawalerii rodzaj płaskiej torby (kalety) skórzanej, zawieszanej wraz z szablą na długich rapciach.
Używana była głównie przez huzarów i w niektórych innych formacjach kawalerii w XVIII i na początku XIX wieku[1]. Ze względu na obcisłość huzarskiego munduru umożliwiała (zamiast kieszeni) gromadzenie i noszenie różnych podręcznych drobnych przedmiotów[2]. Jako nieodłączny element wyposażenia dekorowano ją oznakami i symbolami związanymi z wojskową przynależnością oddziału (np. orzeł polski, inicjały panującego władcy itp.), później też często z numerem jednostki. W pierwszej połowie XVIII wieku szabeltasy pokrywano ozdobnie wytłaczaną blachą, natomiast pod koniec tego stulecia i w XIX wieku zewnętrzne pokrycie stanowiło wyszywane bądź haftowane sukno w barwie munduru formacji (jednostki)[1].
Przypisy
- 1 2 Encyklopedia wojskowa, dz. cyt., t. 2, s. 347.
- ↑ Por. u Bronisława Gembarzewskiego „torba z różnymi przedmiotami” w wyposażeniu rotmistrza pancernych (Uzbrojenie i rodzaje broni w: Dzieje wojen i wojskowości w Polsce (red. T. Korzon). T. 3. Lwów: Ossolineum, 1923, s. 294).
Bibliografia
- Michał Gradowski, Zdzisław Żygulski jun.: Słownik uzbrojenia historycznego. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 12, ISBN 978-83-01-16260-3
- Encyklopedia wojskowa. Dowódcy i ich armie, historia wojen i bitew, technika wojskowa (red. Andrzej Krupa). T. 2 (N–Ż). Warszawa: Wydawnictwo Bellona/Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 347, ISBN 978-83-01-15175-1 (PWN), ISBN 978-83-11-10727-4 (Bellona)
- Zygmunt Gloger: Encyklopedia staropolska. T. 4. Warszawa: Piotr Laskauer, 1903, s. 296